Aİ-nin Rusiya qaz münaqişəsi: Sanksiyalara baxmayaraq, Yamal LNG idxalı tarixi rekord qırdı

Avropa İttifaqı (Aİ) Ukrayna müharibəsindən sonra Rusiyanın hərbi əməliyyatlarını maliyyələşdirməsinin qarşısını almaq üçün enerji gəlirlərini məhdudlaşdırmaq üçün ardıcıl sanksiya qərarları qəbul edərkən, mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) tədarükündə oyunu dəyişən mənzərə ortaya çıxdı. Real vaxt rejimində məlumat analitikası şirkəti Kpler tərəfindən açıqlanan və beynəlxalq bazarlarda geniş təsirə malik olan məlumatlara görə, Aİ üzv ölkələrinin Rusiyadan LNG idxalı bu ilin birinci yarısında bütün zamanların ən yüksək həddinə çatıb.

Yamal Obyektindən rekord daşıma: 18 faiz artım

İlin yanvar-iyun dövrünü əhatə edən ilk altı aylıq dövrdə Aİ ölkələri Rusiyanın Arktika bölgəsində yerləşən strateji əhəmiyyətli Yamal LNG qurğusundan ümumilikdə 136 yük yükləyib. Bu daşımalar nəticəsində təxminən 9,9 milyon ton LNG idxal edilib. Söz mövzusu məbləğ keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən yüzdə 18 artım deməkdir və bu günə qədər əldə edilən ən yüksək həcm olaraq qeyd olunur. Yamal LNG layihəsində böyük paya sahib olan Rusiyanın özəl enerji şirkəti Novatek bu ixrac trafikində aparıcı rol oynamağa davam edir.

Ən çox idxal edən ölkələr: Fransa, Belçika və İspaniya ilk yerdədir

Bu ilin birinci yarısında Yamal LNG qurğusundan çıxan tankerlər tərəfindən daşınan qazın 97 faizindən çoxu birbaşa Aİ limanlarına yönəldilib. Fransa 3,6 milyon tonla Rusiyadan ən çox LNG cəlb edən ölkələr sırasındadır. Fransanı müvafiq olaraq 2,9 milyon tonlaBelçika və 2,7 milyon tonla İspaniya izləyib. Maliyyə hesablamalarına görə, təkcə bu altı aylıq dövrdə Aİ-nin Yamal LNG-dən satınalmalarının ümumi iqtisadi dəyəri təxminən 6 milyard avro təşkil edib.

Aİ-nin Rusiya enerjisi ilə vida proqramı necə işləyəcək?

Rusiyanın enerji gəlirlərini mərhələli şəkildə sıfırlamağı hədəfləyən Brüssel administrasiyası aprel ayından etibarən qısamüddətli spot müqavilələr çərçivəsində Rusiya LNG-nin idxalına qadağa qoyub. Mövcud planlaşdırmaya görə, uzunmüddətli müqavilələr üzrə Rusiya LNG alışlarına 2027-ci il yanvarın 1-dən etibarən tamamilə xitam veriləcək. Boru kəmərləri ilə Rusiyadan nəql edilən təbii qazın idxalının ən geci 2027-ci ilin sentyabr ayının sonuna qədər tamamilə bağlanması nəzərdə tutulur. Bununla belə, cari rekord idxal rəqəmləri açıq şəkildə göstərir ki, ittifaq bu keçid dövründə Rusiya qazından imtina etməkdə çətinlik çəkir.