İnkişaf Yolu Layihəsində Tarixi Mərhələ: Bu İl İlk Havan Döyülür

Türkiyə ilə İraq arasındakı strateji əməkdaşlığı zirvəyə daşıyacaq İnkişaf Yolu Layihəsində tarixi bir mərhələyə qədəm qoyuldu. Nəqliyyat və İnfrastruktur Naziri Abdulkadir Uraloğlu layihənin gələcəyini və Əl-Cəzirə ilə Bağdad təmaslarının təfərrüatlarını qiymətləndirdi. 21 iyul 2026-cı ildə Bağdada etdiyi kritik səfərdən sonra mühüm açıqlamalar verən nazir Uraloğlu, layihənin inşaat işlərinə bu il ərzində başlanılmasının hədəfləndiyi müjdəsini verdi.

Bağdad səfəri və diplomatik təmasların pərdəarxası

Nazir Uraloğlu Bağdad proqramı çərçivəsində İraqın Baş naziri Əli əz-Zeydi, İraqın nəqliyyat naziri Vehb Selman əl-Haseni və İraqın rabitə naziri Mustafa Cabbar Sened ilə çox məhsuldar görüşlər keçirdiyini bildirib. İraqda yeni qurulan hökumətlə birbaşa təmas qurmağın əhəmiyyətinə diqqət çəkən Uraloğlu, üzbəüz görüşlərin diplomatik əlaqələrdən də üstün olduğunu vurğuladı. İki həmsöhbət nazirlə yol xəritəsini müəyyən etdiklərini bildirən Uraloğlu, İraqın baş naziri Əli əz-Zeydinin bu ayın 28-də Türkiyəyə gələrək prezidentlə görüşəcəyini və bu kritik zirvədən əvvəl Bağdada səfərin böyük əhəmiyyət daşıdığını bildirib. Nəqliyyat nazirinin ilk vəzifəyə gəldiyi zaman telefonla zəng edərək təbrik etdiyini xatırladan Uraloğlu bu səfərlə əlaqələrin daha da gücləndiyini bildirib.

Səfərdə əsas diqqətin İnkişaf Yolu Layihəsi olduğunu bildirən nazir Uraloğlu, mülki aviasiya, dəmir yollarının birgə istismarı və avtomobil nəqliyyatı kimi kritik mövzuların da müzakirə edildiyini qeyd etdi. İraq üzərindən Səudiyyə Ərəbistanına başlanan sınaq uçuşların müntəzəm sərnişin daşımalarına çevrilməsinin planlaşdırıldığını bildirən Uraloğlu, gömrük prosedurlarının asanlaşdırılmasının vacib olduğunu bildirdi. O, həmsöhbətlərinə Bolqarıstan sərhədindəki Kapıkuledən hava limanına qədər uzanan dəmir yolu xəttinin təkcə nəqliyyat marşrutu kimi deyil, həm də gömrük proseslərini özündə birləşdirən inteqrasiya olunmuş dəhliz kimi fəaliyyət göstərməli olduğunu bildirib.

İnkişaf Yolu Layihəsi: Marşrut, Sərhəd Qapısı və Maliyyələşdirmə Modeli

İnkişaf Yolu Layihəsinin texniki detallarına toxunan nazir Uraloğlu, layihənin Türkiyəyə bağlanacağı nöqtə ilə bağlı qeyri-müəyyənliklərin aradan qaldırıldığını açıqladı. İraq tərəfində Fişhabur sərhəd xəttində, Türkiyə tərəfində isə Ovaköy sərhəd xəttində yeni sərhəd qapısının açılması və yolun bu marşrutdan keçməsi ilə bağlı İraq Baş naziri və müvafiq nazirlə razılığa gəlindiyini bildirən Uraloğlu, anlaşma memorandumunun layihəsinin İraq tərəfinə göndərildiyini bildirib.

Uraloğlu, layihənin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı yeni düsturların masada olduğunu ifadə edərək, keçmişdə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, Türkiyə və İraqla ortaq şəkildə həyata keçirilən maliyyə axtarışlarının regional inkişaflar və seçkilər səbəbiylə yavaşladığını xatırladıb. Bu prosesdə neft və yeraltı sərvətlər müqabilində maliyyələşdirmə modelinin gündəmə gəldiyini ifadə edən Uraloğlu, İraq tərəfinin bu modelə kifayət qədər müsbət yanaşdığını müşahidə etdiklərini ifadə etdi. Prezidentin İraqa səfəri zamanı bu məsələyə aydınlıq gətiriləcəyi və rəsmiləşdiriləcəyi gözlənilir.

Layihənin başlama tarixi ilə bağlı maraqlı detalları paylaşan Uraloğlu, "Bu il layihənin ilk daşını atmaq istəyirik" deyərək qətiyyət mesajı verdi. İraq baş nazirinin də bu praktik yanaşmaya müsbət cavab verdiyini deyən Uraloğlu, türk podratçılar və yerli tərəfdaşların iştirakı ilə tikinti prosesinin sürətlə başlaya biləcəyini vurğuladı. Nazir lazımi icazələr alınarsa və maliyyə hazır olarsa, bu nəhəng layihənin qısa müddət ərzində 4-5 ilə başa çatdırıla biləcəyini bildirərək, türk şirkətlərinin təcrübəsi ilə bu müddətin iddialı, lakin son dərəcə mümkün olduğunu vurğuladı.

1200 Kilometr Nəhəng Xətt və Regional Aviasiya İnvestisiyaları

İnkişaf Yolu çərçivəsində İraqın Fav limanından Türkiyə sərhədinə qədər 1200 kilometrlik dəmir yolu və avtomobil yolu xətti çəkiləcək. Türkiyə tərəfdən isə Qaziantepə qədər uzanacaq 500 kilometrlik əlaqə xəttinin layihələrinin tamamlanaraq investisiya proqramına daxil edildiyi açıqlanıb.

Səfərin aviasiya tərəfində Mosul və Bağdad hava limanları diqqəti çəkdi. Tikintisi başa çatan Mosul Hava Limanının peşəkar türk şirkəti tərəfindən idarə olunması üçün aparılan danışıqlarda ciddi irəliləyiş əldə edilib. Bağdad Hava Limanının tik-işlə-təhvil modeli ilə yenidən qurulması planlaşdırılır. Həmçinin bildirilib ki, layihə təkcə nəqliyyat xətti deyil, onun altından keçəcək fiber-optik şəbəkələr, enerji ötürücü xətlər, neft və təbii qaz kəmərləri ilə tam enerji və rəqəmsal dəhliz olacaq. Nazir Uraloğlu, layihənin tamamlanacağı təqdirdə Hörmüz boğazından qlobal asılılığın azalacağını və bu tarixi layihənin ən qısa zamanda həyata keçirilməsi üçün səylərin fasiləsiz olaraq davam etdiriləcəyini bildirib.