İranın xarici işlər naziri Əraqçi Hörmüz boğazı üçün 7 günlük plan hazırlamağa çağırıb

İranın xarici işlər naziri Abbas Ərakçi İraqın paytaxtı Bağdadda keçirilən İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı Xarici İşlər Nazirləri Şurasının 52-ci iclasında bölgədəki təhlükəsizlik böhranları ilə bağlı açıqlamalar verib. Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının normallaşdırılması üçün 7 günlük planı Qətər vasitəsilə ABŞ tərəfinə çatdırdıqlarını ifadə edən Arakçi, lazımi şərtlər yerinə yetirildiyi təqdirdə boğazın yenidən açıla biləcəyini qeyd edib.

Hörmüz boğazındakı təhlükəsizliyə görə kim cavabdehdir?

Hörmüz boğazının enerji daşınması və ticarəti baxımından həyati əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayan İranın xarici işlər naziri Abbas Arakçi, boğazın fevralın 28-dək təhlükəsiz olduğunu bildirib. o."

Hörmüz boğazı yeddi günə necə açıla bilər?

İranın xarici işlər naziri Abbas Ərakçi iyunun 17-də imzalanan İslamabad Memorandumundan sonra dəniz daşımalarının qısa müddətdə müharibədən əvvəlki səviyyəsinin 60 faizinə çatdığını, lakin ABŞ-ın hərbi addımları səbəbindən prosesin dayandırıldığını bildirib. Diplomatiyanın nəticə verməyə başladığına diqqət çəkən Arakçi, oxşar hücumların bir daha təkrarlanmayacağına dair etibarlı təminat verilərsə, təqdim etdikləri 7 günlük planla dəniz nəqliyyatının normala dönə biləcəyini vurğuladı.

İranın xarici işlər naziri Abbas Ərakçi Bağdadda keçirilən görüşdə İslam dünyasını birlik və dialoqa çağırıb və bölgədəki problemlərin hərbi üsullarla deyil, siyasi proseslərlə həll edilməsinin vacibliyini müdafiə edib. İranın suveren hüquqlarını müdafiə etməyə davam edəcəyini bildirən Ərakçi ABŞ və İsrailin bölgəyə hərbi müdaxilələrinin dəniz təhlükəsizliyinə mənfi təsir göstərdiyini bildirib və diplomatiya qapısının açıq olduğunu bir daha vurğulayıb.

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı çərçivəsində həyata keçirilən bu diplomatik proses regional ölkələr arasında vasitəçilik fəaliyyətinə və beynəlxalq hüquq prinsiplərinin həyata keçirilməsinə yönəlib. Tərəflər arasında razılaşmaların həyata keçirilməsi və etimadın möhkəmləndirilməsi tədbirlərinin görülməsi regionda dəniz təhlükəsizliyinin davamlılığı üçün mühüm mərhələ hesab olunur. Prosesin gedişi müvafiq dövlətlərin texniki danışıqları və diplomatik kanallar vasitəsilə razılaşdırılması ilə formalaşır.

Nəticə

İranın təqdim etdiyi yeddi günlük plan göstərir ki, o, regionda hərbi gərginliyi azaltmaq üçün diplomatik imkanlar pəncərəsi təqdim edir. Bununla belə, tərəflər arasında qarşılıqlı inamsızlıq və keçmiş razılaşmaların pozulması problemin sürətli həllinə ən böyük maneədir.

Faktlar sübut edir ki, hərbi hücumlar və sanksiyalar dəniz ticarətini birbaşa pozur. İranın “etibarlı zəmanət” tələbi təkcə texniki tənzimləmə deyil, həm də regionda qüvvələr balansı ilə bağlı siyasi gözləntiləri əks etdirir.

Mümkün təsirlər

Hörmüz boğazının tam gücü ilə yenidən açılması qlobal neft tədarükündəki daralmanı yüngülləşdirə və oktyabrın 17-də 109,86 dollar olan Brent markalı neftin qiymətlərində aşağıya doğru hərəkətə başlaya bilər. Bu vəziyyət enerji idxal edən ölkələrin xərclərinə birbaşa təsir göstərə bilər.

Diplomatik prosesin uğursuzluğu və ya gərginliyin artması dəniz ticarətində sığorta xərclərinin artmasına və enerji bazarlarında daha dərin qeyri-müəyyənliyə səbəb ola bilər. Regionda davam edən hərbi fəaliyyət qlobal təchizat zəncirlərinə təzyiq göstərməyə davam edə bilər.

Fikirləriniz

Tərəflərin Hörmüz boğazında dəniz təhlükəsizliyini təmin etmək üçün yeddi günlük planı razılaşdırmaq mümkündürmü? Regional sülhün bərqərar olması üçün hansı üsul daha effektivdir: hərbi çəkindirmə, yoxsa diplomatik təminatlar? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.