Norveç Kralı 5. Harald Hayatını Kaybetti: Avrupa'nın En Yaşlı Hükümdarı 89 Yaşında Veda Etti

Norveç, tarihi bir dönemin kapanışına tanıklık ediyor. Avrupa'nın en uzun süre tahtta kalan ve en yaşlı hükümdarlarından biri olan Kral 5. Harald, 89 yaşında hayata gözlerini yumdu. Norveç Kraliyet Sarayı tarafından yapılan resmi açıklamada, Kral 5. Harald'ın yerel saatle 06.35'te Oslo Üniversitesi Hastanesi'nde yaşamını yitirdiği belirtildi. Acı haberin ardından başkent Oslo'daki kraliyet sarayının gönderindeki bayraklar yarıya indirildi.

Hemolitik Anemi ile Mücadele Ediyordu

Kral 5. Harald, 17 Ağustos tarihinden bu yana kırmızı kan hücrelerinin normalden çok daha hızlı yıkılmasına yol açan ve buna bağlı olarak şiddetli yorgunluk ile nefes darlığı yaratan hemolitik anemi teşhisiyle tedavi görüyordu. Rahatsızlığı nedeniyle kortizon tedavisi uygulanan 89 yaşındaki hükümdarın sağlık durumunun dün itibarıyla kritik bir aşamaya geldiği duyurulmuştu. Bu gelişme üzerine kraliyet ailesi üyeleri hastaneye akın ederken, Norveç halkı da derin bir üzüntüyle saray duvarlarının önüne çiçekler bırakarak krala olan sevgilerini göstermişti. İlerleyen yaşına rağmen tahttan çekilmeyi kesin bir dille reddeden Kral Harald, son yıllarda ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele ediyordu. 2024 yılının Şubat ayında İspanya'nın Tenerife adasında enfeksiyon ve dehidrasyon nedeniyle hastaneye kaldırılan Norveç Kralı, aynı yıl Malezya tatili sırasında da rahatsızlanarak kalp pili operasyonu geçirmişti.

Aşkı İçin Tahtı Göze Alan Bir Reformcu

Monarşiyi modernize eden adımlarıyla tanınan Kral 5. Harald, gelenekleri yıkarak halktan biriyle evlenmesiyle de tarihe geçmişti. 21 Şubat 1937'de Oslo yakınlarındaki Skaugum çiftliğinde dünyaya gelen Harald, İkinci Dünya Savaşı yıllarında henüz 3 yaşındayken Nazi Almanyası'nın Norveç'i işgal etmesiyle ailesiyle birlikte zorlu bir mültecilik dönemi yaşadı. Önce İsveç sınırını geçen veliaht, ardından dönemin ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt'in özel davetiyle Amerika Birleşik Devletleri'ne sığındı. Savaşın sona ermesiyle vatanına dönen Harald, eğitim hayatını tamamladıktan sonra 1960-1962 yılları arasında Oxford'daki Balliol Koleji'nde sosyal bilimler, tarih ve ekonomi alanlarında eğitim aldı. Hayatının dönüm noktası ise bir iş insanının kızı olan Sonja Haraldsen ile tanışması oldu. Babası Kral Olav'ın, onun bir Avrupa prensesiyle evlenmesi yönündeki ısrarlarına karşı çıkan Harald, Sonja ile evlenmesine izin verilmediği takdirde ömrü boyunca bekar kalacağını belirterek tahttan feragat etmeyi göze aldı. Tam 9 yıllık bekleyişin ardından onay alan çift, 29 Ağustos 1968'de Oslo Katedrali'nde dünya evine girdi. Bu tarihi evlilik, kraliyet ailesinin gelecekteki üyelerinin de sıradan vatandaşlarla evlenebilmesinin önünü açtı.

Kriz Dönemlerinde Birleştirici Güç ve Son Yıllardaki Skandallar

Babasının vefatının ardından 17 Ocak 1991 tarihinde tahta çıkan Kral 5. Harald, Norveç'in en zorlu ve kriz dolu dönemlerinde halkı bir arada tutan birleştirici bir figür olarak büyük saygı kazandı. Ancak efsanevi liderin son yılları, aile içindeki skandallarla gölgelendi. Özellikle gelini Prenses Mette-Marit'in, cinsel istismar suçlarından hüküm giyen ABD'li milyarder Jeffrey Epstein ile geçmişteki yakın arkadaşlığının ortaya çıkması ülkede geniş yankı uyandırdı. Bunun yanı sıra, Mette-Marit'in ilk evliliğinden olan oğlu Marius Borg Hoiby'nin tecavüz suçlamasıyla hapis cezasına çarptırılması, kraliyet ailesinin son dönemde en çok yıprandığı konular arasında yer aldı. Tüm bu zorluklara rağmen halkının sevgisini kaybetmeyen Kral 5. Harald, modern Norveç tarihinin en önemli simgelerinden biri olarak hafızalara kazındı.