Əmtəə bazarlarında Yaxın Şərq küləyi: Brent nefti 19 həftənin zirvəsinə yüksəldi!

Qlobal əmtəə bazarları Yaxın Şərqdən qaynaqlanan geosiyasi risklərin və ABŞ-dan gələn kritik inflyasiya məlumatlarının təsiri ilə aktiv həftəni geridə qoyub. İnvestorların təhlükəsiz sığınacaq axtarışları və tədarük narahatlıqları ilə Brent markalı neftin qiymətləri son 19 həftənin ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Makroiqtisadi məlumatların rəhbər tutulduğu bazarlarda mərkəzi bankların faiz siyasətləri ilə bağlı gözləntilər də yenidən formalaşdırılır.

ABŞ inflyasiyasında gözlənilməz eniş və FED-in yol xəritəsi

ABŞ-da iyun ayı üçün açıqlanan İstehlak Qiymətləri İndeksi (CPI) məlumatları bazarlara geniş təsir göstərib. İyun ayında CPI aylıq bazda yüzdə 0,4 azalarkən, illik bazda yüzdə 3,5 artımla gözləntilərin altında qaldı. Bu aylıq azalma 2020-ci ilin aprelindən bəri qeydə alınan ən kəskin azalma kimi qeydə alınıb. Eynilə, İstehsalçı Qiymətləri İndeksi (ÜFE) iyun ayında aylıq 0,3 faiz azalma və illik 5,5 faiz artımla gözləntilərin altında olub. ÜFE cəbhəsindəki bu aylıq azalma 2025-ci ilin avqustundan bəri ilk azalma kimi diqqəti cəlb etdi.

Gevşemiş inflyasiya məlumatlarından sonra Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) iyul ayında faiz dərəcələrini artırma ehtimalı pul bazarlarında zəifləyib. İnvestorlar, mümkün faiz dərəcəsi dəyişikliyi üçün əsas tarix olaraq sentyabr iclasını qiymətləndirməyə davam edirlər. Bununla belə, enerji qiymətlərindəki artım tendensiyası inflyasiyanın aşağı tendensiyasını poza biləcəyi ilə bağlı narahatlıq bazarlarda ehtiyatlı mövqeyin davam etməsinə səbəb olur. FED prezidentiKevin Warsh, ABŞ Nümayəndələr Palatasının Maliyyə Xidmətləri Komitəsinə etdiyi təqdimatda yüksək inflyasiyaya qəti şəkildə dözməyəcəklərini ifadə edərək, qiymət sabitliyini təmin etmək üçün qətiyyət mesajını təkrarladı.

Avropa və Çin iqtisadiyyatlarında yavaşlama siqnalları

Qlobal iqtisadiyyatın digər mühüm aktorlarında artım və inflyasiya dinamikası da yaxından izlənilir. Avrozonada illik inflyasiyanın may ayında 3,2 faiz azalaraq iyunda 2,8 faizə enməsi Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) gələn həftə keçiriləcək iclasda faiz dərəcələrini sabit saxlayacağı ilə bağlı proqnozları gücləndirib.

Digər tərəfdən, dünyanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatı olan Çindən gələn məlumatlar zəif daxili tələbin və Yaxın Şərqdən qaynaqlanan geosiyasi risklərin mənfi təsirlərini ortaya qoydu. Çin iqtisadiyyatı gözləntilərin altında qaldı və ilin ikinci rübündə illik 4,3 faiz artım qeyd etdi. İlin birinci rübündə 5 faiz böyüyən ölkə iqtisadiyyatının bu göstəricisi son 3,5 ilin ən aşağı artım tempi kimi qeydə alınıb.

İqraz Faizləri və Dollar İndeksində Son Vəziyyət

Mərkəzi bankların pul siyasətləri ilə bağlı bu qlobal inkişaf və gözləntilər istiqraz və valyuta bazarlarındakı balanslara da təsir edib. ABŞ-ın 10 illik istiqraz faizi üfüqi bir kurs izlədi və həftəni 4,55 faizlə tamamladı. Qlobal valyutalar qarşısında gücünü göstərən dollar indeksi həftəlik 0,2 faiz məhdud azalma ilə 100,8 səviyyəsinə düşüb.