Türk Ədəbiyyatının Unudulmaz Adı: Cahit Küləbidən Geridə Qalan İllər

Cahit Küləbi türk ədəbiyyatının ən hörmətli adlarından biri kimi vəfatından 29 il keçməsinə baxmayaraq hələ də xatırlanır. Küləbi orijinal üslubu və xalq şeirinə müasir yanaşması ilə ədəbiyyat aləmində dərin izlər qoyub.

Cahit Küləbinin Həyatının Başlanması

10 yanvar 1917-ci ildə Tokatda dünyaya gələn Küləbi, əsl adı Mahmut Cahit Erencan olan Küləbi bir ailənin övladı olaraq Ərzurumdan başladı. Ailəsi rus işğalına görə Tokata köçmək məcburiyyətində qalanda o, hələ dünyaya gəlməmişdi. Bu dramatik köç, ailəsinin Çeltek kəndində məskunlaşması ilə sona çatdı.

Külebinin ailəsi Soyad Qanunu ilə "Erencan" soyadını aldı və şair kimi fəaliyyətə başladığı zaman "Külebi" soyadını qəbul etdi və 1946-cı ildə təhsilinə başlayan Küləbi, Əhməd Zile'ye köçdü. Danişment İbtidai məktəbini bitirdi və 1929-cu ildə bitirdi.

Təhsil və Ədəbiyyat İlləri

Orta təhsilini internat məktəbi olaraq tamamlayan Küləbi, 1936-cı ildə Sivas Oğlan Liseyini bitirdi. Bu illərdə içinə qapandı və kitab oxuyaraq, əhəmiyyətli əsərlərini təkmilləşdirdi. Xüsusilə Reşat Nuri Güntəkin, Halide Edip Adıvar kimi yazıçıların əsərlərindən təsirlənmişdir. Bu dövrdə o, ilk şeirlərini "Mahmut Cahit" və "Nazım Cahit" təxəllüsü ilə nəşr etdirdi.

Sənət və Akademik Karyera

1940-cı ildə hərbi xidmətə gedən Küləbi 1942-ci ildə hərbi xidmətdən tərxis olundu. 1946-cı ildə onun “Adəmin biri” adlı ilk şeir kitabı işıq üzü görür. Daha sonra "Külək" (1949) və "Yaşıl ot" (1954) kitabları çıxdı. 1955-ci ildə “Yeşəren otlar” kitabı ilə Türk Dil Qurumunun Ədəbiyyat Mükafatına layiq görülmüşdür.

Külebi ədəbiyyat sahəsindəki uğurları ilə yanaşı təhsilini də davam etdirmişdir. Əmək fəaliyyətinə Antalya Liseyidə stajyer müəllim kimi başlayıb, daha sonra Ankara Dövlət Konservatoriyası və Qazi Liseyində dərs deyib. 1951-ci ildə Qazi Liseyində müdir müavini vəzifəsinə təyin olundu.

Xaricdəki Vəzifələr və Təqaüd İlləri

1960-1964-cü illərdə İsveçrədə Mədəniyyət Attaşesi və Tələbə Müfəttişi vəzifələrində çalışan Külebi, Türkiyə Milli Təhsil Nazirliyinə qayıtdıqdan sonra müxtəlif vəzifələrdə çalışdı. 1973-cü ildə təqaüdə çıxan şair bu tarixdən sonra daha çox ədəbiyyatşünaslığa önəm verdi.

Xalqçı Ədəbiyyat Səsi

Küləbi əsərlərində Anadolunun türkülərini müasir şəkildə təqdim edərək xalqın dilini əks etdirdi. O, şeirlərində sadə dildən istifadə edib, ahəng və ritmə önəm verib. Bu xüsusiyyətləri onu türk ədəbiyyatında fərqli bir yerə daşıdı.

Son illəri və irsi

Küləbi ömrünün son illərini Ankarada keçirdi. O, səhhətindəki problemlər və yaxın itkilərinin kədəri ilə mübarizə aparırdı. 28 mart 1997-ci ildə reanimasiyaya aparılan şair 20 iyun 1997-ci ildə 80 yaşında dünyasını dəyişib. 2010-cu ildə cənazəsi ailəsinin xahişi ilə Sivas Niksara köçürülüb.

Unudulmaz əsərlər

Külebi, "İncil. (1952), "Yeşəren Otlar" (1954), "Yangın" (1980), "Rüzgar" (1949) kimi əsərləri ilə ədəbi aləmdə daimi yer qazanıb. Şeirləri bir çox dillərə, o cümlədən ingilis və alman dillərinə tərcümə olunub.

Dəyərləndirmə

Cahit Küləbi xalq şeirinə müasir nəfəs gətirən, sadə dili ilə xalqın duyğularını əks etdirən əsərləri ilə türk ədəbiyyatında unudulmaz iz qoyub. Ölümündən illər keçməsinə baxmayaraq, o, hələ də yaradıcılığı və ədəbi irsi ilə xatırlanır. Onun şeirlərinin gələcəkdə gənc nəsillər tərəfindən kəşf edilərək oxunacağı gözlənilir.