Haryt bazarlarynda Eastakyn Gündogar şemaly: Brent ýagy 19 hepdäniň başyna çykdy!

Eastakyn Gündogardan gelip çykýan geosyýasy töwekgelçilikleriň täsiri we ABŞ-dan möhüm inflýasiýa maglumatlary sebäpli global haryt bazarlary işjeň bir hepde galdyrdy. Maýa goýujylaryň howpsuz gaçybatalga gözlemegi we üpjünçilik aladalary bilen Brent nebitiniň bahasy soňky 19 hepdäniň iň ýokary derejesine ýetdi. Makroykdysady maglumatlara esaslanýan bazarlarda merkezi banklaryň göterim syýasatlaryna garaşylýan zatlar hem üýtgedilýär.

ABŞ-nyň inflýasiýasynyň garaşylmadyk ýykylmagy we Federal ätiýaçlyk ulgamynyň ýol kartasy

ABŞ-da iýun aýynda yglan edilen Sarp edijileriň bahalarynyň indeksi (CPI) maglumatlary bazarlara giň täsir etdi. CPI iýun aýynda aýda 0,4 göterim azalsa-da, her ýyl 3,5 göterim ýokarlamak bilen garaşylýandan pesdi. Bu aýlyk pese gaçmak, 2020-nji ýylyň aprel aýyndan bäri iň ýokary pese gaçma hökmünde hasaba alyndy. Şonuň ýaly-da, Önümçiniň baha indeksi (PPI) garaşylýandan pesdi, aýlyk 0.3 göterim peseldi we iýun aýynda ýyllyk 5,5 göterim ýokarlandy. PPI öňündäki bu aýlyk pese gaçmak, 2025-nji ýylyň awgust aýyndan bäri ilkinji pese gaçmak hökmünde ünsi çekdi.

inflýasiýa maglumatlarynyň gowşamagyndan soň, Federal ätiýaçlyk bankynyň (Fed) iýul aýynda göterim mukdaryny ýokarlandyrmak mümkinçiligi pul bazarlarynda gowşady. Maýa goýumçylary göterim derejesini ýokarlandyrmak üçin esasy sene hökmünde sentýabr ýygnagyny bahalandyrmagy dowam etdirýärler. Şeýle-de bolsa, energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagy tendensiýanyň peselmegini peseldip biler diýen aladalar bazarlardaky seresaply pozisiýanyň dowam etmegine sebäp bolýar. ABŞ-nyň Wekiller palatasynyň Maliýe hyzmatlary komitetine hödürlän federasiýasynyň prezidenti Kewin Warş ýokary inflýasiýa hökman ýol bermejekdiklerini aýtdy we bahalaryň durnuklylygyny üpjün etmek baradaky kararyny gaýtalady.

Europeanewropa we Hytaý ykdysadyýetinde haýallyk alamatlary

Dünýä ykdysadyýetiniň beýleki möhüm oýunçylarynda ösüş we inflýasiýa dinamikasy hem ýakyndan yzarlanýar. Ozewro zonasyndaky ýyllyk inflýasiýanyň maý aýynda 3,2 göterim, iýun aýynda 2,8 göterime çenli peselmegi, Europeanewropa Merkezi Bankynyň (ECB) indiki hepde geçiriljek ýygnakda göterim mukdaryny hemişelik saklajakdygy baradaky çaklamalary güýçlendirdi.

Beýleki tarapdan, dünýäde ikinji orunda durýan Hytaýdan alnan maglumatlar, gowşak içerki islegiň we Eastakyn Gündogardan gelip çykýan geosyýasy töwekgelçilikleriň ýaramaz täsirlerini ýüze çykardy. Hytaýyň ykdysadyýeti garaşylýanlardan pes bolup, ýylyň ikinji çärýeginde her ýyl 4,3 göterim ösüş gazandy. Firsturduň ykdysadyýetiniň ýylyň birinji çärýeginde 5 göterim ösüş gazanan bu görkezijisi, soňky 3,5 ýylyň iň pes ösüş depgini hökmünde hasaba alyndy.

Obýekt nyrhlary we dollar indeksindäki iň soňky ýagdaý

Merkezi banklaryň pul syýasaty bilen baglanyşykly bu global ösüşler we garaşmalar obligasiýa we walýuta bazarlaryndaky balanslara-da täsir etdi. ABŞ-nyň 10 ýyllyk obligasiýa derejesi keseligine geçdi we hepdäni 4,55 göterim bilen tamamlady. Global walýutalara garşy güýjüni görkezýän dollar görkezijisi, hepdede 0,2 göterim çäklendirilen peselmek bilen 100,8 derejesine düşdi.