Netanyahu'dan Haham Dov Lando'ya Sert Tepki: İsrail'de Askerlik Krizi Tırmanıyor

İsrail'de zorunlu askerlik muafiyeti üzerinden yaşanan toplumsal ve siyasi gerilim, Ultra-Ortodoks (Haredi) toplumunun en etkili dini liderlerinden biri olan Haham Dov Lando'nun orduya yönelik ağır ithamlarıyla yeni bir boyuta taşındı. Tevrat Sancağı Partisi’nin manevi lideri olan Lando'nun, ordu bünyesinde görev yapan askerlerin "cinayet işlediğini" öne sürmesi hükümet kanadında büyük bir infiale yol açtı. Başbakan Binyamin Netanyahu, dini liderin bu suçlamalarına sosyal medya üzerinden çok sert bir dille karşılık verdi.

Netanyahu’dan Haham Lando’ya "Dehşet Verici" Tepkisi

Başbakan Binyamin Netanyahu, ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden yayımladığı resmi açıklamada, Haham Lando'nun İsrail ordusunu hedef alan ifadelerini "dehşet verici" olarak nitelendirdi. İsrail'in güvenliği için canlarını ortaya koyan askerlerin kutsal bir görev icra ettiğini savunan Netanyahu, seküler ya da dindar ayrımı yapılmaksızın tüm ordu mensuplarının vatanı korumak adına kendilerini feda ettiklerini belirtti. Netanyahu, "Bu kahramanlar, toplumun tüm kesimlerinden ve hiç şüphesiz Tevrat dünyasından da en derin takdiri, minneti ve tam desteği görmeyi sonuna kadar hak etmektedir" diyerek Haredi lidere doğrudan set çekti.

Haham Lando: "Bu Savaşlar Devletin Onuru İçin Yürütülüyor"

İsrail'de yayın yapan Kanal 7 televizyonunun paylaştığı bilgilere göre kriz, Bnei Brak kentinde bulunan Haham Dov Lando’nun ikametgahında gerçekleşen kapalı kapılar ardındaki bir toplantıyla başladı. Bir grup Tevrat Okulu (Yeşiva) yöneticisiyle bir araya gelen Lando, aşırı sağcı koalisyon hükümetinin Haredi gençleri zorla askere alma politikalarını çok sert sözlerle eleştirdi. Özellikle Maliye Bakanı Bezalel Smotrich liderliğindeki Dini Siyonizm hareketini hedef alan Haham Lando, aralarında örme kipa takan dindarların da bulunduğu kesimleri "kötüler" olarak tanımladı. Lando, "Bunlar cinayeti teşvik ediyorlar. Mevcut savaşları hayat kurtarmak amacıyla değil, yalnızca devletin onurunu kurtarmak için yürütüyorlar" ifadelerini kullanarak askere giden Haredilerin aslında bir suç ortağı olduğunu iddia etti.

İsrail’i Sarsan Haredi Askerlik Krizi ve Yüksek Mahkeme Kararı

Yaklaşık 10 milyon nüfusa sahip olan İsrail'de, nüfusun yaklaşık yüzde 13'lük dilimini oluşturan Ultra-Ortodoks Yahudiler (Harediler), dini çalışmalarına odaklanmaları gerektiği savunmasıyla askerlik yapmayı reddediyor. Ancak ülkedeki güvenlik paradigmasının değişmesiyle birlikte bu muafiyet geniş kitlelerin tepkisini çekmeye başladı. İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024 tarihinde aldığı tarihi bir kararla, herkesin zorunlu askerlik yaptığı ülkede Haredilerin bu hizmetten muaf tutulmasının hiçbir yasal dayanağı olmadığına hükmetti.

Yüksek Mahkeme'nin bu bağlayıcı kararı, Netanyahu koalisyonunda yer alan Haredi partiler arasında adeta deprem etkisi yarattı. Hükümetin düşmesi tehdidinde bulunan dini partiler, muafiyeti sürdürecek yeni bir yasa tasarısının meclisten geçmesi için baskılarını artırdı. Haredi gençlerin askere alınması hususunda hükümet ortakları arasında bir uzlaşıya varılamaması, ülkede derinleşen bir siyasi krizi ve toplumsal kutuplaşmayı körüklemeye devam ediyor.