Türkiyə İqtisadiyyatında Cari Balans Sürprizi: İyulda Cari Hesab Profisiti

Türkiyə Cümhuriyyəti Mərkəzi Bankının (TCMB) açıqladığı iyul ayı tədiyyə balansı məlumatları ölkə iqtisadiyyatında tarazlaşma prosesinin müsbət nəticələrini ortaya qoyub. Türkiyə iqtisadiyyatı iyul ayında rəmzi, lakin kritik cari əməliyyatlar balansında36 milyon dollarlıq müsbət saldo verdi. Bu inkişaf makroiqtisadi sabitləşmə addımlarının xarici ticarət balansına müsbət təsirlərini göstərdiyi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Oktyabr 2025-dən Sonra İlk Cari Hesab Profisiti

Cari əməliyyatlar hesabı sonuncu dəfə 2025-ci ilin oktyabrında 477 milyon dollar profisitə malik olub. İyul ayında əldə edilən bu uğur uzun fasilədən sonra ilk müsbət dönüş nöqtəsi oldu. Digər tərəfdən, əsas cari balans hesab edilən qızıl və enerji xaric cari əməliyyatlar hesabı çox güclü bir performans göstərərək4,97 milyard dollarlıq müsbət saldo verdi. Bu məlumatlar enerji və qızıl idxalının yaratdığı dövri təzyiqlər nəzərə alınmadıqda, Türkiyənin cari əməliyyatlar hesabında profisitə malik struktur potensialının nə qədər yüksək olduğunu bir daha sübut etdi. İllik hesablamada cari əməliyyatlar hesabının kəsiri 40,7 milyard dollar səviyyəsində olub.

Portfel İnvestisiyaları və Kreditləri Maliyyələşdirmə Tərəfində Önə çıxır

İyul ayında cari əməliyyatlar balansı və kapital hərəkətlərinin maliyyələşdirilməsində aktiv bir dövr geridə qaldı. Bu dövrdə birbaşa investisiyalardan xalis daxilolmalar514 milyon dollara bərabər olub. Maliyyələşdirmə maddəsi üzrə ən diqqət çəkən performans portfel investisiyalarında yaşanıb. Xarici investorların Türkiyə bazarlarına artan marağı ilə portfel investisiyalarında5,8 milyard dollarlıq güclü xalis daxilolma qeydə alınıb.

Bank sektorunun və real sektorun borclanma və kredit mexanizmlərində xarici resurslardan istifadəsi ön plana çıxdı. İyul ayında banklar xaricdən alınan kreditlərdən1,7 milyard dollar xalis istifadə edib, digər sektorlar isə 2 milyard dollar xalis istifadə ediblər. Digər tərəfdən, Ümumi Hökumət tərəfindən 130 milyon dollar xalis geri qaytarıldı.

Rəsmi ehtiyatlarda 14,3 milyard dollarlıq güclü artım

Maliyyə hesablarındakı bu mobillik və cari əməliyyatlar hesabının profisiti Mərkəzi Bankın ehtiyat mövqeyini birbaşa və güclü şəkildə dəstəklədi. İyulda rəsmi ehtiyatlarda14,3 milyard dollar xalis artım qeydə alınıb. Digər tərəfdən, tədiyə balansının ən çox izlənilən maddələrindən biri olan xalis səhvlər və buraxılışlar maddəsi iyul ayında 620 milyon dollar profisit verərkən, yanvar-iyul dövrünü əhatə edən ilk 7 ayda cəmi 14,4 milyard dollar kəsir verdi.