ABŞ və İran arasında 14 maddəlik tarixi memorandum sızdı

Yaxın Şərqdə yeni bir dövrün başlanğıcı kimi qiymətləndirilənABŞ iləİran arasında 14 maddəlik razılaşma ərəb mətbuatı tərəfindən ictimaiyyətə açıqlanıb. Bu tarixi razılaşma iki ölkə arasında uzun müddətdir davam edən gərginliyi azaltmaq və regionda sabitliyi təmin etmək məqsədi daşıyır. Razılaşmanın təfərrüatları regional münaqişələrin dayandırılmasından tutmuş iqtisadi sanksiyaların aradan qaldırılmasına qədər geniş spektri əhatə edir.

ABŞ-ın Sanksiyaları ləğv etmək öhdəliyi

ABŞ İranın neft və neft-kimya sektoruna qarşı sanksiyaları yumşaltmağa və Tehranın dondurulmuş aktivlərinə çıxışı təmin etməyə söz verib. Bu addımlar Vaşinqton administrasiyasının İranla bağlı siyasətində mühüm dəyişiklik hesab edilir. Razılaşmanın bir hissəsi olaraq, ABŞ-ınLivan da daxil olmaqla, regionda proxy müharibələrini dayandırmaq öhdəliyi diqqət çəkir.

Regional münaqişələrə son qoyulması

Sazişin ilk maddələriYaxın Şərqdə davam edən münaqişələri dayandırmaq məqsədi daşıyır. İki ölkə bir-birinə qarşı düşmənçilik hərəkətlərindən çəkinmək və güc tətbiq etməmək qərarına gəlib. Bu, Livan da daxil olmaqla, regionda qaynar münaqişələrin sona çatması deməkdir və yeni sülh dövrünün qapılarını açır.

İqtisadi İnkişaf və Sabitlik

ABŞ İranın iqtisadi inkişafını dəstəkləmək üçün 300 milyard dollarlıq fond yaratmağı öhdəsinə götürüb. Bu fond Tehranın iqtisadi reabilitasiyasını və regionda sabitliyi təmin etmək məqsədi daşıyır. Bundan əlavə, ABŞ-ın dəniz blokadasını aradan qaldırmaq və Fars körfəzində gəmilərin hərəkətini normal səviyyəyə qaytarmaq qərarı ticarətin canlanmasına imkan verəcək.

Nüvə Proqramı və Beynəlxalq Öhdəliklər

İran nüvə silahı istehsal etməmək öhdəliyini bir daha təsdiqləyib. İki ölkə nüvə proqramı ilə bağlı bütün məsələlərin yekun razılaşmada həll ediləcəyi barədə razılığa gəliblər. Bu prosesdə ABŞ İrana qarşı yeni sanksiyalar tətbiq etməkdən çəkinəcək və İranın nüvə proqramında mövcud status-kvonun qorunub saxlanmasını təmin edəcək.

Mümkün gələcək inkişaflar

Razılaşmanın müvəffəqiyyətlə icrasıBMT Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən məcburi bir qərarla təsdiqlənəcək. Bu proses iki ölkə arasında daha əhatəli əməkdaşlığa qapılar aça bilər və Yaxın Şərqdə davamlı sülhə doğru mühüm addım ola bilər. Tərəflər öz öhdəliklərini yerinə yetirsələr, bu, regionun digər aktorlarına da müsbət təsir göstərə bilər.