Aİ-dən Hörmüz boğazı və regional təhlükəsizliklə bağlı kritik qərarlar: Kaja Kallasdan İran və Rusiyaya mesaj

Avropa İttifaqının (Aİ) Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Kaja Kallas Brüsseldə keçirilən Aİ Xarici İşlər Nazirləri Toplantısından sonra dünya gündəminə gələcək tənqidi açıqlamalar verib. Qlobal dəniz ticarətinin ən həssas nöqtələrindən biri olan Hörmüz boğazında baş verən hadisələrə diqqət çəkən Kallas, beynəlxalq hüququn qorunması və naviqasiya azadlığının fasiləsiz davam etdirilməsinin vacibliyini vurğuladı.

Hörmüz boğazında fasiləsiz nəqliyyat və İran təhlükəsi

Kaja Kallas İranın ticarət gəmilərini hədəf alan aqressiv hərəkətlərinin beynəlxalq hüququ açıq şəkildə pozduğunu bildirib və Hörmüz boğazının qlobal iqtisadiyyat üçün həyati əhəmiyyətini vurğulayıb. Müharibədən əvvəlki dövrdə Boğaziçidən ödəniş alınmadığını xatırladan Kallas qeyd edib ki, bu sərbəst keçid rejimi münaqişələr bitdikdən sonra da eyni şəkildə qorunmalıdır.

Avropa İttifaqı xarici işlər nazirlərinin bu mövzuda tam razılaşdıqlarını ifadə edən Ali Nümayəndə, "Nazirlərimiz bu mövzuda son dərəcə aydındır. Dəniz nəqliyyatının qarşısı heç bir şəkildə alınmamalı və İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısı mütləq alınmalıdır" deyərək Birliyin qırmızı xətlərini açıq şəkildə ifadə etdi. O, həmçinin əlavə edib ki, İranın İordaniya, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) və Bəhreynə qarşı aqressiv münasibəti qəbuledilməzdir və bu vəziyyət regionda sülh prosesinin tamamilə iflasa uğraması riski yaradır.

Körfəz Tərəfdaşlığı və Qırmızı Dənizdə ASPIDES əməliyyatı

Körfəz ölkələrinin regional sabitliyin bərqərar edilməsində kritik roluna toxunan Kallas Aİ-nin bu ölkələrlə münasibətlərini daha da yüksək səviyyəyə qaldırmağı hədəflədiyini bildirib. Bununla əlaqədar olaraq o, Aİ və Bəhreynin Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının (KƏŞ) tərəfdaşları ilə yeni strateji tərəfdaşlıq sazişinin imzalanması üçün rəsmi danışıqlara başladığını açıqlayıb.

Qırmızı dəniz və Körfəz bölgələrində sabitliyi təhdid edən husilərə qarşı həyata keçirilən hərbi əməliyyatlara toxunan Kallas, Aİ-nin bölgədəki ASPIDES əməliyyatı ilə beynəlxalq dəniz daşımalarının təhlükəsizliyini təmin etməkdə qərarlı olmağa davam etdiyini bildirib. Kallas əlavə edib ki, yaxın günlərdə bölgəyə səfəri zamanı ASPIDES əməliyyatının fəaliyyətini yerində araşdıracaq.

Qara Dəniz Təhlükəsizliyi və Şərq Tərəfdaşları üçün Böyük Dəstək Paketləri

Kallas görüşdə keçən il açıqlanan Qara Dəniz Strategiyasının da müzakirə edildiyini bildirib və Aİ-nin bölgədə büdcəsi təxminən 200 milyon avro olan 65 layihəni uğurla həyata keçirdiyini açıqlayıb. Rumıniya və Bolqarıstanın liderliyi ilə qurulması planlaşdırılan Qara Dəniz Dəniz Təhlükəsizliyi Mərkəzi sayəsində dəniz bölgəsində vəziyyətlə bağlı məlumatlılığın artırılacağını və kritik infrastrukturların qorunacağını bildirən Kallas, milyardlarla avro dəyərində yeni əlaqə layihələrinin də gündəmdə olduğunu xəbər verdi.

Digər tərəfdən Rusiyanın xarici təzyiqlərinə məruz qalan Ermənistan və Moldovaya tarixi dəstək də təsdiqləndi. Kibertəhlükəsizlik, dezinformasiya ilə mübarizə və qeyri-qanuni maliyyə axınlarının qarşısının alınması məqsədi ilə Ermənistan üçün sahədə fəaliyyətə başlamaq üçün yeni AB missiyasının təsdiqləndiyini bildirən Kallas, Moldovanın hava hücumundan müdafiə qabiliyyətini gücləndirmək üçün Avropa Sülh Fondu çərçivəsində bu günə qədərki ən böyük yardım olan 120 milyon avroluq əlavə dəstək paketinin qəbul edildiyini açıqladı.