Suriyada balanslar köklü şəkildə dəyişir: SDQ-nin ləğvindən sonra İsrail sərhədində hərəkətlilik və Suveyda çağırışı

Suriyada Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsindən sonra ölkənin ərazi bütövlüyü və yenidən qurulması prosesi sürətləndikcə, regionda geosiyasi tarazlıqları kökündən sarsıdacaq tarixi hadisələr baş verir. Terror təşkilatı SDF/YPG-nin özünü dağıtma qərarından sonra bütün gözlər indi ölkənin cənubundakı Suveyda bölgəsi və İsrail sərhədindədir.

Suveydada kritik dönüş nöqtəsi: Druzilər üçün sağlam düşüncəyə çağırış

SDF/YPG-nin dağılmasından dərhal sonra Suriyanın cənubundakı kritik hadisələrlə bağlı diqqətəlayiq bir açıqlama gəldi. Səudiyyə Ərəbistanında fəaliyyət göstərən Əl Ərəbiyyə televiziyasına danışan Mahmud Həbib cənubdakı Suveyda bölgəsindəki fəaliyyəti dəyərləndirib. Bölgənin böyük bir hissəsinin İsrailin dəstəklədiyi bəzi druz qruplarının nəzarəti altında olduğuna diqqət çəkən Həbib, Suveydadakı ağıllı liderləri və fikir liderlərini böhranın həlli üçün birgə hərəkət etməyə dəvət edib.

Bu çağırışın şimaldakı ləğvetmə prosesindən dərhal sonra gəlməsi bölgədəki diplomatik lobbiləri hərəkətə keçirdi. İsrailin Suriyanın cənub sərhədindəki təsirini və strateji planlarını birbaşa hədəfə alan bu addımın Tel-Əviv rəhbərliyində ciddi narahatlıq və təhlükəsizlik narahatlığı yaradacağı bildirilir.

SDG/YPG özü dağıldı: Dəməşq Administrasiyası ilə inteqrasiya başlayır

Suriyanın şimalında illərdir mövcud olan silahlı strukturla bağlı ən konkret addım təşkilatın sözdə lideri Mazlum Abdi tərəfindən atılıb. Abdi rəsmi olaraq QSD/YPG-nin özünü tamamilə ləğv etdiyini açıqladı. Bununla da qalmayıb, təşkilat indiyə qədər müdafiə etdiyi “muxtar idarə” adlanan modelə son qoyacağını və bütün inzibati və hərbi strukturunu Suriyanın mərkəzi idarəsinə birləşdirəcəyini açıqlayıb. Bu tarixi qərar Suriyanın şimalında hakimiyyət boşluğunun aradan qaldırılmasında mühüm mərhələ hesab olunur.

Prezident Ərdoğanın "Terrordan Azad Bölgə" vizyonu gerçəkləşdi

Bu ləğvetmə prosesi Türkiyənin sərhəd təhlükəsizliyi və regional sülh üçün qətiyyətli siyasətinin böyük qələbəsi kimi şərh olunur. Beləliklə, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın liderliyi ilə həyata keçirilən “Terrordan Azad Türkiyə” və transsərhəd “Terrordan Azad Bölgə” strategiyasında ən kritik həddi aşıldı. Baş verənlər, Ərdoğanın 2025-ci ilin iyulunda dilə gətirdiyi tarixi müttəfiqlik vurğusunu xatırladıb. Prezident Ərdoğan o zamankı açıqlamasında “Türklər, Kürdlər və Ərəblər ittifaq qurduqda əcdadlarımızın küləyi Çin dənizinə qədər sərin mehlər əsdi”dedi.

İsrail mətbuatından etiraf: "Ərdoğan məqsədinə nail oldu"

Suriyanın şimalındakı bu radikal dəyişiklik İsrail mediasında da geniş təsir bağışladı. İsrailin aparıcı media orqanları QSD/YPG-nin dağılmasını Türkiyənin böyük diplomatik və hərbi uğuru kimi qiymətləndirib. Təhlildə “Türkiyə qalib gəldi” və “Ərdoğan məqsədinə çatdı” başlıqları gündəmə gələrkən, İsrailin şimal sərhədindəki təhlükəsizlik planlarının alt-üst olduğu vurğulanıb.

Dəməşq hökumətinin ölkə daxilində mərkəzi hakimiyyətini bərpa etmək səyləri davam etsə də, cənubda druzların gələcəyi və şimalda terror təşkilatlarının sonu açıq şəkildə göstərir ki, Suriyada təkcə regional deyil, həm də qlobal aktorlar da daxil olmaqla tamamilə yeni bir tənlik qurulub.