COP31 Prezidentliyi İqlim Tətbiqi Körpüsü ilə Maliyyəyə çıxışı asanlaşdıracaq

COP31 Müddətli Sədrliyi iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparan ölkələrin maliyyə resurslarına çıxışını asanlaşdırmaq və öhdəlikləri konkret investisiyalara çevirmək məqsədilə İqlim İcra Körpüsü (CIB-BRIDGE) mexanizmini işləyib hazırlayıb. Efiopiya, Fici, İndoneziya, Pakistan və Özbəkistanın pilot ölkələr kimi təyin olunduğu bu təşəbbüs milli iqlim prioritetləri və investisiya imkanlarını birləşdirərək bu sahəyə daha sürətli maliyyə cəlb etmək məqsədi daşıyır.

İqlim Tətbiqi Körpüsü (CIB-BRIDGE) hansı məqsədlə yaradılıb?

İqlim Tətbiqi Körpüsü ölkələr tərəfindən Milli Töhfə Bəyannamələri (MDM) və Milli Uyğunlaşma Planları (NAP) çərçivəsində müəyyən edilmiş iddialı iqlim hədəfləri ilə mövcud maliyyə həlləri arasında uyğunsuzluğu aradan qaldırmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Ətraf Mühit, Şəhərsalma və İqlim Dəyişmələri Naziri və COP31 prezidenti Murat Kurum, Ficidəki COP öncəsi tədbirlərdə etdiyi qiymətləndirmədə qlobal müdafiə xərclərinə diqqət çəkərək, "Yaşaya biləcəyiniz bir ölkəniz yoxdursa, müdafiəyə yüzdə 5 xərcləmənin nə mənası var?" O, bəyanatı ilə iqlim maliyyəsinin həyati əhəmiyyətini vurğuladı.

Pilot ölkələr BRIDGE mexanizmindən necə istifadə edəcəklər?

Efiopiya, Fici, İndoneziya, Pakistan və Özbəkistandan ibarət beş pilot ölkə müəyyən etdikləri yol xəritələrinə uyğun olaraq investisiya edilə bilən layihə portfelləri yaratmaqla öz imkanlarını gücləndirəcək. Bu prosesdə COP31 əsas prioritetləri sırasına dövlət və özəl sektor resurslarının birləşməsini, yaşıl binaların sertifikatlaşdırılması sistemlərinin yayılmasını və xüsusilə zəlzələ zonaları kimi şəhərlərin yenidən qurulması proseslərində enerji səmərəliliyinin və istixana qazı emissiyalarının azaldılmasını ehtiva edir.

COP31 Müddət Rəhbərliyi tərəfindən başlanmış İqlim Tətbiqi Körpüsü inkişaf etməkdə olan ölkələrin texniki səriştə və layihə hazırlığı kimi məsələlərdə yaşadığı çətinlikləri aradan qaldırmaqla qlobal iqlim hədəfləri ilə real investisiyalar arasındakı fərqi aradan qaldırmaq məqsədi daşıyır. Türkiyə Elmlər Akademiyasının hesabatına görə, 2035-ci ilə qədər hər il ən azı 6,2 trilyon dollarlıq iqlim maliyyə ehtiyacı proqnozlaşdırıldığı halda, CIB-BRIDGE bu resursun daha effektiv və nəticəyönümlü paylanması üçün körpü rolunu oynayır.

İqlim üzrə maliyyə prosesləri BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyası, Kioto Protokolu və Paris Sazişi əsasında həyata keçirilir və Yaşıl İqlim Fondu (GCF) və Qlobal Ətraf Mühit Fondu (GEF) kimi mexanizmlər vasitəsilə idarə olunur. Ölkələr öz layihələrini bu fondların texniki meyarlarına və hesabat standartlarına uyğun hazırlayaraq müraciət edirlər və prosesdəki texniki imkan çatışmazlıqları BRIDGE kimi yeni hazırlanmış təşəbbüslərlə dəstəklənir.

Nəticə

Qlobal iqlim rejiminin əsas problemi öhdəliklərin olmamasından daha çox icra və maliyyəyə çıxış problemi kimi görünür. İqlim maliyyəsində illik artım templərinin aşağı düşməsi göstərir ki, məqsədlərə nail olmaq üçün təkcə resursların yaradılması deyil, həm də bu resursların “banka yararlı” layihələrə çevrilməsi üçün institusional potensial inkişaf etdirilməlidir.

Mümkün təsirlər

İqlim Tətbiqi Körpüsü uğurlu olarsa, pilot ölkələrdə iqlim sərmayələrinin sürətlənəcəyini və özəl sektor kapitalının daha çox yaşıl layihələrə fokuslanacağını gözləmək olar. Bundan əlavə, binaların həyat dövrü ərzində emissiyaları azaltmaq üçün standartların yayılması tikinti və enerji sektorlarında davamlı transformasiyaya təkan verə bilər.

Fikirləriniz

Sizcə, inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə öz məqsədlərinə çatmaq üçün ən böyük maneə maliyyə çatışmazlığı və ya texniki imkanların olmamasıdır? Sizcə, bu cür tətbiq körpüləri yerli inkişaf proseslərinə töhfə verəcəkmi? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.