Qiymətli metalların azalması: ABŞ/İsrail-İran gərginliyi

7 iyun tarixindən etibarən 100-cü gününü tamamlayan ABŞ/İsrail-İran müharibəsi qiymətli metallara təzyiq etməyə davam edir. Qızıl, gümüş, platin və palladium kimi metallar bu dövrdə əhəmiyyətli dəyər itkisinə məruz qaldı.

Yaxın Şərqdə gərginliyin təsiri

Fevralın 28-də başlayan münaqişələr qlobal iqtisadi tarazlıqları sarsıtdı və əmtəə bazarlarında dalğalanmalara səbəb oldu. Bu dalğalanmalar xüsusilə qiymətli metalların qiymətlərinə mənfi təsir göstərmiş və investorları əsəbiləşdirmişdir. İlk aylarda rekord həddə çatan qızıl, gümüş və platin qiymətləri müharibənin başlaması ilə eniş tendensiyasına girdi. Palladium da eyni aqibəti paylaşaraq dəyərini itirdi.

İnflyasiya və FED gözləntiləri

Yaxın Şərqdə geosiyasi gərginliyin inflyasiya təzyiqlərini artıracağına dair narahatlıqlar ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FED) ilə bağlı şahin gözləntiləri işə saldı. Bu, qiymətli metalların qiymətlərinin kəskin ucuzlaşmasına səbəb olub. Artan inflyasiya narahatlıqları neftin qiymətini artırdı, iqtisadi qeyri-müəyyənlikləri daha da dərinləşdirdi.

İnvestorların reaksiyası və Dolların Güclənməsi

İnflyasiya ilə bağlı narahatlıqlar və istiqraz faizlərinin artması əmtəə bazarlarına təzyiq etdi, investorların riskdən qaçaraq likvidliyə üz tutması dolları gücləndirdi. Geosiyasi risklərin qlobal iqtisadi fəaliyyətə mənfi təsir göstərə biləcəyi fikri sənaye metalları gümüş, platin və palladiumda ciddi enişlərə səbəb oldu.

Qızıl və Gümüşdə hərəkətlər

İlə 4 min 313 dollarla başlayan qızılın unsiyası yanvar ayında 5 min 600 dollarla rekord qırdı. Ancaq müharibənin təsirləri ilə mart ayında 4 min 99 dollara düşərək 2008-ci il böhranından bəri ən kəskin enişini yaşadı. İyunun 5-də qızılın unsiyası müharibədən əvvəlki dövrlə müqayisədə 17,8 faiz dəyər itirərək 4 min 328,6 dollara bağlanıb.

Oxşar tendensiya gümüşdə də müşahidə olunub. İlə 71 dollardan başlayan gümüşün unsiyası yanvarda 121,7 dollara qalxaraq rekord qırsa da, martda 61 dollara düşüb. İyunun 5-nə olan məlumata görə, gümüş müharibədən əvvəlki dövrlə müqayisədə 27,6 faiz dəyər itirərək 67,9 dollara düşüb.

Platinin və Palladiumun ucuzlaşması

Platinin unsiyası ilin əvvəlində 2054 dollardan başlayıb, yanvarda 2933 dollara çatıb. Lakin mart ayında 17,2 faiz azalaraq 1960,1 dollar olub. İyunun 5-nə platin 24,8 faiz azalaraq 1779 dollar olub.

Palladium da analoji enişlə üzləşib. İlə 1603 dollarla başlayan palladium fevralda 1788,7 dollara qalxsa da, martda 17 faiz azalaraq 1484,8 dollar olub. İyunun 5-də dəyərinin 31,1 faizini itirərək 1232,3 dollara düşüb.

Gələcək gözləntiləri

Qiymətli metalların gələcək hərəkətləri Yaxın Şərqdə baş verən proseslərdən və qlobal iqtisadi siyasətlərin gedişindən asılı olaraq formalaşacaq. Geosiyasi risklərin davam etməsi, FED-in monetar siyasətləri və inflyasiya təzyiqləri bazarlarda qeyri-müəyyənliyin davam edəcəyini göstərir.