Катардын мурдагы эмири шейх Хамад бин Халифа Аль Тани 74 жашында каза болду

Эмират кеңеши тарабынан жарыяланган көңүл айтуу билдирүүсүндө төмөнкү сөздөр колдонулган: "Кудайдын эркине жана өкүмүнө моюн сунуу менен өлкөбүз чоң жоготууга учурады. Аллах ырайымына алсын. Эмир Ата Улуу Урматтуу Шейх Хамад бин Халифа Аль Тани бүгүн эртең менен дүйнөдөн кайтты."

Шейх Хамад бин Халифа Аль Тани1995-жылы өзүнө алган лидерлик милдетин 2013-жылга чейин улантты.Бул мезгилде Катардын жүзүн өзгөрткөн реформаларды ишке ашырып, өлкөнүн дипломатиялык жана экономикалык күчүн дүйнөлүк масштабда туу чокуга алып чыкты. Өзгөчө суюлтулган жаратылыш газын (СУГГ) өндүрүүгө жасалган стратегиялык инвестициялардын аркасында Катар дүйнөдөгү эң ири LNG экспорттоочуларынын бири болуп калды.

Катарды дүйнөлүк державага айландырган тарыхый реформалар

Шейх Хамад бийликте турган мезгил Катар үчүн алтын доор болгон. 1996-жылы "Аль-Жазира" телеканалы түптөлүп, дүйнөлүк телерадиоберүү концепциясын өзгөрткөн. 2004-жылы өлкөнүн биринчи туруктуу Конституциясы күчүнө киргенде, биринчи жолу жергиликтүү муниципалдык шайлоолор өткөрүлгөн. Бул шайлоолор аялдардын добуш берүү жана шайлануу укугуна ээ болгон тарыхый бурулуш болду.

Катар да шейх Хамаддын көрөгөч жетекчилигинин аркасында спорт дүйнөсүндө из салды. 2022-жылы футбол боюнча дүйнөлүк чемпионатты өткөрүү менен өлкө бул гигант уюмду уюштурган биринчи Жакынкы Чыгыш өлкөсү болуп калды. Турнирдин ачылыш матчында трибуналарды толтурган миңдеген адамдар Шейх Хамадды чоң шыктануу менен тосуп алышты.

Шейх Хамад 2013-жылы өз ыктыяры менен кызматынан баш тартып, башкарууну ошол учурда 33 жашта болгон уулу Шейх Тамим бин Хамад Аль Таниге өткөрүп берген.

Булуңда тарыхка кирген кансыз сарай төңкөрүшү

Шейх Хамад бин Халифа Аль-Танинин бийликке келиши Перс булуңундагы монархиялардын тарыхындагы эң өзгөчө окуялардын бири болуп эсептелет. Хамад бийликке 1995-жылы 27-июнда, анын атасы эмир Шейх Халифа бин Хамад Аль Тани Швейцарияда жүргөндө, кансыз сарай төңкөрүшү менен келген. Бул процесстин жүрүшүндө эч кандай чыр-чатак же адам өлүмү болгон жок.

Ошол мезгилдин мураскор ханзаадасы шейх Хамад Аль Тани династиясынын алдыңкы ишмерлеринин жана коопсуздук бюрократиясынын толук колдоосу менен өз эмиратын жарыялады. 1996-жылы атасын кайра бийликке алып келүү үчүн пландалган каршы төңкөрүш аракетине Катардын коопсуздук күчтөрү тоскоол болгон. Доха администрациясы бул демилгенин артында айрым аймактык державалар турганын ырастады.

Төңкөрүш менен бийликке келген шейх Хамад 2013-жылы өз ыктыяры менен креслосун уулу Шейх Тамим бин Хамад Аль Таниге өткөрүп берип, Перс булуңунун географиясында уникалдуу демократиялык кадам катары тарыхта калды.

Дүйнө лидерлеринен көңүл айтуу билдирүүлөрү

Шейх Хамаддын өлүмү тууралуу кабардан кийин эл аралык аренадан көңүл айтуу билдирүүлөрү дароо келди. Лидерлер Катар элине жана Аль Тани үй-бүлөсүнө көңүл айтышты.

Египеттин президенти Абдул Фаттах ас-Сиси социалдык медиа эсебинен бөлүшкөн билдирүүсүндө Катар мамлекетинин эмири шейх Тамим бин Хамад Аль Таниге жана бардык Катар калкына көңүл айтты.

Пакистандын президенти Асиф Али Зардари да өз кайрылуусунда терең кайгыруу менен шейх Хамаддын аймактык тынчтыкка, өнүгүүгө жана өлкөлөр ортосундагы кызматташтыкка кошкон салымын эскерди.

Бириккен Араб Эмираттарынын президенти Мухаммад бин Заид Аль Нахайян көңүл айтуу катында шейх Тамим бин Хамад Аль Таниге жана анын аза күткөн үй-бүлөсүнө сабыр тилеп, маркум шейх Хамадга Кудайдын ырайым кылуусун каалады.