Qətərin keçmiş əmiri Şeyx Həməd bin Xəlifə Al Tani 74 yaşında dünyasını dəyişib.

Qətər əmirinin verdiyi rəsmi açıqlamada ölkənin müasir transformasiyasına rəhbərlik etmiş Qətərin keçmiş əmiri Şeyx Həməd bin Xəlifə Al Taninin və indiki əmir Şeyx Təmim bin Həməd Al Taninin atasının 74 yaşında dünyasını dəyişdiyi açıqlanıb.

Əmirlik Şurasının dərc etdiyi başsağlığı mesajında aşağıdakı ifadələrdən istifadə edilib: "Allahın iradəsinə və hökmünə təslim olmaqla ölkəmiz böyük itki verdi. Allah ona rəhmət eləsin. Əmir Ata Əlahəzrət Şeyx Həməd bin Xəlifə Al Tani bu səhər dünyasını dəyişdi."

Şeyx Həməd bin Xəlifə Əl Sani1995-ci ildə üzərinə götürdüyü liderlik rolunu 2013-cü ilə qədər davam etdirdi. Bu müddət ərzində Qətərin simasını dəyişən islahatlar həyata keçirdi, ölkənin diplomatik və iqtisadi gücünü qlobal miqyasda zirvəyə çatdırdı. Xüsusilə mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) istehsalına edilən strateji investisiyalar sayəsində Qətər dünyanın ən böyük LNG ixracatçılarından birinə çevrilib.

Qətəri qlobal gücə çevirən tarixi islahatlar

Şeyx Həmədin hakimiyyətdə olduğu dövr Qətər üçün qızıl dövr idi. 1996-cı ildə qlobal yayım konsepsiyasını dəyişdirən Əl-Cəzirə televiziyası yaradıldı. 2004-cü ildə ölkənin ilk daimi konstitusiyası qüvvəyə mindiyi bir vaxtda ilk dəfə yerli bələdiyyə seçkiləri keçirilib. Bu seçkilər qadınların həm seçmək, həm də seçilmək hüququ qazandığı tarixi dönüş nöqtəsi idi.

Qətər də Şeyx Həmədin uzaqgörən rəhbərliyi sayəsində idman dünyasında bir cığır açdı. 2022 FIFA Dünya Kubokuna ev sahibliyi etməklə ölkə bu nəhəng təşkilatı təşkil edən ilk Yaxın Şərq ölkəsi oldu. Şeyx Həməd turnirin açılış matçında tribunaları dolduran minlərlə insan tərəfindən böyük coşqu ilə qarşılanıb.

Şeyx Həməd 2013-cü ildə könüllü olaraq vəzifəsindən imtina edib və rəhbərliyi həmin vaxt 33 yaşında olan oğlu Şeyx Təmim bin Həməd Əl Taniyə verib.

Körfəzdə tarix yazan Qansız Saray çevrilişi

Şeyx Həməd bin Xəlifə Al Taninin hakimiyyətə gəlməsi Körfəz monarxiyaları tarixində ən qeyri-adi hadisələrdən biri hesab olunur. Həməd 27 iyun 1995-ci ildə atası Əmir Şeyx Xəlifə bin Həməd Əl Tani İsveçrədə olarkən qansız saray çevrilişi ilə hakimiyyətə gəldi. Bu proses zamanı heç bir münaqişə və ya insan itkisi olmayıb.

Dövrün vəliəhd şahzadəsi Şeyx Həməd Əl Tani sülaləsinin aparıcı simalarının və təhlükəsizlik bürokratiyasının tam dəstəyi ilə öz əmirliyini elan etdi. 1996-cı ildə atasını yenidən hakimiyyətə gətirmək üçün planlaşdırılan əks çevriliş cəhdinin qarşısı Qətər təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən alınıb. Doha administrasiyası bu təşəbbüsün arxasında bəzi regional güclərin dayandığını iddia etdi.

Çevrilişlə hakimiyyətə gələn Şeyx Həməd 2013-cü ildə kreslosunu oğlu Şeyx Təmim bin Həməd Əl Taniyə könüllü olaraq təhvil verərək Körfəz coğrafiyasında unikal demokratik addım kimi tarixə düşüb.

Dünya Liderlərindən Başsağlığı Mesajları daxil oldu

Şeyx Həmədin vəfatı xəbərinin ardınca beynəlxalq arenadan dərhal başsağlığı mesajları gəldi. Liderlər Qətər xalqına və Al Thani ailəsinə başsağlığı verib.

Misir Prezidenti Əbdül Fəttah əs-Sisi sosial media hesabından paylaşdığı mesajda Qətər Dövləti, Əmir Şeyx Təmim bin Həməd Al Saniyə və bütün Qətər xalqına başsağlığı verib.

Pakistan Prezidenti Asif Əli Zərdari də mesajında dərin kədərini ifadə edib və Şeyx Həmədin regional sülh, inkişaf və ölkələr arasında əməkdaşlığa verdiyi töhfələri xatırlayıb.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyan başsağlığı mesajında Şeyx Təmim bin Həməd Al Taniyə və onun dərdli ailəsinə səbr və mərhum Şeyx Həmədə Allahdan rəhmət diləyib.