Afinada "Türkiyə" həyəcanı: Yunanıstanı yuxusuz edən 5 kritik inkişaf

Yunanıstanın ən nüfuzlu nəşrlərindən biri olan Kathimerini qəzeti Afina rəhbərliyinin Türkiyənin regional hərbi gücünə və aktiv xarici siyasət addımlarına qarşı qırmızı həyəcan vəziyyətində olduğunu yazıb. Xəbərə görə, Yunanıstan hökuməti Ankara ilə 2027-ci ilə qədər davam edəcək münasibətlərdə çox həssas bir prosesə girdiyinə inanaraq, tədqiq edilməsi lazım olan beş əsas böhran mövzusunu müəyyənləşdirib. Afinanı narahat edən ilk və ən böyük qaynaq Şərqi Medada həyata keçirilməsi planlaşdırılan Great Maritime Interconnected (GSI) layihəsi çərçivəsində kabel çəkmə fəaliyyətləridir. Sentyabrda başlaması gözlənilən seysmik tədqiqatlara qədər Yunanıstan Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin bölgədəki qətiyyətli və barışmaz mövqeyindən ciddi şəkildə qorxur.

Afinanın bölgədəki çarəsizliyini açıq şəkildə ortaya qoyan qəzet narahatlığını bu cümlələrlə dilə gətirib:“Sentyabr ayında araşdırma gəmisinin icarəyə verilməsi ilə Türk donanmasının 2024-cü ildə Kritin şərqində və Kaşot adalarında nümayiş etdirdiyi münasibəti təkrar edib-etməyəcəyi böyük narahatlıq doğurur”Mavi Vətən Doktrinası və Egeydə Siyasi Qeyri-sabitlik Narahatlığı

Yunanıstanın yuxusunu pozan ikinci böyük böhran Türkiyənin dəniz suverenlik hüquqlarının və sərhədlərinin qarantiyası olan Mavi Vətən doktrinasıdır. Xəbərə görə, Afina “Mavi Vətən” qanun layihəsinin payız dövründə Türkiyə Böyük Millət Məclisinə (TBMM) təqdim edilməsi ehtimalını yaxından izləyir. Bu inkişafın mümkün siyasi qeyri-müəyyənlik dalğası və erkən seçkilərlə sarsılmaqdan qorxan Yunanıstanda diplomatik tarazlıqları tamamilə pozacağı düşünülür. Kathimerini qəzetində dərc olunan təhlildə vəziyyətin ciddiliyi belə vurğulanıb:Türkiyənin “Mavi Vətən” qanun layihəsini parlamentə təqdim etməsi Yunanıstanın çoxsaylı seçki prosesi ilə mübarizə apardığı bir vaxtda avtomatik olaraq ikitərəfli münasibətlərin pisləşməsinə səbəb olacaq”

F-35 Proqramı və Türkiyə Müdafiə Sənayesinin Dayanılmaz Yükselişi

Yunan mətbuatının yazdığı təhlildə diqqəti çəkən məqamlardan biri də Türkiyənin beşinci nəsil F-35 döyüş təyyarəsi proqramına geri dönmə prosesi olub. Afinanın bu kritik hərbi tənlik üzərində heç bir sanksiyasının və nəzarətinin olmadığını etiraf edən qəzet ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkilərini və Donald Trampın yenidən vəzifəyə gəlməsi ehtimalını narahatlıqla qiymətləndirib. Trampın prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğana hörməti və Türkiyənin müdafiə sənayesi ilə bağlı keçmiş tərifli sözləri xatırladılarkən, Yunanıstan hökumətinin bu xəbərdarlıqlara əhəmiyyət verməməsi lazım olduğu qeyd edilib. Qəzet Afinanın bu mövzudakı diplomatik qeyri-kafiliyini bu açıqlamalarla yekunlaşdırıb:Türkiyə 2007-ci ildə proqrama girdiyi kimi, bu gün Türkiyə F-35-lərə müraciət etsə, Yunanıstan nə ABŞ-ın qərarlarına, nə də Vaşinqton-Ankara danışıqlarına heç nə nəzarət edə bilməyəcək”

Ancaq türk müdafiə sənayesinin yerli və milli resurslarla əldə etdiyi qlobal uğurlar Afinada zəlzələ effekti yaradır. Qərb ölkələrinin Ankara ilə artan müdafiə əməkdaşlığı Yunanıstanı küncə sıxışdırıb. İspaniya və İtaliyanın Türkiyə ilə qurduğu dərin əlaqələr, Almaniyanın müdafiə sənayesi embarqolarını ləğv etməsi və İngiltərə ilə strateji hərbi razılaşmalar Afinanın ən böyük kabusuna çevrilib. Hətta Yunanıstanın ən böyük dəstəkçilərindən biri kimi görünən Fransanın da Türkiyəyə yaxınlaşması panikanı gücləndirir. Baykar ilə Fransanın SAFRAN şirkəti arasında əməkdaşlıq və Bayraktar TB2-nin dünya bazarındakı böyük uğuru həzmsizliklə qarşılansa da, İtaliya-Fransa birgə istehsalı olan SAMP/T hava hücumundan müdafiə sistemi ilə bağlı Türkiyəyə qapıların açılması Afina üçün diplomatik uğursuzluq kimi şərh edilir.

Türkiyənin Kipr və AB masasında diplomatik üstünlüyü

Yunanıstanın beşinci böhran mövzusu Kipr məsələsi və Türkiyənin Avropa Birliyi ilə strateji danışıqları olub. Türkiyənin ilin sonuna qədər Birləşmiş Millətlər Təşkilatında (BMT) keçirilməsi planlaşdırılan danışıqlardan çox, Gömrük İttifaqının yenilənməsi kimi kritik mövzularda AB ilə birbaşa danışıqlar aparması Afinanı çox narahat edir. Rusiya-Ukrayna müharibəsi və Yaxın Şərqdəki regional böhranların kölgəsində Türkiyənin əvəzolunmaz qlobal aktyor və strateji tərəfdaş kimi ortaya çıxması Yunanıstanın son on ildə izlədiyi xarici siyasətin iflası kimi qiymətləndirilib. Kathimerini, Afinanın düşdüyü böyük strateji çıxılmaz vəziyyəti etiraf edərək xəbəri bu sözlərlə bitirdi:Türkiyənin Türkiyə-Yunanıstan əlaqələrindən tamamilə müstəqil olaraq əldə etdiyi bu mübahisəsiz diplomatik yüksəliş Afinanı son on ildə verdiyi refleksiv qərarların effektivliyini şübhə altına almağa məcbur edir