İsrail və Qəzzaya sanksiya siqnalı İngiltərənin yeni baş naziri Endi Burnhemdən üzr istəyib

Keyr Starmerin Britaniya siyasətində istefasından sonra Leyboristlər Partiyasının rəhbərliyini və baş nazir kürsüsünü təhvil alan Endi Burnham Qəzzada baş verən humanitar böhrana görə Fələstin xalqından üzr istəyib. Burnham, Londonun İsrailə qarşı daha sərt tədbirlər görə biləcəyini və yeni sanksiyaların gündəmdə ola biləcəyini ifadə edərək, Britaniyanın xarici siyasətində tarixi transformasiyaya işarə etdi. Lakin bu bəyanatlar tez bir zamanda ölkədəki güclü yəhudi lobbilərinin və təşkilatlarının sərt reaksiyasına səbəb oldu.

Qəzzadakı hadisələr və Burnhemin tarixi üzr istəməsi

Yeni Şəfəq-in verdiyi məlumata görə, iyulun 10-da mühüm açıqlamalar verən Baş nazir Andy Burnham, Böyük Britaniyanın Qəzzada yaşanan dramlara qarşı indiyədək kifayət qədər qətiyyətli mövqe sərgiləyə bilmədiyini etiraf edib. Fələstin xalqından açıq şəkildə üzr istəyən Burnham, İsrail hökumətinə qarşı yeni sanksiya paketlərinin müzakirə edildiyini vurğuladı. “The Guardian” qəzetinə müsahibəsində yeni baş nazir Qəzzada hərbi cinayətlərin törədildiyinə dair konkret sübutların olduğunu müdafiə edərək, işğal olunmuş Fələstin ərazilərində fəaliyyət göstərən israilli mühacirlər ilə ticarətin tam qadağan edilməsi kimi radikal addımların da nəzərdən keçirilə biləcəyini bildirib.

Yəhudi İcmasından Çox Sərt Reaksiya: Antisemitizm İttihamı

Endi Burnhemin bu təməlqoyma bəyanatları Britaniya Yəhudilərinin Deputatlar Şurasının və Böyük Britaniyadakı ən böyük yəhudi nümayəndələri olan Yəhudi Liderlik Şurasının qaşlarını qaldırdı. İki qurum tərəfindən edilən ortaq yazılı açıqlamada Burnham sərt şəkildə qınandı və ifadələrində antisemit elementlər olduğu iddia edildi. Siyasi tənqid hüdudlarını aşdığı və antisemitizmə yol açdığı iddia edilən bu açıqlamaların ölkədəki yəhudi icması arasında ciddi narahatlıq və iğtişaşlar yaratdığı irəli sürülüb.

Britaniyanın Dəyişən İsrail Siyasəti və Gələcək Ssenariləri

Londonun İsrailə qarşı xarici siyasəti son illərdə böyük dalğalanmalarla üzləşib. Qəzzada qarşıdurmanın ilk mərhələsində keçmiş baş nazir Rişi Sunakın rəhbərlik etdiyi Mühafizəkarlar Partiyası hökuməti Tel-Əviv rəhbərliyinə qeyd-şərtsiz kəşfiyyat məlumatı və hərbi dəstək versə də, atəşkəs çağırışlarından uzaq durub. Lakin 2024-cü il iyulun 4-də keçiriləcək ümumi seçkilərdə İşçi Partiyasının hakimiyyətə gəlməsi ilə tarazlıqlar dəyişdi. Keir Starmer hökuməti bəzi silah ixracı lisenziyalarını dayandırdı, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahuya qarşı həbs tələbinə etirazını geri götürdü, bəzi İsrail rəsmilərinə sanksiyalar tətbiq etdi və eyni ildə 2025-ci ildə də Palatı rəsmi olaraq tanıdı.

Sağ populist Reform UK partiyasının 7 may 2026-cı il yerli seçkilərdə uğuru İşçi Partiyası daxilində böyük sarsıntıya səbəb oldu və Starmerin 22 iyunda istefası ilə nəticələndi. Bu böhrandan sonra vəzifəyə gələn Burnhemin çox daha kəskin xətt mənimsəməsi İngiltərənin müttəfiqləri ilə münasibətlərini də sınaqdan keçirəcək. Londonda fəaliyyət göstərən “European Leadership Network” analitik mərkəzinin tədqiqatçısı Dr. Ziya Meral bildirir ki, Bernhem daxili siyasətdəki təzyiqlərə baxmayaraq, ABŞ-la strateji münasibətləri qorumaq üçün ilkin mərhələdə ehtiyatlı addımlar ata bilər. Meralın sözlərinə görə, kabinetə təyin olunacaq yeni xarici işlər nazirinin kimliyi London-Təl-Əviv-Vaşinqton üçbucağında yeni dövrün gedişatını müəyyən edəcək ən mühüm element olacaq.