OECD Qlobal İqtisadi Görünüş Hesabatını açıqladı: Türkiyə üçün yeni artım və inflyasiya proqnozları

İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı (OECD) qlobal bazarların istiqamətini müəyyən edən aralıq İqtisadi Görünüş hesabatını ictimaiyyətlə paylaşıb. “Ardıcıl şoklarla mübarizə” başlığı ilə dərc olunan əhatəli hesabatda dünyada yaşanan geosiyasi gərginliklər, inflyasiya təzyiqləri və texnoloji transformasiyaların kölgəsində formalaşan yeni makroiqtisadi proqnozlar müzakirə edilib.

Hesabatda qeyd olunur ki, 2025-ci ildə qlobal iqtisadiyyat 3,4 faiz artacaq. Cari ilin birinci yarısında iqtisadi artım tempində azalma müşahidə edilsə də, bir çox ölkələrin iqtisadiyyatı geosiyasi risklərin, xüsusən də mərkəzi Yaxın Şərqdə olanların mənfi təsirlərinə qarşı güclü müqavimət göstərə bilib. Bu müqavimətin arxasında duran ən böyük hərəkətverici qüvvələrdən biri süni intellekt texnologiyalarında sürətli irəliləyişlərin investisiya, istehsal və ticarət kanallarını canlı tutması idi.

OECD-dən Türkiyə İqtisadiyyatı üçün Yeni Artım və İnflyasiya Proqnozları

OECD hesabatında Türkiyə iqtisadiyyatı ilə bağlı mühüm proqnozlar və düzəlişlər yer alıb. 2025-ci ildə 3,7 faiz böyüyən Türkiyə iqtisadiyyatının bu il 2,7 faiz artacağı proqnozlaşdırılırdı. Qurum Türkiyənin 2027-ci il üçün böyümə proqnozunu 3,6 faiz olaraq təyin edib. Bu yeni proqnozlar İƏİT-in iyun ayında dərc etdiyi əvvəlki proqnozlarla müqayisədə bu il üçün 0,4 bənd və 2027-ci il üçün 0,2 bənd aşağı yönlü revizyonun olduğunu bildirir.

Hesabatda Türkiyədəki inflyasiya yolu ilə bağlı diqqətəlayiq proqnozlar da yer alıb. Qlobal enerji və gübrə qiymətlərindəki artımların gətirdiyi xərc təzyiqlərinə baxmayaraq, Türkiyədə inflyasiya prosesinin qətiyyətlə davam edəcəyi vurğulanıb. According to OECD estimates, consumer inflation in Türkiye is expected to decrease to 31.5 percent this year and to continue its downward trend and reach 24.7 percent in 2027. In addition, it was stated that, along with this decline in inflation, the loosening of monetary policies of developing countries such as Turkey and Brazil will be one of the main factors that will support economic growth in the coming period.

Süni İntellektə Dəstək və Qlobal İqtisadiyyatda Geosiyasi Risklərin Balansı

Qlobal iqtisadi mənzərənin gələcəyi əsasən Yaxın Şərqdəki münaqişələrə daimi və davamlı həll yolunun tapılıb-tapılmamasından asılı olaraq qalır. İstehsal proseslərində yaranan darboğazların yaratdığı yüksək neft emalı marjaları istehlak qiymətləri və müəssisələrin əməliyyat xərclərinə yuxarı təzyiq göstərməkdə davam edir. Bununla belə, bəzi ərzaq məhsulları və enerji məhsullarının qiymətləri ekstremal hava hadisələrinin kənd təsərrüfatı məhsullarına dağıdıcı təsirləri səbəbindən yüksək olaraq qalır.

Gömrük rüsumlarının artırılması və ixrac məhdudiyyətləri kimi qlobal ticarət siyasətlərində proteksionist dəyişikliklər bazarlarda qeyri-müəyyənliyi artırır və təchizat zəncirində fasilələrə yol açır. Digər tərəfdən, borc bazarlarında süni intellektə əsaslanan texnologiya şirkətlərinin uzunmüddətli maliyyə riskləri və sıx istiqraz emissiyaları bir çox inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda uzunmüddətli faiz dərəcələrinin son 15 ilin ən yüksək səviyyələrinə qalxmasına səbəb olub.

Bütün bu dinamikaları nəzərə alaraq, İƏİT bu il üçün qlobal artım proqnozunu iyun ayında verdiyi proqnozla müqayisədə 0,1 bənd artıraraq 2,9 faizə çatdırıb, 2027-ci il üçün qlobal artım proqnozunu isə 0,1 bənd azaldaraq 3 faizə qədər yenidən nəzərdən keçirib. It is predicted that high interest rates and the weakening of real incomes will suppress economic activity in the short term, but the global economy will gain strength again in 2027 as artificial intelligence investments continue and energy costs decrease.

Nəhəng İqtisadiyyatların İnkişaf Hesabat Kartı və Səudiyyə Ərəbistanında kəskin daralma

OECD hesabatında dünyanın aparıcı iqtisadiyyatları üçün təəccüblü artım proqnozları da açıqlanıb. Hesabata görə, dünyanın ən böyük iqtisadiyyatı olan ABŞ-ın bu il 2,2 faiz, 2027-ci ildə isə 2,1 faiz böyüməsi gözlənilir. Avrozonada iqtisadi tənəzzülün təsiri ilə həm bu il, həm də 2027-ci ildə artım tempinin sabit qalaraq 1 faiz səviyyəsində olacağı təxmin edilir. Çin iqtisadiyyatının bu il 4,5 faiz, 2027-ci ildə isə 4,2 faiz artacağı proqnozlaşdırılır.

Qlobal miqyasda ən yüksək artım göstəricisinə nail olacağı gözlənilən ölkə 7,8 faizlə Hindistan, ikinci yerdə isə 5,2 faiz artım proqnozu ilə İndoneziya gəlir. Digər tərəfdən, qlobal miqyasda ən sərt iqtisadi daralmanın mənfi 1,8 faizlə Səudiyyə Ərəbistanında yaşanacağı təxmin edilir. Bu nisbət İƏİT-in iyun ayı təxminləri ilə müqayisədə mənfi 5 bənd çox kəskin aşağıya doğru revizyona işarə etsə də, Səudiyyə Ərəbistanının neft hasilatı və ixracındakı tarixi azalmanın bu azalmada aparıcı rol oynadığı bildirilir.