Qlobal bazarlarda geosiyasi zəlzələ: mis və sənaye metalları alt-üst oldu

Qlobal bazarlarda artan geosiyasi gərginlik sənaye metallarına soyuq duş effekti yaradıb. ABŞ və İran arasında artan hərbi fəaliyyət və Tehran administrasiyasının Hörmüz boğazında kritik addımları investorların risk iştahını bıçaq kimi kəsdi. Bu inkişafların kölgəsində yeni həftəyə başlayan metal bazarlarında mis başda olmaqla bir çox strateji əmtəələrdə kəskin dəyər itkiləri müşahidə olunur.

London və Şanxay fond birjalarında mis qiymətlərində kəskin eniş

Beynəlxalq arenada ən əhəmiyyətli istinad nöqtələrindən biri olan London Metal Birjasında (LME) üç aylıq mis kontraktları yeni həftənin ilk əməliyyatlarında yüzdə 0,72 dəyər itirərək ton başına 13 min 387 dollara düşüb. Oxşar mənfi tendensiya Asiya bazarında da hökm sürür. Şanxay Futures Exchange (SHFE) birjasında ən yüksək ticarət həcminə malik olan mis kontraktının 0,75 faizlik geri çəkilmə ilə ton başına 103 min 30 yuan səviyyəsindən satıldığı bildirilir.

Geosiyasi risklər və yüksək faiz narahatlığı alıcıları uzaqlaşdırır

Həftə sonu şiddətlənən qarşılıqlı raket və pilotsuz uçuş aparatı (PUA) hücumları bazarlarda təhlükəsiz sığınacaq axtarışlarını sürətləndirdi və riskli aktivlərdən qaçmağa təkan verdi. Enerji dəhlizlərində yaşanan bu böhranın neft qiymətlərini tətikləməsi qlobal inflyasiya təzyiqinin yenidən arta biləcəyi narahatlığını da özü ilə gətirdi. Bu vəziyyət mərkəzi bankların yüksək faiz siyasətini gözlənildiyindən daha uzun müddət saxlaya biləcəyi gözləntilərini gücləndirdi.

Yüksək faiz mühitinin qlobal iqtisadi artımı yavaşlatacağı və sənaye istehsalını və buna görə də metal tələbini zəiflədəcəyi proqnozlaşdırılır. Digər tərəfdən, ABŞ dollarının beynəlxalq valyutalara nisbətdə məhdud bahalaşması digər valyutalarla alıcılar üçün dollarla qiymətləndirilən misi daha bahalaşdıraraq tələbi yatıran digər mühüm amil idi.

Alüminium ehtiyatlarının tarixi aşağı düşməsi və digər metallarda son vəziyyət

Təchizat təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqların pik nöqtəsinə baxmayaraq, alüminium qiymətlərində aydın bir istiqamət müəyyən edilə bilmədi. London Metal Birjasında alüminium qiymətləri bir qədər 0,05 faiz artdığı halda, Şanxay bazarında 0,35 faiz ucuzlaşıb. Sənayenin nəhənglərindən olan Emirates Global Aluminium, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəki alüminium emalı zavodunda istehsalın bərpa olunduğunu elan edərək bazara təzə nəfəs verdi. Bununla belə, LME anbarlarındakı ümumi alüminium ehtiyatlarının 2022-ci ildən bəri ən aşağı səviyyəyə enməsi tədarük risklərini masada saxlamağa davam edir. LME anbarlarında istifadəyə yararlı Rusiya mənşəli alüminiumun payının iyun ayında rekord səviyyəyə - 95 faizə çatması xüsusilə diqqətəlayiqdir.

Bazarlardakı bu ümumi satış dalğası digər sənaye metallarına da yayıldı. London Metal Birjasında sink 0,71 faiz, qurğuşun 1,08 faiz, nikel 1,02 faiz və qalay 0,24 faiz dəyər itirib. Analoji olaraq, Şanxay Fyuçers Birjasında sink 0,64 faiz, qurğuşun 0,78 faiz və qalay 1,38 faiz azalıb, nikel kontraktları isə 0,05 faiz artıb.