ABŞ prezidenti Donald Trampdan qalmaqallı Hörmüz boğazı Post: “ABŞ-ın yeni ərazisi”

ABŞ prezidenti Donald Tramp sosial media hesabındakı son paylaşımı ilə beynəlxalq ictimaiyyətdə böyük müzakirələrə səbəb olub. Tramp qalmaqallı paylaşım edərək qlobal neft ticarətinin ən kritik tranzit nöqtələrindən biri olan Hörmüz boğazını “ABŞ-ın yeni ərazisi” kimi xarakterizə edib. Yazıda Hörmüz boğazının xəritəsi yer aldığı halda, xəritəyə əlavə edilən bu bəyanat qlobal geosiyasi gərginliyi yeni ölçüyə daşıdı.

Trampın Hörmüz Boğazı Planı: "İranı tamamilə məğlub etdikdən sonra..."

Trampın bu yazısı onun keçmişdə verdiyi sensasiyalı bəyanatları gündəmə gətirib. Avqustun 14-də iştirak etdiyi rəsmi tədbirdə ABŞ prezidenti ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Hörmüz boğazında tam blokada həyata keçirdiyini iddia edib. Çıxışında birbaşa İranı hədəfə alan Tramp “İranı tamamilə məğlub etdikdən sonra tezliklə Hörmüz boğazını ABŞ ərazisi elan edəcəyəm” deyərək niyyətini açıq şəkildə ifadə edib.

Sosial media hesabındakı başqa bir paylaşımda oxşar iddialarını davam etdirən Tramp ABŞ-ın Hörmüz boğazına “tam nəzarət” olduğunu və uzun müddətdə bu nəzarəti saxlamaq iqtidarında olduqlarını düşündüyünü bildirib.

İran Cəbhəsindən sərt reaksiya: 17 iyun razılaşması xatırladıldı

Tehran administrasiyasının Vaşinqtonun bu birtərəfli və təxribat xarakterli bəyanatlarına reaksiyası çevik oldu. İran rəsmiləri iddia edir ki, ABŞ Hörmüz boğazında hərbi mövcudluğunu, müdaxilələrini və qeyri-qanuni dəniz blokadasını dərhal dayandırmalıdır. Tehran iki ölkə arasında iyunun 17-də imzalanan müqavilənin şərtlərinin ABŞ tərəfindən yerinə yetirilmədiyini qeyd edir. İran tərəfi qətiyyətlə bir daha bəyan edir ki, bu sazişin tələbləri tam yerinə yetirilməyənə qədər strateji əhəmiyyətli boğaz beynəlxalq keçidlərə açılmayacaq.

Qlobal Enerji Dəhlizində hərbi və siyasi böhran gəlir

Dünyada neft nəqlinin təxminən üçdə birinin həyata keçirildiyi Hörmüz boğazı həm ABŞ, həm də İran üçün strateji qırmızı xəttdir. Trampın “yeni torpaq” addımı beynəlxalq hüquq normalarına məhəl qoymayan bir addım kimi qiymətləndirilsə də, bölgədə hərbi fəaliyyətin qaynar münaqişəyə çevrilməsi riski günü-gündən artır. Qlobal enerji bazarlarına birbaşa təsir edən bu gərginlik, yəqin ki, yaxın günlərdə beynəlxalq diplomatiyanın ən qaynar mövzusu olacaq.