Qəzza üçün tarixi addım: Nəhəng 2,45 milyard dollarlıq xilasetmə planı açıqlandı

Qəzza zolağında baş verən böyük dağıntıdan sonra regionun bərpası üçün beynəlxalq aləmdə son dərəcə kritik addım atılır. Axios xəbər platformasının verdiyi məlumata görə, Qəzza Sülh Şurası sentyabrın 23-də keçiriləcək yüksək səviyyəli iclasında Qəzza üçün 6 ay davam edən və 2,45 milyard dollar büdcə ilə əhatəli təcili xilasetmə planını rəsmi olaraq açıqlayacaq.

Qlobal Liderlər və Kritik Adlar Sammitdə Görüşür

Üzv olmayan dövlətlər də daxil olmaqla 35 ölkədən yüksək səviyyəli nümayəndələrin iştirakı gözlənilən bu kritik sammitin böyük diplomatik əhəmiyyəti var. İclasda ABŞ prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Jared Kuşner mühüm çıxışlar edəcəklər. Bundan əlavə, Qəzza Sülh Şurasının Ali NümayəndəsiNikolay Mladenov və idarə heyətinin üzvü olan Britaniyanın keçmiş baş naziri Tony Blair xilasetmə planı ilə bağlı ətraflı təqdimatlar edəcəklər.

2,45 milyard dollarlıq büdcənin təfərrüatları: 66 kritik layihə

Elan ediləcək 2,45 milyard dollarlıq nəhəng büdcə Qəzzada yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılmasına yönəlmiş cəmi 66 müxtəlif layihənin maliyyələşdirilməsi üçün istifadə olunacaq. Plan çərçivəsində müvəqqəti sığınacaq, dağıntıların təmizlənməsi, səhiyyə infrastrukturunun təmiri, iqtisadi canlanma və çoxmillətli təhlükəsizlik qüvvələrinin bölgəyə yerləşdirilməsi kimi həyati əhəmiyyətli sahələr maliyyələşdiriləcək.

Büdcə bölgüsündə ən böyük paylardan biri çadırlarda yaşamaq məcburiyyətində qalan məcburi köçkün fələstinlilər üçün izolyasiya edilmiş karvanların təmin edilməsinə ayrılıb. Bununla bağlı müvəqqəti sığınacaqların yaradılmasına 400 milyon dollar xərclənəcək. Bölgədə dağıntıların və partlamamış hərbi sursatların təmizlənməsi üçün 275 milyon dollar, xəstəxanaların bərpası üçün50 milyon dollar və dağılmış yol şəbəkəsinin təmiri üçün 30 milyon dollar büdcə müəyyən edilib.

Bundan əlavə, regionda təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün layihələrə təqribən 885 milyon dollar köçürülüb; 300 milyon dollar səviyyəsində resurs səhiyyə, təhsil və sosial rifah proqramlarına veriləcək. Diqqət çəkən digər detal isə HƏMAS da daxil olmaqla silahlı qrupların üzvlərinin silahlarını təhvil verməsini və onların təhlükəsiz şəkildə məhv edilməsini nəzərdə tutan “silahların geri alınması proqramı” idi. Bu təhlükəsizlik proqramı üçün 20 milyon dollar ayrılıb.

Siyasi maneələr və Qəzzanın 10 ildə ağır qiyməti

Planı həyata keçirmək üçün İsrail və HƏMAS-ın sahədə əməkdaşlıq etməli olduğu vurğulanır. Qəzza Sülh Şurasının adının çəkilməsini istəməyən yüksək rütbəli rəsmisi bu planın “hökuməti, dağılmış iqtisadiyyatı və fəlakətdən əziyyət çəkən bölgəni sıfırdan necə bərpa edəcəyini göstərən yol xəritəsi” olduğunu bildirib. İdarə Heyəti hesab edir ki, siyasi maneələr aradan qaldırıldıqdan sonra donor ölkələr sürətlə layihələrin maliyyələşdirilməsinə qoşulacaqlar.

İclasda Qəzzada dağıntıların balansı da iştirakçı ölkələrə təqdim olunacaq. Məlumatlara görə, Qəzza zolağına dəyən ümumi fiziki zərərin 35,2 milyard dollar olduğu təxmin edilir. Bölgənin tam bərpası və uzunmüddətli yenidən qurulmasının növbəti 10 ildə təxminən 71,4 milyard dollara başa gələcəyi gözlənilir.