Alış-veriş Mərkəzi Sektorunda Kosmetika və Texnologiya Küləyi: 2026-cı ilin birinci yarısının məlumatları açıqlandı

Türkiyə üzrə ticarət mərkəzlərində (alış-veriş mərkəzlərində) 2026-cı ilin birinci yarısı pərakəndə satış sektorunun yüksək uyğunlaşma qabiliyyəti və istehlakçı tələblərindəki dinamizmlə geridə qaldı. Alış-veriş Mərkəzləri və İnvestorlar Dərnəyinin (AYD) sədri Nuri Şapkacı ilin ilk altı ayı ilə bağlı sektor məlumatlarını qiymətləndirdi və xüsusilə müəyyən kateqoriyalar üzrə çox güclü tələb aktivliyinin olduğunu vurğuladı. Şapkacı uzun müddətdir lider olan fərdi qulluq, kosmetika və texnologiya sektorlarının bu dövrdə də zirvə mövqelərini qoruduğunu bildirib.

İnflyasiya Narahatlıqları Texnoloji Satınalmaları İrəlilədi

Texnologiya kateqoriyasındakı dinamizmin arxasında istehlakçı davranışındakı dəyişikliklərin olduğunu ifadə edən AYD prezidenti Nuri Şapkacı qlobal qiymət artımları və inflyasiya gözləntiləri səbəbiylə istehlakçıların texnologiya alışlarını irəliyə aparmağa meylli olduqlarını qeyd etdi. Qida və içki sənayesində xüsusilə fast-food seqmentinə doğru aydın tendensiya müşahidə edilmişdir. 2026-cı ilin may ayı ərzində əyləncə və hobbi kateqoriyalarında illik olaraq 74 faizlik rekord artım, uzun Qurban bayramı bayramının da töhfəsi və baza effekti ilə qeydə alınıb.

Şapkacı, alış-veriş mərkəzləri indekslərində istehlakçı xərclərinin dövri kampaniyalara son dərəcə həssas olduğunu ifadə edərək, ilin ikinci yarısında bu həssas tarazlığın qorunacağını proqnozlaşdırır. 2026-cı ilin ilk yarısında dövriyyə performansının olduqca güclü olduğunu ifadə edən Şapkacı, mart ayında yüzdə 3,5, may ayında isə yüzdə 6,9 kimi sevindirici real artım rəqəmlərinə nail olunduğunu açıqladı. Fiziki ziyarətçi trafikində illik artım martda 6,7 faiz, apreldə isə 4,5 faiz olub.

Yeni İnvestisiya Əvəzində 15 Yaşdan yuxarı Ticarət Mərkəzlərinin Modernləşdirilməsi

Hazırda Türkiyə daxilində 450 ticarət mərkəzi, təxminən 14 milyon kvadratmetr icarə sahəsi və 43-45 min aktiv mağazadan ibarət böyük bir ekosistemin olduğunu xatırladan Şapkacı, sektorun əsas diqqətinin yeni investisiyaların azaldığı bu dövrdə mövcud bina ehtiyatını yaxşılaşdırmaq olduğunu söylədi. O bildirib ki, köhnə tikililərin, xüsusən də yaşı 15-dən yuxarı olan binaların müasirləşdirilməsi, təmiri, funksiyalarının dəyişdirilməsi və mülkiyyət hüququnun verilməsi gündəlikdə duran prioritet məsələlərdəndir.

Sektorun gələcəyi üçün kommersiya daşınmaz əmlak kirayəsi rejiminin yaşayış evləri kirayəsi rejimindən tamamilə ayrılması lazım olduğunu vurğulayan Şapkacı, mövcud hüquqi tənzimləmələrin investorların fəaliyyət sahəsini məhdudlaşdırdığını ifadə etdi. Şapkacı, "5 illik icarə müqavilələrinə qanuni olaraq əlavə edilən 10 illik uzadılma tələbi kimi həddindən artıq qoruyucu qaydaların yumşaldılması, yeni markaların bazara daxil olmasını asanlaşdıracaq. Bundan əlavə, dövriyyəyə görə edilən kirayə ödənişlərinin şəffaf və dəqiq bəyan edilməsi müstəqil auditlər və etalon analizlərlə yaxından izlənilir."

Anadoluda dinamik artım İstanbulu kölgədə qoydu

AYD sədri Nuri Şapkacı, Anadolu şəhərlərində yerli canlılığın və böyümə iştahının 2026-cı ilin ilk yarısında güclü şəkildə davam edəcəyini ifadə edərək, təəccüblü məlumatları paylaşdı. 2025-ci ilin məlumatlarına görə, Anadoluda kvadrat metr məhsuldarlıq artımı yüzdə 25 olan İstanbulu geridə qoyaraq yüzdə 35,3 oldu. İstanbul mütləq dəyər əsasında kvadrat metrə düşən dövriyyədə liderliyini qoruyub saxlasa da (2026-cı ilin aprel məlumatlarına görə, İstanbulun məhsuldarlığı Anadoludan 38 faiz çoxdur), Anadolu böyümə sürətinə görə sektora liderlik etməyə davam edir.

Şapkacı, Anadoluda bu dinamizmi tətikləyən ən böyük amillərin yerli əhalinin sosiallaşma sahəsi olaraq alış-veriş mərkəzlərinə sıx üstünlük verməsi və hələ də alış-veriş mərkəzi sərmayəsi olmayan 13 şəhərin təklif etdiyi yüksək potensial olduğunu ifadə edərək, yüksək maliyyə xərclərinə görə diqqətin mövcud tikinti keyfiyyətinə malik binaların yerinə modernləşdirilməsinə yönəldiləcəyini söylədi. Şapkacı son olaraq əlavə edib ki, davamlı gələcək üçün yaşıl transformasiya addımları sürətləndirilməli və beynəlxalq standartlarda “müqavilə azadlığı” anlayışı üstünlük təşkil etməlidir.