Neft qiymətlərində nəhəng sıçrayış: Yaxın Şərqdəki gərginlik Brent neftini 100 dolları ötüb.

Qlobal enerji bazarlarında gərginlik artsa da, Yaxın Şərqdən qaynaqlanan geosiyasi risklər neft qiymətlərində kəskin artıma səbəb olub. Qlobal ticarətin can damarı olan Hörmüz və Bab əl-Məndab boğazlarında gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar və kritik enerji infrastrukturlarına hücum təhdidləri aylar sonra Brent markalı neftin barel qiymətini yenidən 100 dollardan yuxarı qaldırdı.

Brent nefti mayın 27-dən bəri ən yüksək səviyyədədir

Dünən 94,07 dollarla tamamlanan fyuçers Brent markalı neftin barrel qiyməti bugünkü 16,16-nın bağlanışı ilə müqayisədə təxminən 6,5 faiz dəyər qazanaraq100,17 dollara çatıb. Bu kritik yüksəlişlə Brent nefti mayın 27-dən bəri qeydə alınan ən yüksək səviyyəyə çatıb. Eyni zamanda, ABŞ-ın yüngül neft West Texas Intermediate (WTI) xam neftinin barel qiyməti alıcı tapıb və 91,54 dollar səviyyəsinə yüksəlib. Qiymətlərin bu qəfil dəyişməsi qlobal bazarlarda enerji təchizatı təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib.

Boğazlarda təhlükəsizlik böhranı: Husilərin tanker hücumları

Neft qiymətlərindəki bu kəskin artımın arxasında ABŞ və İran arasında artan gərginliyin Hörmüz boğazında yük daşımalarını poza biləcəyi qorxusu dayanır. Bundan əlavə, Yəməndə İranın dəstəklədiyi husilərin Səudiyyə Ərəbistanına qarşı elan etdiyi dəniz blokadası da Bab əl-Məndəb boğazında təhlükəsizlik risklərini ən yüksək səviyyəyə çatdırıb.

Husilərin hərbi sözçüsü Yəhya Seri iyulun 20-də verdiyi açıqlamada Səudiyyə Ərəbistanına qarşı "dəniz blokadası" tətbiq etməyə başladıqlarını açıqlayıb. Seri ötən gecə Qırmızı dənizdə iki Səudiyyə Ərəbistanı neft tankerini tranzit qadağanını pozduqları səbəbiylə pilotsuz uçuş aparatları (PUA) və raketlərlə hədəf aldıqlarını açıqladı. Bu qaynar inkişaf regionda dəniz nəqliyyatı risklərini birbaşa artırdı və qlobal neft tədarükünün təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlığı daha da dərinləşdirdi.

Qarşılıqlı Təhdidlər Enerji İnfrastrukturunu Hədəf edir

Bu hadisələrin ardınca ABŞ tərəfdən çox sərt bəyanatlar gəldi. ABŞ prezidentiDonald Trampsosial media hesabındakı paylaşımında Husilərin Yaxın Şərqə yenidən hücumu halında ABŞ-ın İranı birbaşa olaraq bu hərəkətlərə görə məsuliyyət daşıyacağını bəyan edib. ABŞ-ın İrana qarşı təzyiq və sanksiya ritorikası davam edərkən, İran ABŞ-ın Körfəz bölgəsindəki hərbi bazalarına qarşı cavab kartını da masada saxlayır.

Trampın İranın enerji obyektlərini hədəf alan bəyanatlarına cavab olaraq İran İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Hava və Kosmik Qüvvələrinin komandanı Məcid Musəvi ABŞ-ın regiondakı müttəfiqlərinin onların enerji infrastrukturlarını hədəfə ala biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Tərəflər arasında qarşılıqlı çəkişmələr regionda enerji infrastrukturu ilə bağlı təhlükəsizlik narahatlığını artıraraq neft bazarlarını barut çəlləyinə çevirib.