QMİ-dən Xarici İnvestorlar üçün Yeni Era: Çip Pasportla Uzaqdan Hesab Açılışı Başlayır

Kapital Bazarları Şurası (SPK) Türkiyənin maliyyə bazarlarının qlobal inteqrasiyasını gücləndirəcək və xarici investorların sistemə daxil olmasını asanlaşdıracaq tarixi bir addım atıb. Rəsmi Qəzetdə dərc olunduqdan sonra qüvvəyə minən yeni bildiriş dəyişikliyi ilə Türkiyə vətəndaşı olmayan xarici real şəxslər broker firmalarının, portfel idarəetmə şirkətlərinin və kriptovalyuta xidmət təminatçılarının uzaqdan müştərisi ola bilərlər. Rəqəmsallaşma vizyonuna uyğun olaraq atılan bu addım xarici kapitalın Türkiyə bazarlarına çıxışını son dərəcə praktik edir.

ICAO Standartlarında Çip Pasportu və NFC Tələbləri

Qüvvəyə minən yeni qaydaya əsasən, xarici ölkə vətəndaşlarının uzaqdan identifikasiyası proseslərində çox ciddi təhlükəsizlik tədbirləri tətbiq olunacaq. Xarici fiziki şəxslərin şəxsiyyətinin yoxlanılması yalnız Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı (ICAO) tərəfindən müəyyən edilmiş 9303 nömrəli standartlara uyğun gələn və yaxın sahədə rabitə (NFC) xüsusiyyətinə malik çipli pasportlar vasitəsilə həyata keçirilə bilər.

Sistem avtomatik olaraq fiziki pasportdakı məlumatları pasportun içərisindəki elektron çipdəki məlumatlarla müqayisə edəcək və yoxlayacaq. NFC texnologiyası vasitəsilə həyata keçirilən bu yoxlama prosesi hər hansı texniki nasazlıq və ya uyğunsuzluq səbəbindən uğursuz olarsa, uzaqdan müştəri əldə etmə prosesi dərhal dayandırılacaq və əlaqə qurulmayacaq. Eyniləşdirmə zamanı pasportun ICAO standartlarına uyğunluğu da diqqətlə yoxlanılacaq.

Təhlükəsizlik Protokolları və Ünvan Doğrulama Tələbləri

Yeni dövrdə rəqəmsal təhlükəsizliyi ən yüksək səviyyədə saxlamağı hədəfləyən QMİ ünvan təsdiqi olmayan hesablar üçün ciddi məhdudiyyətlər tətbiq edib. Qaydaya əsasən, pul köçürmələri, kriptovalyutaların köçürülməsi və ya kapital bazarı alətlərinin transferi əməliyyatları müştərinin bəyan etdiyi ünvan yoxlanılmadan həyata keçirilə bilməz.

Proses boyu kibertəhlükəsizlik risklərini minimuma endirmək üçün müştərinin sistemə qoşulduğu cihazdan əldə edilən IP/port məlumatları, cihaz ID-si, coğrafi yer məlumatları və brauzer məlumatları kimi texniki detallar riskə əsaslanan yanaşma ilə təhlil ediləcək. Pasport məlumatları ilə bu texniki məlumatlar arasında ziddiyyət və ya şübhəli vəziyyət aşkar edilərsə, əməliyyat dərhal ləğv ediləcək. Bütün bu proses xüsusi təlim keçmiş ekspert personal tərəfindən canlı video zənglər və ani qeydlərlə tamamlanacaq.

SWIFT Öhdəliyi və Maliyyə axınında MASAK Auditi

Xarici investorların maliyyə əməliyyatlarını nəzarətdə saxlamaq üçün pul köçürmələrinə müəyyən məhdudiyyətlər qoyulub. Uzaqdan identifikasiya yolu ilə hesab açan əcnəbilər yalnız xaricdə bankda adlarına açılan hesablardan Türkiyədəki hesablarına pul göndərə biləcəklər. Eynilə, hesabdan pul vəsaitlərinin çıxarılması yalnız eyni şəxsin xaricdəki şəxsi bank hesabına köçürülə bilər.

Bütün bu pul köçürmələri yalnız qlobal maliyyə mesajlaşma şəbəkəsi olan SWIFT sistemi vasitəsilə həyata keçiriləcək. SWIFT mesajlarındakı göndərici məlumatı və identifikasiya zamanı alınan məlumatlar tam olaraq uyğunlaşdırılacaq. Bu yoxlamalar tamamlanana qədər hesab vasitəsilə heç bir investisiya əməliyyatına icazə verilməyəcək. Bundan əlavə, pasportla uzaqdan müştəriyə çevrilən bütün əcnəbilərin şəxsiyyət məlumatları, portfel ölçüləri və investisiya məbləğləri təqvim ilinə əsasən üç aydan bir mütəmadi olaraq Maliyyə Cinayətlərinin İstintaq Şurasına (MASAK) bildiriləcək.