Hormuz bogazy we sebit howpsuzlygy üçin EUB-den möhüm kararlar: Kaja Kallasyň Eýrana we Russiýa iberen haty

Unionewropa Bileleşiginiň (EUB) Daşary gatnaşyklar we howpsuzlyk syýasaty boýunça ýokary wekili Kaja Kallas Brýusselde geçirilen EUB Daşary işler ministrleriniň ýygnagyndan soň dünýä gün tertibinde boljak möhüm sözleri aýtdy. Global deňiz söwdasynyň iň duýgur nokatlaryndan biri bolan Hormuz bogazynda bolup geçen wakalara ünsi çeken Kallas halkara hukugynyň we nawigasiýa azatlygynyň üznüksiz dowam etmeginiň zerurdygyny aýtdy.

Hormuz bogazynda üznüksiz transport we Eýran howpy

Kaja Kallas, Eýranyň söwda gämilerini nyşana alýan agressiw hereketleriniň halkara hukugyny aç-açan bozýandygyny mälim etdi we Hormuz bogazynyň dünýä ykdysadyýeti üçin möhümdigini aýtdy. Uruşdan öňki döwürde Bosfordan hiç hili töleg alynmandygyny ýatladýan Kallas, erkin geçiş düzgüniniň konfliktler gutarandan soň şol bir görnüşde saklanmalydygyny aýtdy.

EUB-niň daşary işler ministrleriniň bu meselede doly ylalaşýandyklaryny mälim eden Highokary Wekil, "Ministrlerimiz bu meselede gaty düşnükli. Deňiz transportynyň hiç hili öňüni almaly däl we Eýranyň ýadro ýaragyny edinmeginiň öňüni almaly" -diýdi. Şeýle hem, Eýranyň Iordaniýa, Katara, Birleşen Arap Emirliklerine (BAE) we Bahreýn babatdaky agressiw garaýşynyň kabul ederliksizdigini we bu ýagdaýyň sebitdäki parahatçylyk prosesini düýbünden ýykmak howpuny döredýändigini aýtdy.

Aýlag hyzmatdaşlygy we Gyzyl deňizdäki ASPIDES

Aýlag ýurtlarynyň sebit durnuklylygyny döretmekdäki aýgytly roluna ünsi çekip, Kallas theB-niň bu ýurtlar bilen gatnaşyklaryny has ýokary derejä çykarmagy maksat edinýändigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, theB bilen Bahreýniň Aýlag Hyzmatdaşlyk Geňeşiniň (GCC) hyzmatdaşlary bilen täze strategiki hyzmatdaşlyk şertnamasyna gol çekmek üçin resmi gepleşiklere başlandyklaryny habar berdi.

Gyzyl deňizde we Aýlag sebitlerinde durnuklylyga howp salýan Hutislere garşy geçirilen harby operasiýalara ünsi çekip, Kallas theB sebitdäki ASPIDES operasiýasy arkaly halkara deňiz transportynyň howpsuzlygyny üpjün etmek kararyna gelýändigini aýtdy. Kallas ýakyn günlerde sebite sapary wagtynda ASPIDES operasiýasynyň işini sahypada gözden geçirjekdigini aýtdy.

Gara deňziň howpsuzlygy we gündogar hyzmatdaşlary üçin ullakan goldaw paketleri

Kallas geçen ýyl yglan edilen Gara deňiz strategiýasynyň hem maslahatda ara alnyp maslahatlaşylandygyny we theB-niň sebitde takmynan 200 million ýewro býudjeti bilen 65 taslamany üstünlikli durmuşa geçirendigini mälim etdi. Kallas, Rumyniýanyň we Bolgariýanyň ýolbaşçylygynda döredilmegi meýilleşdirilýän Gara deňiz deňiz howpsuzlygy merkeziniň kömegi bilen deňiz sebitindäki ýagdaý düşünjesiniň ýokarlanjakdygyny we möhüm infrastrukturanyň goraljakdygyny mälim etdi.

Beýleki tarapdan, Russiýanyň daşarky basyşyna sezewar bolan Ermenistan we Moldowa üçin taryhy goldaw hem tassyklandy. Ermenistan üçin kibernetik howpsuzlyk, dezinformasiýa garşy göreşmek we bikanun maliýe akymlarynyň öňüni almak maksady bilen EUB-ne täze missiýanyň tassyklanandygyny mälim eden Kallas, Moldowa üçin howa goranyş kuwwatyny güýçlendirmek üçin şu güne çenli iň uly kömek 120 million ýewro goşmaça goldaw bukjasynyň kabul edilendigini habar berdi.