Irak'ın Petrol İhracatında Büyük Atılım: Günlük Seviye 2 Milyon Varile Ulaştı

Irak, küresel enerji piyasalarındaki konumunu güçlendirmek ve savaşın yarattığı ekonomik tahribatı gidermek adına kritik adımlar atmaya devam ediyor. Irak Petrol Bakanı Hudeyr, Basra Valisi Esad el-İydani ile birlikte Feyha Petrol Sahası'nda kurulan merkezi gaz işleme tesisinin açılış törenine katıldı. Düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Hudeyr, ülkenin ham petrol ihracatında çok önemli bir eşiğin aşılarak günlük 2 milyon varil seviyesine ulaşıldığını müjdeledi.

Şu anda ham petrol taşıyan 4 büyük tankerin aktif olarak hizmet verdiğini belirten Hudeyr; Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO), Basra Petrol Şirketi ve diğer kamu iştiraklerindeki personelin ihracat rakamlarını daha da yukarı taşımak adına olağanüstü bir mesai harcadığını vurguladı. Irak devlet bütçesinin yüzde 85'ten fazlasının doğrudan petrol gelirlerine dayandığına dikkat çeken Bakan, ülkenin refahı için ihracat kapasitesini artırmaya yönelik yatırımların kesintisiz süreceğini ifade etti.

Savaşın Gölgesinden Çıkan Irak Petrolü: Yeniden Toparlanma Dönemi

Irak'ın enerji sektörü, yakın dönemde bölgede yaşanan sıcak çatışmalar nedeniyle ciddi bir darbe almıştı. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı savaşın etkisiyle Irak'ın petrol üretimi yaklaşık yüzde 60 oranında dramatik bir düşüş yaşamıştı. Savaş öncesinde günlük 3,3 milyon varil seviyesinde seyreden üretim kapasitesi, çatışmaların yoğunlaştığı dönemde 1,3 milyon varile kadar gerilemişti. Özellikle nisan, mayıs ve haziran aylarında dip noktayı gören üretim rakamları, temmuz ve ağustos aylarından itibaren alınan önlemlerle yeniden yükseliş trendine girdi.

İhracat Güzergahlarında Çeşitlilik: Chevron ve UCC Devrede

Irak hükümeti, tek bir güzergaha bağımlı kalmamak adına ihracat yollarını çeşitlendirme stratejisini hayata geçiriyor. Bu kapsamda ABD'li enerji devi Chevron ile Katarlı UCC şirketlerinin yer aldığı güçlü bir konsorsiyumla anlaşma sağlandı. Konsorsiyum, Irak'ın güneyindeki enerji üssü Basra'dan kuzeydeki Fişhabur'a uzanacak stratejik bir petrol boru hattı inşa edecek. Bu hat sayesinde petrolün yerel rafinerilere güvenle ulaştırılması ve Türkiye sınırındaki Ceyhan Limanı üzerinden yapılacak ihracatın büyük ölçüde artırılması hedefleniyor. Söz konusu projenin geçmiş yıllarda planlandığı ancak ülkenin içinde bulunduğu mali zorluklar sebebiyle ertelendiği biliniyor.

Hükümetin çoklu güzergah vizyonu bununla da sınırlı değil. Hadise bölgesinden Suriye'nin Banyas Limanı'na uzanacak ikinci bir boru hattının da planlama aşamasında olduğunu belirten Hudeyr, küresel ticaret için hayati öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'nın Irak için ana güzergah olma özelliğini koruyacağını, ancak Ceyhan ve Banyas limanlarının en güçlü alternatif çıkış noktaları olarak sistemde yer alacağını dile getirdi.

Doğal Gazda Kendi Kendine Yetme Hedefi ve Feyha Yatırımı

Irak, sadece petrolde değil doğal gaz alanında da dışa bağımlılığı bitirmeyi hedefliyor. Yeni açılan Feyha Merkezi Gaz İşleme Tesisi'nin günlük 130 milyon fitküp gaz işleme kapasitesine sahip olduğunu açıklayan Hudeyr, aynı sahanın petrol üretim kapasitesinin ise günlük 100 bin varil olduğunu aktardı. Bölgede aktif yatırımları bulunan UEG şirketi; Feyha Petrol Sahası, Siba Gaz Sahası ve El Fav bölgesi olmak üzere üç stratejik noktada operasyonlarını sürdürüyor. El Fav bölgesindeki ilk arama tarama faaliyetlerinin zengin petrol ve gaz rezervlerine işaret ettiğini belirten Bakan, kesin rezerv miktarı hakkında ise henüz net bir veri paylaşmadı. Yaklaşık 145 milyar varil kanıtlanmış petrol rezerviyle Irak, küresel enerji liginde devler arasında yer alıyor.

Bölgesel Gerilimler ve Hürmüz Boğazı'ndaki Kriz

Irak'ın bu hamleleri, bölgedeki ciddi jeopolitik risklerin ortasında gerçekleşiyor. ABD, İran ile yürütülen diplomatik müzakerelerin çıkmaza girmesinin ardından, 13 Nisan tarihinden bu yana Hürmüz Boğazı çevresi de dahil olmak üzere İran limanlarına yönelik sert bir askeri abluka uyguluyor. Tahran yönetimi ise Hürmüz Boğazı'nı kapatarak deniz trafiğini kendi kontrolü altında sınırlandırıyor. Bölgede 8 Nisan'dan bu yana aralıklarla uygulanan geçici ateşkesin kalıcı bir barış anlaşmasına dönüşmemesi, çatışmaların her an daha da şiddetleneceği endişesini diri tutuyor.

ABD ve İsrail ortaklığının 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı askeri operasyonlarda, Tahran'ın resmi verilerine göre şu ana kadar 3 binden fazla insan hayatını kaybetti. İran'ın misilleme olarak İsrail ve bölgedeki Arap ülkelerine düzenlediği saldırılarda da çok sayıda ABD ve İsrail vatandaşının yaşamını yitirmesi, bölgedeki enerji koridorlarının güvenliğini tehlikeye atmaya devam ediyor. Irak ise bu kaotik ortamda yeni boru hatlarıyla kendi enerji güvenliğini garanti altına almayı amaçlıyor.