Ysraýylyň Gündogar Iýerusalimde täze basyp alyş hereketi: 450 öýüň bikanun hasaplaşyk meýilnamasyny tassyklamak

Ysraýyl administrasiýasy, halkara hukugyny äsgermezlik edip, eýeleýän Gündogar Iýerusalimde täze bikanun şäherçäniň gurulmagy üçin düwmä basdy. Iýerusalim şäher häkimliginiň sebit meýilleşdiriş we gurluşyk komiteti, palestinalylaryň gür ýaşaýan Umm Leýsun goňşusynda 450 öýden ybarat täze ýaşaýyş jaý taslamasyny tassyklady. Bu ädim sebitdäki demografiki gurluşy üýtgetmek tagallalarynda täze baglanyşyk hasaplanýar.

Iki ýyl gijikdirilenden soň syýasy karar

Ysraýylyň adam hukuklary guramasy Ir Amim tarapyndan berlen beýanatda göz öňünde tutulýan taslamanyň infrastruktura ýetmezçiligi we tehniki päsgelçilikler sebäpli iki ýyldan gowrak wagt bäri togtadylandygy aýdyldy. Şeýle-de bolsa, bu togtadylan meýilnamanyň täzeden girizilmegi adaty häkimlik ýa-da etraplaşdyrmak karary däl-de, bikanun şäherçeleri giňeltmek üçin aňly we "aýdyň syýasy saýlaw" hökmünde häsiýetlendirildi. Kararyň palestinaly ilaty köp bolan sebitlerde ýewreýleriň sanyny artdyrmak strategiýasynyň bir bölegidigi nygtalýar.

Demografiki gurluş nyşana alyndy: 2 müň göçüriji geler

Täze bikanun hasaplaşyk taslamasy esasanam geografiki ýerleşişi bilen ünsi özüne çekýär. Cebeli Mukabber bilen Sur Baher şäherleriniň arasynda strategiki nokatda ýerleşýän we takmynan 800 palestinaly maşgalanyň ýaşaýan Umm Leysun goňşusy bu taslama gönüden-göni gönükdirilendir. Adam hukuklary baradaky habarlara görä, taslama tamamlanandan soň, Palestina topraklaryny basyp alan takmynan 2 müň ysraýylly sebitde mesgen tutar. Bu ýagdaý, goňşularyň taryhy we jemgyýetçilik gurluşyny, şeýle hem demografiki deňagramlylygyny düýpgöter üýtgetmegi maksat edinýär.

Halkara hukugyny we taryhy maglumatlary äsgermezlik etmek

Ysraýylyň bu ädimi halkara kazyýet guramalarynyň kararlaryna aç-açan ters gelýär. Halkara Kazyýet (ICJ) 2024-nji ýylyň 19-njy iýulynda yglan edilen taryhy maslahat beriş pikirinde Ysraýylyň Gazada, Gündogar Iýerusalimde we Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky ýerlerini "basyp alyjy" diýip kesgitledi. Şeýle hem ICJ üçünji ýurtlary Ysraýylyň bu bikanun basyp alynmagyny goldamakdan saklanmaga çagyrdy. Şeýle-de bolsa, bu duýduryşlara garamazdan Ysraýylyň Howpsuzlyk Ministrligi 2024-nji ýylyň 2-nji iýulynda Gündogar Iýerusalimde 13 sany täze bikanun ilatly ýer gurmak üçin giňişleýin meýilnamany tassyklady. Umm Leýsunyň karary Ysraýylyň basyp alyş syýasatyny giňeltmek we dowam etdirmek kararyny ýene bir gezek açýar.