Türkiyə səhiyyədə qlobal gücə çevrildi: Xarici xəstələrin sayı 3 milyonu keçdi

Ev Sağlamlığında Yeni Era: ESKOM və Gücləndirilmiş Ailə Təbabəti

Cəmiyyətin yaşlanması və ailə strukturunun kiçilməsi ilə səhiyyə xidmətlərində yeni modellərin qaçılmaz olduğunu ifadə edən nazir Memişoğlu, evdə sağlamlıq və palliativ baxım xidmətlərini tək dam altında birləşdirən yeni tənzimləmənin qüvvəyə mindiyini açıqladı. Bu kontekstdə uzun müddətli xəstəxanaya yerləşdirmə və evdə qulluq tələb edən xəstələr üçün daha effektiv koordinasiyanın təmin ediləcəyini izah etdi. Prosesi idarə etmək üçün ESKOM (Evdə Sağlamlıq Xidmətləri Koordinasiya Mərkəzi) adlı müasir bir komanda mərkəzinin yaradıldığını bildirən Memişoğlu, bu mərkəz vasitəsilə evdə sağlamlıq, distant sağlamlıq və palliativ baxım xidmətlərinin inteqrasiyalı şəkildə həyata keçiriləcəyini qeyd etdi.

İlkin səhiyyə xidmətlərinin gücləndirilməsi məqsədi ilə ailə təbabəti sistemində ciddi addımlar atılır. Türkiyədə ailə həkimlərinin sayının 25 mindən 31 minə çatdırıldığını açıqlayan Memişoğlu, meqa şəhər İstanbulda 1121 ailə həkiminin xidmət göstərdiyini, son vaxtlar 81 yeni bölmənin açıldığını, 130 yeni bölmənin də açılacağını müjdələdi. Ailə həkimlərinin səlahiyyətlərinin artırıldığını deyən nazir hazırda bu mərkəzlərdə 1850-yə yaxın dərman preparatının yazıla biləcəyini, sağlamlıq hesabatlarının hazırlana biləcəyini, zəruri hallarda xəstələrin adından birbaşa xəstəxanaya qəbul oluna biləcəyini bildirib.

İstanbulda Böyük Xəstəxana İnvestisiyaları və Profilaktik Sağlamlıq Tədbirləri

Türkiyədə qan dövranı sistemi xəstəlikləri və şişlərin əsas ölüm səbəbləri arasında olduğunu ifadə edən nazir Memişoğlu, ən böyük risk faktorlarından biri olan tütündən istifadəyə qarşı sərt xəbərdarlıqlar etdi. Ölkədə kişi əhalisinin yüzdə 46-nın siqaret çəkdiyini və keçən il Türkiyə daxilində 8 milyard qutu siqaret satıldığını izah edən Memişoğlu, cəmiyyətin siqareti buraxmaq üçün güclü motivasiyaya sahib olması lazım olduğunu söylədi.

İstanbulun səhiyyə infrastrukturunun gücləndirilməsi məqsədilə son 24 ildə 79 böyük xəstəxananın tikildiyini, yalnız COVID-19 pandemiyası dövründə 28 səhiyyə ocağının istifadəyə verildiyini xatırladan Memişoğlu, yeni layihələrin müjdəsini də verdi. Nazir, Sancaktepedə tikintisi davam edən 4 min çarpayılıq nəhəng şəhər xəstəxanasının 2027-ci ilin ikinci yarısında istifadəyə verilməsinin planlaşdırıldığını bildirdi; O, Haydarpaşa şəhərciyində işlərin başladığını, Bakırköy Sadi Konuk Ruhi və Sinir Xəstəlikləri Xəstəxanasının layihə mərhələsinin başladığını, Beykoz Xəstəxanasının isə 2027-ci ildə tamamlanmasının hədəfləndiyini açıqladı.

Bundan başqa, ictimaiyyət tərəfindən yaxından izlənilən HPV və SMA mövzularına da toxunan Memişoğlu, alimlərin HPV skrininqləri və xərçəng profilləri ilə bağlı ciddi araşdırmalar apardıqlarını, SMA-nın müalicəsində xaricdə istifadə edilən dərmanların effektivliyinin elmi komitələr tərəfindən yaxından qiymətləndirildiyini bildirdi. Orqan donorluğu ilə bağlı həssaslığa diqqət çəkən nazir, “Elektron Hökumət” və “Elektron Nəbz”in inteqrasiyası sayəsində donorların sayının 250 minə çatdığını, lakin Türkiyədə hələ də 30 mindən çox xəstənin orqan gözlədiyini xatırladaraq vətəndaşları donorluğa dəvət edib.

Sağlamlıq Texnologiyalarında Yerliləşmə və Süni İntellekt Dövrü

Memişoğlu, Türkiyənin səhiyyə sahəsində tam müstəqillik hədəfinə uyğun olaraq dərman və tibbi cihazlarda lokallaşdırma hərəkətinə başladıqlarını və bu çərçivədə 45 strateji cihaz müəyyən etdiklərini açıqladı. Dövlətin bu cihazları yerli imkanlarla istehsal etməkdə tam qərarlı olduğunu vurğulayan nazir səhiyyənin Türkiyənin lokomotiv sektoru olacağını bildirib.

Səhiyyə sistemində rəqəmsallaşma və süni intellektin istifadəsinin artırılacağını qeyd edən Memişoğlu, xəstəxana yoxlamalarının artıq şikayət yönümlü olmadığını, süni intellekt dəstəkli risk analizi ilə aparıldığını söylədi. Özəl sektor da daxil olmaqla, bütün səhiyyə məlumatlarının süni intellekt vasitəsilə skan edildiyini və qeyri-standart vəziyyətlərin anında aşkar edildiyini bildirən nazir ASELSAN tərəfindən hazırlanan mamoqrafiya diaqnostikası və mobil rentgen cihazlarında süni intellekt texnologiyasından fəal şəkildə istifadə edildiyini bildirib.

Yerli peyvənd və texnologiya istehsalı planlarını da paylaşan Memişoğlu, Türkiyədə 8 yerli peyvəndin istehsalı prosesinin başladığını və bir neçə həftə ərzində onlardan 6-sı üçün rəsmi müqavilələrin imzalanacağını açıqladı. Peyvənd istehsalının təkcə doldurma mərhələsi ilə məhdudlaşmayacağını, “master hüceyrə” səviyyəsindən başlayaraq bütünlüklə daxili imkanlarla həyata keçiriləcəyini bildirən nazir, iki il ərzində lokalizasiya nisbəti yüzdə 70-dən yuxarı olan yerli ultrasəs cihazının istehsal olunacağını, ASELSAN ilə birgə hazırlanmış ürək-ağciyər nasosunun xəstələrdə uğurla istifadə olunmağa başladığını və ilin sonunadək massivlərin istehsalına başlanılacağını bildirdi.