Qlobal Bazarlar və Yaxın Şərq Böhranının İqtisadi Fəsadları

Yaxın Şərqdəki gərginliyin iqtisadiyyata təsirləri daha aydın göründüyü üçün qlobal bazarlar yeni istiqamət axtarırdı. Bu inkişaflar mərkəzi bankların gözlənilmədən sərt pul siyasətləri tətbiq etməsinə səbəb oldu.

Enerji Qiymətləri və İqtisadi Təzyiqlər

Yaxın Şərqdəki münaqişələrin səbəb olduğu enerji qiymətlərindəki dalğalanmalar xərc təzyiqlərini artıraraq iqtisadiyyatları gərginləşdirdi. Bu vəziyyətin müvəqqəti olmaya biləcəyinə dair siqnallar makroiqtisadi məlumatlarda açıq şəkildə hiss olunur. ABŞ-da yaxın günlərdə açıqlanacaq fərdi istehlak xərcləri (PCE) qiymət indeksi və birinci rüb artım məlumatları bazarlarda maraqla gözlənilir. Analitiklər bu məlumatların FED-in faiz siyasəti ilə bağlı gözləntiləri formalaşdıracağını bildirirlər.

FED-in Faiz Artıracağı Gözləntiləri və Bazarlara Təsiri

Pul bazarlarında FED-in ilin sonuna qədər iki dəfə faiz artıra biləcəyi gözləntiləri güclənir. Bu gözləntilər sabah açıqlanacaq artım və istehlak məlumatları ilə daha aydınlaşa bilər. Digər tərəfdən, Hörmüz boğazında normallaşma səyləri neft tədarükü ilə bağlı narahatlıqları bir qədər azaldıb. Dünənki əməliyyatlarda Brent markalı neftin bir barelinin qiyməti 1,4 faiz ucuzlaşaraq 76,6 dollar olub. Bu eniş yeni gündə də davam etdi və 0,5 faiz azalaraq 76,3 dollara kimi mart ayından bəri ən aşağı səviyyəyə çatdı.

Geosiyasi inkişaflar və ABŞ-ın münasibəti

Yaxın Şərqdə baş verən proseslər yaxından izlənilərkən, ABŞ Senatı İrana qarşı hərbi əməliyyatın qarşısının alınmasını nəzərdə tutan qanun layihəsini təsdiqlədi. Bu addım prezident Donald Trampın İranla bağlı siyasətinə reaksiya kimi şərh olunur. Tramp İranın nüvə proqramı ilə bağlı təftişləri qəbul etdiyini açıqlayıb və bu razılaşmanın arzu edildiyi kimi bağlanmaması halında danışıqların sona çatacağını bildirib.

ABŞ-ın İqtisadi Məlumatları və Bazarlara Təsirləri

ABŞ-da istehsal sənayesi PMI məlumatları iyun ayında 557 bazar gözləntisini aşaraq 49 ayın ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Xidmət sektoru PMI 51.3 ilə son dörd ayın ən yüksək səviyyəsinə, kompozit PMI isə 52.2 ilə son beş ayın ən yüksək səviyyəsinə yüksəldi. Eyni zamanda, çip istehsalçısı Micron-un maliyyə nəticələri, süni intellekt və texnologiya sərmayələrinin şirkətə təsirlərini ortaya qoyduğu üçün investorlar tərəfindən diqqətlə izlənilir.

ABŞ və Avropa bazarlarında aktivlik

ABŞ-ın 10 illik istiqraz faizləri 4,49 faiz səviyyəsində sabit qalarkən, dollar indeksi güclü şəkildə yüksələrək 1515 oldu. Bu inkişaflar FED-in faiz artımı gözləntilərini gücləndirdi və dolların dəyər qazanmasına səbəb oldu. Qızıl isə yüzdə 1,1 azalaraq 4 min 66 dollara, 7 ayın ən aşağı səviyyəsinə yaxınlaşıb. Digər tərəfdən, texnologiya və süni intellekt sektorlarında baş verən dalğalanmalar investorların diqqətini cəlb edir.

Avropa İqtisadi İnkişaflar və Tənəzzül Narahatlığı

Avropa fond bazarları iqtisadi aktivliyin yavaşlaması siqnalları və tənəzzüllə bağlı narahatlıqlar səbəbindən mənfi istiqamətdə gedir. Almaniyada kompozit PMI məlumatları iyun ayında 48 punkta düşüb. Bu məlumatlar Almaniya iqtisadiyyatında daralmanın davam etdiyini göstərir. Oxşar vəziyyət Avrozonada da mövcuddur. İstehsal sənayesi PMI may ayında 51,6-dan iyunda 51,3-ə düşüb ki, bu da son dörd ayın ən aşağı səviyyəsidir.

Asiya bazarlarında reaksiyalar və Yaponiyanın Pul Siyasəti

ABŞ və Avropada satış təzyiqi Asiya bazarlarında azalsa da, Cənubi Koreyada Kospi indeksi canlanma nümayiş etdirir. Hörmüz boğazında tankerlərin hərəkətinin normala dönməsi region bazarlarında risk iştahının artmasına səbəb olub. Yaponiya Bankının faiz artımı danışıqları diqqət çəkir.

Borsa İstanbul və Türkiyə Bazarları

Borsa İstanbulda BIST 100 indeksi yüzdə 1,29 dəyər itirərək günü 14.539,61 bal ilə tamamlayıb. Dollar/TL məzənnəsi əvvəlki bağlanışdan yuxarı ticarət edir. Analitiklər Türkiyədə bugünkü məlumat gündəminin sakit olacağını bildirir və texniki olaraq BIST 100 indeksində 14.400 və 14.300 punktların dəstək səviyyələri, 14.700 və 14.800 punktlarının isə müqavimət səviyyələri olduğunu qeyd edirlər.

Qlobal bazarlar dalğalanan geopolitik məlumatların gedişatını izləməyə davam edir. Önümüzdəki günlərdə açıqlanacaq məlumatlar və inkişaflar bazarların istiqamətinin müəyyən edilməsində mühüm rol oynayacaq.