Netanyahudan ravvin Dov Landoya sərt reaksiya: İsraildə hərbi xidmət böhranı güclənir

İsraildə icbari hərbi xidmətdən azad olunma ilə bağlı yaranan sosial və siyasi gərginlik, Ultra-pravoslav (Haredi) icmasının ən nüfuzlu dini liderlərindən biri olan ravvin Dov Landonun orduya qarşı sərt ittihamları ilə yeni müstəviyə keçdi. Tövrat Bayraq Partiyasının ruhani lideri Lando orduda xidmət edən əsgərlərin "qətl törətdiyini" iddia edərək hökumətdə böyük hiddətə səbəb olub. Baş nazirBinyamin Netanyahu sosial mediada dini liderin bu ittihamlarına çox sərt cavab verib.

Netanyahunun ravvin Landoya "dəhşətli" reaksiyası

Baş nazir Benyamin Netanyahu, ABŞ-da yerləşən sosial media platforması X-də dərc etdiyi rəsmi açıqlamasında, ravvin Landonun İsrail ordusunu hədəf alan bəyanatlarını "dəhşətli" adlandırıb. İsrailin təhlükəsizliyi üçün canlarını fəda edən əsgərlərin müqəddəs bir vəzifə yerinə yetirdiyini irəli sürən Netanyahu, dünyəvi və ya dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bütün ordu mənsublarının vətəni qorumaq üçün fədakarlıq göstərdiyini bildirib. Netanyahu “Bu qəhrəmanlar cəmiyyətin bütün təbəqələrindən və şübhəsiz ki, Tövrat dünyasından ən dərin təqdirə, minnətdarlığa və tam dəstəyi almağa layiqdirlər” deyərək birbaşa Haredi liderinə meydan oxudu.

Rabbi Lando: "Bu müharibələr dövlətin şərəfi üçün aparılır"

İsraildə yayımlanan Kanal 7 televiziyasının paylaşdığı məlumata görə, böhran ravvin Dov Landonun Bnei Brakdakı iqamətgahında keçirilən qapalı iclasla başlayıb. Bir qrup Tövrat Məktəbinin (Yeshivah) idarəçiləri ilə görüşən Lando ifrat sağçı koalisiya hökumətinin Haredi gənclərini zorla işə götürmə siyasətini sərt sözlərlə tənqid edib. Maliyyə naziri Bezalel Smotrich-in rəhbərlik etdiyi Dini Sionizm hərəkatını xüsusi olaraq hədəf alan ravvin Lando, trikotaj kipa geyinən dindarlar da daxil olmaqla, bir qrup insanı "pis insanlar" adlandırdı. Lando, "Onlar adam öldürməyə təşviq edirlər. Hazırda müharibələri həyatları xilas etmək üçün deyil, yalnız dövlətin şərəfini qorumaq üçün aparırlar" dedi və hərbi xidmətə gedən Haredimin əslində ortaq olduğunu iddia etdi.

Haredi hərbi xidmət böhranı və İsraili sarsıdan Ali Məhkəmə qərarı

Təxminən 10 milyon əhalisi olan İsraildə əhalinin təxminən 13 faizini təşkil edən ultra-ortodoks yəhudilər (Haredimlər) dini təhsillərinə diqqət yetirməli olduqlarını iddia edərək hərbi xidmətdən imtina edirlər. Ancaq ölkədə təhlükəsizlik paradiqmasının dəyişməsi ilə bu istisna kütlənin reaksiyasını çəkməyə başladı. İsrail Ali Məhkəməsi, 25 iyun 2024-cü ildə qəbul etdiyi tarixi qərarla, hər kəsin məcburi hərbi xidmət keçdiyi bir ölkədə Haredimin bu xidmətdən azad edilməsinin heç bir hüquqi əsasının olmadığına qərar verdi.

Ali Məhkəmənin bu məcburi qərarı Netanyahu koalisiyasındakı Haredi partiyaları arasında zəlzələ effekti yaradıb. Hökumətin dağılması ilə təhdid edən dini partiyalar, azadlığı qoruyan yeni qanun layihəsinin qəbulu üçün təzyiqlərini artırıblar. Haredi gənclərinin orduya cəlb olunması ilə bağlı hökumət tərəfdaşları arasında razılığın əldə edilməməsi ölkədə dərinləşən siyasi böhranı və sosial qütbləşməni gücləndirməkdə davam edir.