NATO Ankara Sammitinin Bəyannaməsi açıqlandı: Ukraynaya böyük dəstək və yeni müdafiə qərarları

Ankarada bir araya gələn Şimali Atlantika Alyansına (NATO) üzv ölkələrin dövlət və hökumət başçıları dərc etdikləri tarixi bəyannamə ilə kollektiv müdafiə prinsipinə sarsılmaz sadiqliklərini bir daha dünyaya bəyan etdilər. Sammitdə qlobal təhlükəsizlik arxitekturasını formalaşdıracaq kritik qərarlar qəbul edilərkən, alyansın birlik və həmrəylik mesajı ön plana çıxdı.

Rusiya təhlükəsinə qarşı kollektiv müdafiə və tarixi sərmayələrə vurğu

Ankara Zirvə Bəyannaməsində Vaşinqton Müqaviləsinin təməl daşı olan 5-ci Maddəyə güclü istinad edilib. Bəyannamədə “Bir müttəfiqə hücum bütün müttəfiqlərə hücum hesab olunur” prinsipi qalın hərflərlə bir daha təsdiq edilib. Təxminən bir milyard insanın sülh, təhlükəsizlik və rifahını təmin edən bu prinsiplə yanaşı, Avro-Atlantik regionda Rusiyanın uzunmüddətli təhdidləri və davam edən terror təhlükəsi də hərtərəfli müzakirə edilib.

Müdafiə büdcələrində tarixi artımların edildiyi ifadə edilən bəyannamədə, Avropalı müttəfiqlər və Kanadanın 2025-ci il müdafiə sərmayələrini 139 milyard dollardan çox artıraraq Haaqa öhdəliklərini yerinə yetirdikləri ifadə edildi. Zirvə çərçivəsində 50 milyard dollardan çox dəyərində yeni müdafiə satınalma müqavilələrinin elan olunduğu və müdafiə sənayesi ilə innovasiya yönümlü tərəfdaşlıqların sürətləndiriləcəyi də qeyd edilib.

Texnoloji Caydırıcılıq və "Daha Güclü Avropa"nın Məqsədi

Alyansın gələcəyə dair strateji baxışında “daha güclü NATO çərçivəsində daha güclü Avropa” vizyonu ön plana çəkilib. Bu kontekstdə Avropalı müttəfiqlərin və Kanadanın ABŞ ilə müdafiə yükünün bölüşdürülməsində daha aktiv öhdəliklər götürdükləri vurğulanıb. Bildirilib ki, NATO-nun çəkindirmə qabiliyyəti nüvə, adi və raketdən müdafiə sistemləri, eləcə də kosmik və kibermüdafiə vasitələri ilə gücləndirilib.

Texnoloji üstünlüyü qorumaq üçün dərin dəqiqlikli zərbə imkanları, pilotsuz sistemlər, süni intellekt inteqrasiyası və transatlantik döyüş buludunun yaradılması istiqamətində addımların artırılacağı bildirildi.

Ukraynaya 70 milyard avroluq nəhəng paket və Hörmüz boğazından İrana çağırış

Ankara Sammitinin ən konkret nəticələrindən biri Ukrayna qarşısında öhdəliklər oldu. Alyans üzvləri Ukraynanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini müdafiə etmək əzmində olduqlarını təkrarlasa da, 2026-cı il üçün 70 milyard avro dəyərində hərbi texnika, təlim və yardım paketi ayırmağı öhdələrinə götürüblər. Bu dəstəyin 2027-ci ildə də ən azı eyni səviyyədə davam edəcəyinə zəmanət verilir.

Qlobal təhlükəsizlik mövzusunda İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısı alınmalı olduğu bir daha vurğulanıb və Tehran administrasiyası Hörmüz boğazında naviqasiya azadlığına tam hörmət etməyə çağırılıb. Bəyannamənin yekun hissəsində müttəfiq liderlər uğurlu ev sahibliyi və təşkilatçılıq üçün Türkiyəyə minnətdarlıqlarını bildiriblər.