Netanyahunun çirkli Dəməşq planı üzə çıxdı: Ankaradan Türkiyəyə qalmaqallı Suriya təklifinə sərt cavab

İsraildə oktyabrın 27-də keçirilməsi planlaşdırılan kritik seçkilər öncəsi ictimai dəstəyi sürətlə itirən baş nazir Benyamin Netanyahu siyasi gələcəyini xilas etmək üçün təhlükəli addıma hazırlaşır. Netanyahunun başçılıq etdiyi hökumət səsvermədəki çöküşü dayandıra bilməyən seçki qutusunda qalib gəlmək üçün gözünü Suriyanın ürəyi olan Dəməşqə dikib. İsrail baş nazirinin ən böyük hədəfi Dəməşqi işğal etmək və seçicilərin qarşısına “Şamın fəthi”si ilə çıxmaqdır.

Ancaq Netanyahunun bu təhlükəli planı prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Suriya prezidenti ilə görüşmək üçün Dəməşqə rəsmi səfər etmək qərarı ilə ciddi şəkildə pozuldu. Ankarada Dəməşqə səfər üçün diplomatik və logistik hazırlıqlar tam sürətlə davam edərkən, Xarici İşlər Naziri Hakan Fidan bu yaxınlarda Suriyaya gedib və İsrailin mümkün təxribat cəhdlərinin qarşısını almaq üçün kritik təmaslar aparıb.

Ankara Dəməşq Diplomatiyası və Yenilənmiş Təhlükəsizlik Protokolu

Xarici işlər naziri Hakan Fidanın Suriyaya səfəri zamanı iki ölkə arasında münasibətlərin gələcəyi müzakirə edilib, mövcud təhlükəsizlik protokolu günün şərtlərinə uyğun olaraq yenilənib. Prezident Ərdoğanın Dəməşqə səfərinin İsrail seçkiləri öncəsi siyasi planlarına ən böyük zərbə olacağını anlayan Netanyahu heyəti ilə təcili toplantı keçirərək “Şamın işğalı” ssenarilərini müzakirə edib.

Diplomatik kanalları da bu plana uyğunlaşdıran Netanyahu bir vasitəçi ölkə vasitəsilə Türkiyəyə son dərəcə qalmaqallı bir təklif çatdırdı. Əldə edilən məlumata görə, Təl-Əviv rəhbərliyi rəsmi olaraq Ankaraya “Suriya torpaqlarının bölünməsi”ni təklif edib. Sözügedən çirkin təklif Suriya ərazisinin hərbi təsir zonalarına bölünməsini nəzərdə tuturdu.

Xəritədə çirkin sövdələşmə: "Gəlin Suriyanı parçalayaq" Təklifi

İsrailin üçüncü ölkə vasitəsilə Türkiyəyə göndərdiyi xəritə əsaslı təklifdə; Cisr əş-Şuğur, Səhlel Qap və Həma oxu ilə həmsərhəd olan bölgənin Türkiyənin hərbi fəaliyyət sahəsi olması təklif edilib. Bunun müqabilində Homs, Quneytra, Tartus, Dəməşq və Dəraa xəttinin tamamilə İsrail ordusunun nəzarətində qalması tələb edilib. Netanyahu administrasiyası Türkiyənin bu planı təsdiqləyəcəyi təqdirdə Türkiyənin Hələb, Həma, Həsəkə, Deyr əz-Zor və Rakka bölgələrində heç bir hərbi fəaliyyətinə müdaxilə etməyəcəyinə zəmanət verib.

Digər tərəfdən İsrail Türkiyədən Colan bölgəsindən Suveydaya açılacaq hərbi dəhlizlə bağlı səssiz qalmasını və bölgədə qurulacaq hava qalxan sistemlərinə heç bir şəkildə müdaxilə etməməsini istəyib. Lakin Ankara Suriyanın ərazi bütövlüyünə məhəl qoymayan bu təhlükəli təklifi və sövdələşmə ssenarilərini dərhal və qətiyyətlə rədd etdi və faktiki olaraq İsrailin üzərindən yün çəkdi.

Süni Üsyanlar və İşğala Hazırlıqların Hərbi Aspekti

Türkiyədən gözlədiyi cavabı almayan Netanyahu bu dəfə Suriyada süni xaos yaratmaqla beynəlxalq səviyyədə hərbi müdaxiləsini qanuniləşdirməyə çalışıb. Bildirilir ki, Ərdoğanın diplomatik addımlarına xələl gətirmək istəyən İsrail baş naziri druz əhalisinin sıx yaşadığı Suveyda və Dəməşq-Caramana bölgələrində geniş miqyaslı ictimai üsyanlar törətməyi planlaşdırır. Bundan əlavə, işğal altındakı Cebel əl-Şeyx vasitəsilə yeni təxribatlar təşkil etmək də masada duran variantlar arasındadır.

İsrail mətbuatına sızan hərbi planlara görə, Mossad və Şinbetin nəzarətində olan media qurumları orduda Dəməşqə qarşı hərbi əməliyyat keçirmək üçün güclü istək olduğu haqda fikirlər yayır. Qatil hərbi strategiya kimi tanınan “Dahi doktrinası” çərçivəsində; Məqsəd Dera, Quneytra və Dəməşq bölgələrini havadan və qurudan güclü şəkildə bombardman etmək, sonra isə torpaq işğalını Dəməşqin mərkəzinə qədər genişləndirməkdir.

Bu çərçivədə bölgədə yerləşən 210-cu Diviziya ilə yanaşı; 146-cı, 36-cı və 91-ci diviziyaların hərbi hissələrinin də Suriya sərhədinə köçürülməsi planlaşdırılır. Hazırda Suriya ərazisində 12 hərbi bazası olan İsrail bu aqressiv hərəkətlərlə baza sayını 40-a çatdırmağı və Suriya ərazisinin 15-20 faizini rəsmən ilhaq etməyi hədəfləyir. Bununla belə, Ankara bütün bu işğal və məhvetmə planlarına qarşı ən böyük diplomatik və hərbi maneə olaraq qətiyyətlə dayanmağa davam edir.