NATO sammitindən sonra Trampdan təəccüblü açıqlamalar: “Ərdoğan möhtəşəm idi”

Ankarada keçirilən 36-cı NATO Liderlər Zirvə Toplantısından sonra ölkəni tərk edən ABŞ prezidenti Donald Tramp geri dönərkən İngiltərədəki Mildenhall Hava Bazasında dayanıb. Təyyarədə mətbuat mənsublarının suallarını cavablandıran Tramp Türkiyədəki təmaslarından ikitərəfli əlaqələrə, İranla yaşanan gərginlikdən Avropadakı hərbi varlığa qədər bir çox kritik mövzuda mühüm qiymətləndirmələr edib.

Prezident Ərdoğan və Türkiyə arasında tərəfdaşlığa görə təriflər

Türkiyədə iki çox məhsuldar gün keçirdiklərini deyən ABŞ prezidenti Donald Tramp Ankara ilə əlaqələrin inkişafından məmnunluğunu ifadə edib. Sammit zamanı mühüm ticari addımların atıldığını deyən Tramp, "Bir çox qərarlar alındı. Türkiyə ilə çox yaxşı ticarət müqavilələri bağladıq və onlar həqiqətən də yaxşı tərəfdaşdırlar. Yeri gəlmişkən, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan böyük idi"deyərək iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın əhəmiyyətini vurğuladı.

İranla hərbi münaqişə riski və sərt cavab mesajı

ABŞ və İran arasında son vaxtlar artan gərginliyə toxunan Tramp, İranın 3 ticarət gəmisini hədəf almasına cavab olaraq onlara hərbi qisas alacağını xatırladıb. ABŞ-ın çox açıq bir hərbi üstünlük qurduğunu ifadə edən Tramp, "Onlara çox güclü zərbə vurduq. Deyə bilərəm ki, 20-yə 1 nisbətində vurduq. Hər dəfə bizə vurduqlarında biz də 20 dəfə vuracağıq"dedi. Prosesin hərtərəfli müharibəyə çevrilib-çevrilməyəcəyi ilə bağlı suala Tramp belə cavab verib: "Həqiqətən bilmirəm. Münaqişə olarsa, biz çox tez qalib gələcəyik. Bu, məsələnin başqa bir ölçüsüdür. Qazanmağımızın bir çox yolu var, amma biz artıq hərbi cəhətdən qalib gəlmişik. Onların çox az işi qalıb"dedi.

İran hökumətinin ABŞ-la yeni müqavilə bağlamaq istədiyini iddia edən Tramp, Tehranın bu yaxınlarda onlara zəng etdiyini iddia edib. Bununla belə, Tramp İranın etibarlılığına şübhə ilə yanaşdığını bildirib və kommersiya gəmilərinə edilən hücumları bu ölkənin “nəzarətdən kənar və çılğın” təbiəti ilə əlaqələndirib.

NATO Sammitində Birlik Mesajı və Müdafiə Xərcləri

Zirvə prosesi zamanı İspaniya və İngiltərə kimi bəzi müttəfiq ölkələrin liderləri ilə problem yaşadığına dair iddialara cavab verən Tramp, büdcənin bölüşdürülməsi ilə bağlı qətiyyətini təkrarlayıb. İspaniya ilə keçmişdə yaşadığı problemlərin davam etdiyini, lakin Madrid rəhbərliyinin nəhayət haqqını ödədiyini ifadə edən Tramp əks halda ticarət sanksiyaları tətbiq edəcəyini xatırladıb.

Bütün fikir ayrılıqlarına baxmayaraq NATO sessiyalarında böyük bir konsensus əldə edildiyini ifadə edən Tramp, "O otaqda böyük birlik var idi. NATO-nun iclas otağı əslində olduqca inanılmaz idi. Atmosfer çox yaxşı idi. Kaş ki, mətbuat içəridə qalaydı. Mətbuat orada olsaydı, hər şey fərqli ola bilərdi, amma çox gözəl birlik və həmrəylik var idi."

Qoşunların Avropadan çıxarılması qərarı Qrenlandiya və İranda şərtlidir

Avropada yerləşdirilən ABŞ əsgərlərinin geri çəkilib-çəkilməyəcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyə toxunan Tramp, bu mövzuda son qərarın hələ verilmədiyini, prosesin Qrenlandiya və İrandakı hadisələrə görə formalaşacağını açıqlayıb. Qrenlandiya ilə bağlı yaxşı razılaşma əldə etmək istədiyini bildirən Tramp, bunun baş vermədiyi təqdirdə qoşunları geri çəkə biləcəyini bildirib.

Eyni zamanda Tramp Avropa ölkələrini ABŞ-a İrana qarşı kifayət qədər dəstək vermədiklərinə görə tənqid edib və Avropanın indi yardım etmək istədiyini, lakin ABŞ-ın artıq buna ehtiyacı olmadığını müdafiə edib. Tramp bir daha vurğulayıb ki, əsas məqsəd İranın tam nüvəsizləşdirilməsidir.

Suriya və Ukrayna liderləri ilə kritik görüşlər

Suriyadakı son vəziyyət və regional aktyorlarla münasibətlərdən danışan Tramp bəyan edib ki, Suriya prezidenti Əhməd Şəra ölkəni birləşdirmək üçün uğurlu çıxış nümayiş etdirib. Şəranın Hizbullah və Livan məsələlərində onlara öhdəliklər götürdüyünü açıqlayan Tramp, "Prezident Şara çox yaxşı iş gördü. O, Suriyanı birləşdirdi. Dediklərini deməyəcəyəm, amma bəli, öhdəlik götürdü. Bu gün çox gözəl keçdi".Tramp, sammit çərçivəsində Ukrayna prezidenti ilə çox müsbət görüşlər keçirdiklərini də sözlərinə əlavə edib.