Türk ykdysadyýetinde häzirki balans täsinligi: Iýul aýynda hasap hasaby

Türkiýe Merkezi Banky (CBRT) tarapyndan yglan edilen iýul aýyndaky töleg balansy, ýurduň ykdysadyýetindäki deňagramlylyk işiniň oňyn netijelerini ýüze çykardy. Türk ykdysadyýetiniň iýul aýynda simwoliki, ýöne möhüm gündelik hasabynyň profisiti 36 million dollar boldy. Bu ösüş, makroykdysady durnuklaşdyryş ädimleriniň daşary söwda balansyna oňyn täsirini görkezýänligi üçin möhüm ähmiýete eýe.

2025-nji ýylyň oktýabr aýyndan soň ilkinji hasap hasaby üstünligi

Häzirki hasapda soňky gezek 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda 477 million dollar profisit bardy. Iýul aýynda gazanylan bu üstünlik, uzak arakesmeden soň ilkinji oňyn öwrülişik boldy. Beýleki tarapdan, esasy hasap balansy hasaplanýan altyn we energiýany hasaba almaýan häzirki hasap, gaty güýçli görkezijini görkezdi we 4,97 milliard dollar artykmaçlyk berdi. Bu maglumatlar, energiýa we altyn importy bilen döredilen döwürleýin basyşlar aýrylanda, Türkiýeniň häzirki hasap profisitine eýe bolmak üçin gurluş kuwwatynyň näderejede ýokarydygyny ýene bir gezek subut etdi. Annualyllyk esasda häzirki hasap defisiti 40,7 milliard dollar .

Portfolio maýa goýumlary we karzlar, maliýeleşdiriş tarapynda tapawutlanýar

Häzirki hasap balansyny we maýa hereketlerini maliýeleşdirmekde işjeň döwür iýul aýynda yzda galdy. Göni maýa goýumlaryndan arassa akym bu döwürde 514 million dollar boldy. Maliýeleşdiriş elementiniň iň täsirli görkezijisi portfel maýa goýumlarynda başdan geçirildi. Daşary ýurt maýadarlarynyň türk bazarlaryna bolan gyzyklanmasynyň artmagy bilen portfel maýa goýumlarynda 5,8 milliard dollar güýçli arassa akym hasaba alyndy.

Karz we karz mehanizmlerinde bank pudagy we hakyky pudak tarapyndan daşary ýurt serişdeleriniň ulanylmagy öňe çykdy. Iýul aýynda banklar daşary ýurtlardan alnan karzlarda 1,7 milliard dollar arassa peýdalandy, beýleki pudaklar bolsa 2 milliard dollar arassa peýdalandy. Beýleki tarapdan, Baş hökümet tarapyndan 130 million dollar arassa yzyna gaýtaryldy.

Resmi ätiýaçlyklarda 14,3 milliard dollaryň güýçli artmagy

Maliýe hasaplaryndaky bu hereket we gündelik hasabyň artyklygy Merkezi Bankyň ätiýaçlyk ýagdaýyny gönüden-göni goldaýar. Iýul aýynda resmi ätiýaçlyklarda 14,3 milliard dollar arassa ösüş hasaba alyndy. Beýleki tarapdan, töleg balansynyň iň yzarlanylýan elementlerinden biri bolan sap ýalňyşlyklar we ýalňyşlyklar iýul-iýul aýlaryny öz içine alýan ilkinji ýedi aýyň dowamynda umumy defisit 14,4 milliard dollar boldy.