Ysraýyla sanksiýa duýduryşy we Gazanyň Britaniýanyň täze premýer-ministri Andy Burnhamdan ötünç soramagy

Keir Starmeriň Iňlis syýasatynda işinden aýrylandan soň Zähmet partiýasynyň ýolbaşçylygyny we premýer-ministriň ornuny alan Andy Burnham, Gazadaky gumanitar krizis üçin palestina halkyndan ötünç sorady. Burnham, Londonyň Ysraýyla garşy has berk çäreleri görüp biljekdigini we täze sanksiýalaryň gün tertibinde bolup biljekdigini aýdyp, Iňlis daşary syýasatynda taryhy özgerişlige yşarat etdi. Şeýle-de bolsa, bu sözler ýurtda güýçli ýewreý lobbileriniň we guramalarynyň ýiti reaksiýasyny özüne çekdi.

Gazanyň ösüşi we Burnhamyň taryhy ötünç soramagy

Şeni Şafakyň beren habaryna görä, 10-njy iýulda möhüm beýanat beren premýer-ministr Andy Burnham Angliýanyň şu wagta çenli Gazadaky drama garşy ýeterlik derejede tutum alyp bilmeýändigini boýun aldy. Palestina halkyndan aç-açan ötünç soraýan Burnham, Ysraýyl hökümetine garşy täze sanksiýa paketleriniň stoluň üstünde durýandygyny aýtdy. Täze premýer-ministr "The Guardian" gazetine beren interwýusynda Gazada söweş jenaýatlarynyň edilendigini görkezýän anyk subutnamalaryň bardygyny öňe sürdi we basyp alnan Palestina sebitlerinde işleýän Ysraýyl göçmenleri bilen söwdany doly gadagan etmek ýaly düýpli ädimleriň hem göz öňünde tutulyp bilinjekdigini aýtdy.

Jewishewreý jemgyýetinden gaty gödek reaksiýa: Antisemitizmi günäkärlemek

Andy Burnhamyň bu düýpli sözleri Iňlis ýewreýleriniň Deputatlar geňeşiniň we Angliýadaky iň uly ýewreý wekilleri bolan Jewishewreý liderler geňeşiniň gaşlaryny galdyrdy. Iki guramanyň bilelikde ýazan beýanynda Burnham berk ýazgaryldy we beýannamalarynda antisemit elementleriniň bardygy öňe sürüldi. Syýasy tankytlaryň çäginden çykandygyny we anti-semitizme ýol açandygyny öňe sürýän bu sözleriň ýurtdaky ýewreý jemgyýetinde çynlakaý alada we tolgunyşyk döredendigi öňe sürüldi.

Angliýanyň üýtgeýän Ysraýyl syýasaty we geljekki ssenarileri

Londonyň Ysraýyla garşy alyp barýan daşary syýasaty soňky ýyllarda uly özgerişlikleri başdan geçirdi. Gazadaky konfliktiň birinji tapgyrynda öňki premýer-ministr Rişi Sunagyň ýolbaşçylygyndaky Konserwatiw partiýanyň hökümeti Tel Awiw administrasiýasyna şertsiz aňtaw we harby goldaw berdi, ýöne atyşygy bes etmek baradaky çagyryşlardan uzak saklady. Şeýle-de bolsa, 2024-nji ýylyň 4-nji iýulynda geçiriljek umumy saýlawlarda Zähmet partiýasynyň häkimiýet başyna gelmegi bilen deňagramlylyk üýtgedi. Keir Starmeriň hökümeti ýarag eksporty üçin käbir ygtyýarnamalary togtatdy, Halkara Jenaýat Kazyýetiniň Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň garşysyna tussag edilmegi baradaky haýyşyna garşy çykdy we 2025-nji ýylda Ysraýylyň käbir işgärlerine sanksiýalar girizdi we şol ýyl Palestina döwletini resmi taýdan ykrar etdi.

Sagçy populist Reform UK partiýasynyň 2026-njy ýylyň 7-nji maýynda geçirilen ýerli saýlawlarda gazanan üstünligi Zähmet partiýasynyň arasynda uly sarsgyn döretdi we 22-nji iýunda Starmeriň işinden aýrylmagyna sebäp boldy. Bu krizisden soň işe girişen Burnhamyň has ýiti bir ugry kabul etmegi Angliýanyň ýaranlary bilen gatnaşyklaryny hem synagdan geçirer. Düýbi Londonda ýerleşýän pikir merkezi Europeanewropa liderlik torunyň gözlegçisi doktor Ziýa Meral Burnhamyň içerki syýasatda edilýän basyşlara garamazdan ABŞ bilen strategiki gatnaşyklary saklamak üçin seresaply çäreleri görüp biljekdigini aýtdy. Meralyň pikiriçe, ministrlige bellenjek täze daşary işler ministriniň şahsyýeti, London-Tel Awiw-Waşington üçburçlugynda täze eýýamyň gidişini kesgitlän iň möhüm element bolar.