İsrailin Şərqi Qüdsdə Yeni İşğal Hərəkəti: 450 Evin Qeyri-qanuni Məskunlaşma Planının Təsdiqlənməsi

İsrail administrasiyası beynəlxalq hüquqa məhəl qoymayaraq, işğal etdiyi Şərqi Qüdsdə yeni qeyri-qanuni qəsəbənin tikintisi üçün düyməni basıb. Qüds Bələdiyyəsinin Regional Planlaşdırma və Tikinti Komitəsi fələstinlilərin sıx yaşadığı Umm Leysun məhəlləsində 450 evdən ibarət yeni qəsəbə layihəsini təsdiqləyib. Bu addım regionda demoqrafik strukturun dəyişdirilməsi səylərində yeni həlqə kimi qəbul edilir.

İki İllik Gecikmədən Sonra Siyasi Qərar

İsrailin insan haqları təşkilatı İr Amimin verdiyi açıqlamada, sözügedən layihənin infrastruktur çatışmazlıqları və texniki maneələr səbəbindən iki ildən artıq müddətə dayandırıldığı bildirilib. Bununla belə, dayandırılmış bu planın yenidən tətbiqi adi bir bələdiyyə və ya rayonlaşdırma qərarı deyil, qeyri-qanuni məskunlaşmaların genişləndirilməsi üçün şüurlu və “aydın siyasi seçim” kimi qiymətləndirilib. Qərarın Fələstin əhalisinin sıx olduğu bölgələrdə yəhudi varlığını artırmaq strategiyasının bir hissəsi olduğu vurğulanır.

Demoqrafik struktur hədəflənib: 2 min köçkün gələcək

Yeni qeyri-qanuni məskunlaşma layihəsi xüsusilə coğrafi mövqeyi ilə diqqət çəkir. Cebeli Mukabber və Sur Baher qəsəbələri arasında strateji bir nöqtədə yerləşən və təxminən 800 Fələstinli ailənin yaşadığı Umm Leysun Məhəlləsi bu layihə ilə birbaşa hədəflənir. İnsan haqları hesabatlarına görə, layihə tamamlandıqdan sonra Fələstin torpaqlarını qəsb etmiş təxminən 2 min israilli bölgəyə yerləşdiriləcək. Bu vəziyyət qonşuluğun tarixi və sosial quruluşunu, eləcə də demoqrafik balansını tamamilə dəyişmək məqsədi daşıyır.

Beynəlxalq hüquqa və tarixi məlumatlara məhəl qoymamaq

İsrailin bu addımı açıq şəkildə beynəlxalq məhkəmə orqanlarının qərarlarına ziddir. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi (ICJ) 19 iyul 2024-cü ildə açıqladığı tarixi məsləhət rəyində İsrailin Qəzza, Şərqi Qüds və İordan çayının qərb sahilindəki mövcudluğunu "işğalçı" olaraq təyin edib. ICJ həmçinin üçüncü ölkələri İsrailin bu qanunsuz işğalını dəstəkləməkdən çəkinməyə çağırıb. Lakin bu xəbərdarlıqlara baxmayaraq, İsrail Təhlükəsizlik Kabineti Şərqi Qüdsdə 2024-cü il iyulun 2-də 13 yeni qeyri-qanuni yaşayış məntəqəsi tikmək üçün əhatəli planı təsdiqləyib. Umm Leysun qərarı İsrailin işğalçılıq siyasətini genişləndirmək və davam etdirmək əzmini bir daha ortaya qoyur.