İraqın neft ixracında böyük irəliləyiş: gündəlik səviyyə 2 milyon barrelə çatdı

İraq qlobal enerji bazarlarında öz mövqeyini möhkəmləndirmək və müharibənin vurduğu iqtisadi zərəri aradan qaldırmaq üçün kritik addımlar atmağa davam edir. İraqın neft naziriHudeyr, Bəsrə valisiƏsəd əl-İydani ilə birlikdə Feyha neft yatağında qurulan mərkəzi qaz emalı müəssisəsinin açılış mərasimində iştirak edib. Birgə mətbuat konfransında çıxış edən Hudeyr, ölkənin xam neft ixracatında çox mühüm həddi keçdiyini və gündəlik 2 milyon barrelə çatdığını xəbər verdi.

Hüdeyr, hazırda xam neft daşıyan 4 böyük tankerin aktiv xidmətdə olduğunu bildirdi; O vurğuladı ki, Neft Marketinq Şirkəti (SOMO), Basra Petroleum Company və digər dövlət törəmə şirkətlərində çalışanlar ixrac rəqəmlərini daha da artırmaq üçün qeyri-adi dərəcədə çalışıblar. İraqın dövlət büdcəsinin 85 faizindən çoxunun birbaşa neft gəlirləri üzərində qurulduğuna diqqət çəkən nazir, ölkənin rifahı naminə ixrac potensialının artırılmasına yönələn investisiyaların fasiləsiz olaraq davam etdiriləcəyini bildirib.

İraq nefti müharibənin kölgəsindən çıxır: bərpa dövrü

İraqın enerji sektoru regionda son vaxtlar qızğın münaqişələr səbəbindən ciddi zərbə aldı. ABŞ və İsrailin İrana qarşı başlatdığı müharibənin təsiri ilə İraqın neft hasilatı təxminən 60 faiz kəskin şəkildə azaldı. Müharibədən əvvəl sutkada 3,3 milyon barel səviyyəsində olan hasilat gücü münaqişələrin gücləndiyi dövrdə 1,3 milyon barelə qədər azalıb. Xüsusilə aprel, may və iyun aylarında aşağı nöqtəni görən istehsal rəqəmləri iyul və avqust aylarından etibarən görülən tədbirlərlə yenidən yüksəliş trendinə girdi.

İxrac marşrutlarında müxtəliflik: Chevron və UCC fəaliyyətdədir

İraq hökuməti tək marşrutdan asılı qalmamaq üçün ixrac marşrutlarını şaxələndirmək strategiyasını həyata keçirir. Bu çərçivədə ABŞ-ın enerji nəhəngi Chevron və Qətərin UCC şirkətlərinin də olduğu güclü konsorsiumla razılaşma əldə edilib. Konsorsium İraqın cənubundakı Bəsrənin enerji bazasından şimalda Fişhapura qədər uzanacaq strateji neft kəməri inşa edəcək. Bu xətt sayəsində neftin təhlükəsiz şəkildə yerli neftayırma zavodlarına çatdırılması və Türkiyə sərhədindəki Ceyhan limanı vasitəsilə ixracın böyük ölçüdə artırılması hədəflənir. Məlumdur ki, sözügedən layihə ötən illərdə nəzərdə tutulmuşdu, lakin ölkənin maliyyə çətinliyi səbəbindən təxirə salınmışdı.

Hökumətin çox istiqamətli baxışı bununla məhdudlaşmır. Hadisə bölgəsindən Suriyanın Banyas limanına qədər uzanacaq ikinci boru xəttinin planlaşdırma mərhələsində olduğunu bildirən Hudeyr, qlobal ticarət üçün həyati əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazının İraq üçün əsas marşrut olaraq qalacağını, lakin Ceyhan və Banyas limanlarının ən güclü alternativ çıxış nöqtələri olaraq sistemdə olacağını qeyd etdi.

Təbii Qaz və Feyha İnvestisiyasında Özünü Təminat Məqsədi

İraq təkcə neftdə deyil, təbii qazda da xaricdən asılılığa son qoymağı hədəfləyir. Yeni açılan Feyha Mərkəzi Qaz Emalı Qurğunun gündə 130 milyon kub fut qaz emal gücünə malik olduğunu izah edən Hudeyr, eyni yatağın neft hasilat gücünün gündə 100 min barel olduğunu bildirdi. Regionda aktiv investisiyaları olanUEGşirkəti; Fəaliyyətini üç strateji nöqtədə davam etdirir: Feyha Neft Yatağı, Siba Qaz Yatağı və El Fav bölgəsi. El Fav bölgəsində ilk kəşfiyyat işlərinin zəngin neft və qaz ehtiyatlarına işarə etdiyini deyən nazir, ehtiyatların dəqiq miqdarı ilə bağlı hələlik dəqiq məlumat paylaşmayıb. Təxminən 145 milyard barel təsdiqlənmiş neft ehtiyatı ilə İraq qlobal enerji liqasında nəhənglər sırasındadır.

Hörmüz Boğazında Regional Gərginlik və Böhran

İraqın addımları regionda ciddi geosiyasi risklər fonunda baş verir. ABŞ aprelin 13-dən İranla diplomatik danışıqların dalana dirənməsindən sonra Hörmüz boğazı da daxil olmaqla İran limanlarına sərt hərbi blokada tətbiq edir. Tehran administrasiyası isə Hörmüz boğazını bağlamaqla öz nəzarəti altında olan dəniz nəqliyyatını məhdudlaşdırır. Aprelin 8-dən etibarən bölgədə fasilələrlə tətbiq edilən müvəqqəti atəşkəsin daimi sülh sazişinə çevrilməməsi qarşıdurmaların hər an daha da şiddətlənəcəyi ilə bağlı narahatlıqları yaşatmaqdadır.

Tehranın rəsmi məlumatlarına görə, ABŞ və İsrail ortaqlığının fevralın 28-də İrana qarşı başlatdığı hərbi əməliyyatlarda indiyədək 3 mindən çox insan həyatını itirib.İranın İsrailə və regiondakı ərəb ölkələrinə cavab hücumları nəticəsində çoxlu sayda ABŞ və İsrail vətəndaşının həyatını itirməsi bölgədəki enerji dəhlizlərinin təhlükəsizliyini təhlükə altına almaqda davam edir. İraq bu xaotik mühitdə yeni boru kəmərləri ilə öz enerji təhlükəsizliyini təmin etməyi hədəfləyir.