НАТОнун саммитинен кийин Трамптын таң калыштуу билдирүүлөрү: "Эрдоган улуу болгон"

Анкарада өткөрүлгөн НАТОнун 36- лидерлер саммитинен кийин өлкөдөн чыгып кеткен АКШнын президенти Дональд Трамп кайтып келе жатканда Англиядагы Милденхолл аба базасына токтоду. Учакта басма сөз кызматкерлеринин суроолоруна жооп берген Трамп, Түркиядагы жолугушууларынан эки тараптуу карым-катнаштарга, Иран менен болгон чыңалуудан Европадагы аскерий барууга чейин көптөгөн орчундуу темада маанилүү баа берди.

Президент Эрдоган менен Түркиянын ортосундагы өнөктөштүк үчүн мактоо

Түркияда абдан жемиштүү эки күн өткөрүшкөндөрүн белгилеген АКШнын президенти Дональд Трамп, Анкара менен карым-катнаштардын жылышынан канааттанганын билдирди. Саммитте маанилүү коммерциялык кадамдар ташталганын белгилеген Трамп : «Көптөгөн чечимдер кабыл алынды. Түркия менен көптөгөн жакшы соода келишимдерин түздүк жана алар чындап эле жакшы өнөктөштөр. Баса, президент Режеп Таййип Эрдоган абдан чоң болгон»деп эки өлкөнүн ортосундагы стратегиялык өнөктөштүктүн маанисин баса белгиледи.

Иран менен аскердик кагылышуу коркунучу жана катаал өч алуу билдирүүсү

АКШ менен Ирандын ортосунда жакында күчөгөн чыңалууга токтолуп, Трамп Ирандын 3 коммерциялык кемени бутага алганына жооп иретинде алардын аскердик өч алгандыгын эскертти. АКШнын абдан ачык бир аскердик артыкчылык курганын белгилеген Трамп : «Аларга абдан катуу сокку урду. 20дан 1ге урдук деп айта алам. Ар бир урган сайын 20 жолу урабыз»деди. Процесс жалпы согушка айланып кетпейби деген суроого Трамп : "Чындыгында билбейм. Эгер кагылышуу болсо, биз абдан тез жеңебиз. Бул маселенин дагы бир өңүтү. Жеңишибиздин көптөгөн жолдору бар, бирок биз буга чейин аскердик жактан жеңдик. Алардын абдан аз калды"деп жооп берди.

Иран өкмөтү АКШ менен жаңы келишим түзгүсү келет деп ырастаган Трамп, Тегеран аларга жакында телефон чалганын айтты. Бирок Трамп Ирандын ишенимдүүлүгүнөн күмөн санап жатканын айтып, коммерциялык кемелерге жасалган кол салууларды бул өлкөнүн “контролдон чыккан жана жинди” мүнөзү менен байланыштырды.

Биримдик билдирүүсү жана НАТОнун саммитиндеги коргонуу чыгымдары

Саммит процессинде Испания жана Англия сыяктуу кээ бир союздаш өлкөлөрдүн лидерлери менен көйгөйлөр бар деген дооматтарга жооп берип жатып, Трамп бюджетти бөлүшүү боюнча чечкиндүүлүгүн дагы бир жолу кайталады. Буга чейин Испания менен болгон көйгөйлөрдүн уланып жатканын, бирок Мадрид башкаруучулугунун акыр аягында акысын төлөгөнүн белгилеген Трамп, болбосо соода санкцияларын киргизе турганын эске салды.

Бардык пикир келишпестиктерге карабастан НАТОнун сессияларында чоң консенсуска жетишилгенин белгилеген Трамп: "Ал бөлмөдө чоң биримдик бар болчу. НАТОнун жыйындар залы чындыгында укмуштуудай эле. Атмосфера абдан жакшы болчу. Басма сөз ичинде кала берсе болмок. Басма сөз ошол жерде болгондо баары башкача болмок да, абдан сонун биримдик жана тилектештик болду" деди.

Аскерлерди Европадан чыгаруу чечими Гренландия менен Иранда шарттуу

Европада жайгашкан америкалык аскерлердин чыгарылып кетпей турганы тууралуу белгисиздикке токтолгон Трамп, бул темада акыркы чечим чыга электигин, процесстин Гренландия жана Ирандагы окуяларга жараша калыптанарын жарыялады. Гренландия боюнча жакшы келишим түзүүнү каалаганын белгилеген Трамп, эгер бул ишке ашпаса, аскерлерди чыгара аларын айтты.

Ошол эле учурда Трамп Европа өлкөлөрүн АКШга Иранга каршы жетиштүү колдоо көрсөтпөгөнү үчүн сынга алып, Европа азыр жардам берүүнү каалап жатканын, бирок АКШ мындан ары ага муктаж эмес экенин айтты. Трамп негизги максат Иранды толук ядролук куралдан арылтуу экенин кайталады.

Сирия жана Украина лидерлери менен критикалык жолугушуулар

Сириядагы акыркы абал жана аймактык актерлор менен болгон карым-катнаштар тууралуу сөз кылган Трамп, Сириянын президенти Ахмед Шаранын өлкөнү бириктирүүдө ийгиликтүү оюн көрсөткөнүн белгиледи. Шаранын Хизболла жана Ливан темаларында аларга милдеттенме алганын түшүндүргөн Трамп: "Президент Шара абдан чоң иш жасады. Ал Сирияны бириктирди. Анын айтканын айтпай эле коёюн, бирок ооба, милдеттенме алды. Бүгүнкү күн сонун болду."