Norveç kralı V Harald vəfat etdi: Avropanın ən yaşlı monarxı 89 yaşında vida etdi

Norveç tarixi bir dövrün sonunun şahidi olur. Avropanın ən uzun müddət padşahlıq edən və ən yaşlı monarxlarından olanKral V Harald89 yaşında dünyasını dəyişib.Norveç Kral Sarayından verilən rəsmi açıqlamada Kral V Haraldın yerli vaxtla saat 06.35-də Oslo Universitet Xəstəxanasında vəfat etdiyi bildirilib. Kədərli xəbərdən sonra paytaxt Oslodakı kral sarayında bayraqlar yarıya qədər endirilib.

O, Hemolitik Anemiya ilə Mübarizə Edirdi

Kral V Harald avqustun 17-dən qırmızı qan hüceyrələrinin normaldan çox daha sürətli parçalanmasına səbəb olan və şiddətli yorğunluq və nəfəs darlığına səbəb olanhemolitik anemiya diaqnozu ilə müalicə alırdı. Xəstəliyi səbəbindən kortizonla müalicə olunan 89 yaşlı hökmdarın səhhətinin dünəndən etibarən kritik mərhələyə keçdiyi açıqlanıb. Bu inkişafın ardından kral ailəsinin üzvləri xəstəxanaya axışıb, Norveç xalqı isə dərin hüznlə sarayın divarları önünə gül qoyub krala sevgilərini nümayiş etdirib. Yaşının çox olmasına baxmayaraq taxtdan imtina etməkdən qəti şəkildə imtina edən Kral Harald son illərdə ciddi sağlamlıq problemləri ilə mübarizə aparırdı. 2024-cü ilin fevralında İspaniyanın Tenerife adasında infeksiya və susuzluq səbəbiylə xəstəxanaya yerləşdirilən Norveç kralı da həmin il Malayziya tətili zamanı xəstələnib və ürək stimulyatoru əməliyyatı keçirib.

<0p>

Eşqinə görə taxt-tacını riskə atan islahatçı

Monarxiyanı modernləşdirmək üçün atdığı addımlarla tanınan kral V Harald da ənənələri pozaraq və adi bir insanla evlənərək tarix yazdı. 21 fevral 1937-ci ildə Oslo yaxınlığındakı Skaugum fermasında anadan olan Harald, cəmi 3 yaşında ikən İkinci Dünya Müharibəsi zamanı nasist Almaniyası Norveçi işğal edərkən ailəsi ilə birlikdə çətin bir qaçqınlıq dövrü yaşadı. Vəliəhd əvvəlcə İsveç sərhədini keçib, daha sonra ABŞ-ın o zamankı prezidentiFranklin D. Ruzveltin xüsusi dəvəti ilə ABŞ-a sığınıb. Müharibə bitdikdən sonra vətənə qayıdan Harald təhsilini başa vuraraq 1960-1962-ci illərdə Oksfordda Balliol Kollecində sosial elmlər, tarix və iqtisadiyyat üzrə təhsil alıb. Onun həyatında dönüş nöqtəsi bir iş adamının qızı Sonja Haraldsenlə tanış olması olub. Atası Kral Olavın avropalı şahzadə ilə evlənmək israrına qarşı çıxan Harald, Sonja ilə evlənməsinə icazə verilməsə, ömrünün sonuna qədər subay qalacağını bildirərək taxtdan əl çəkməyi riskə atdı. 9 illik gözləmədən sonra razılıq alan cütlük 29 avqust 1968-ci ildə Oslo Katedralində evləndi. Bu tarixi evlilik kral ailəsinin gələcək üzvlərinin adi vətəndaşlarla evlənməsinə yol açdı.

Son illərin böhran və qalmaqal dövründə birləşdirici qüvvə

1991-ci il yanvarın 17-də atasının ölümündən sonra taxta çıxan kral V Harald Norveçin ən çətin və böhranlı dövrlərində xalqı bir arada tutan birləşdirici şəxsiyyət kimi böyük hörmət qazandı. Lakin əfsanəvi liderin son illəri ailədaxili qalmaqalların kölgəsində qalıb. Xüsusən də gəlini Şahzadə Mette-Maritin cinsi zorakılıqda təqsirli bilinən amerikalı milyarder Ceffri Epşteynlə keçmiş yaxın dostluğunun üzə çıxması ölkədə geniş əks-səda doğurub. Bundan əlavə, Mette-Maritin ilk evliliyindən olan oğlu Marius Borq Hoibinin zorlama ittihamı ilə həbsə atılması da son zamanlar kral ailəsini ən çox narahat edən məsələlər sırasındadır. Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq xalqının sevgisini itirməyən Kral V Harald müasir Norveç tarixinin ən mühüm simvollarından biri kimi yaddaşlara həkk olunub.