Türkiye saglygy goraýyşda global güýje öwrüldi: Daşary ýurtly hassalaryň sany 3 milliondan geçdi

Öý saglygyndaky täze döwür: ESKOM we güýçlendirilen maşgala lukmançylygy

Ministr Memişoğlu jemgyýetiň garramagy we maşgala gurluşynyň kiçelmegi bilen saglygy goraýyş hyzmatlarynda täze modelleriň gutulgysyzdygyny aýtdy we öý saglygy we pallatiw bejeriş hyzmatlaryny bir üçegiň aşagynda birleşdirýän täze düzgüniň güýje girendigini habar berdi. Bu kontekstde, uzak möhletli hassahana ýerleşdirilmegini we öýde ideg edilmegini talap edýän hassalar üçin has täsirli utgaşdyryljakdygyny düşündirdi. Bu prosesi dolandyrmak üçin ESKOM (Öý saglygy hyzmatlaryny utgaşdyrmak merkezi) atly häzirki zaman buýruk merkeziniň döredilendigini mälim eden Memişoğlu, öý saglygy, uzakdaky saglyk we pallatiw bejeriş hyzmatlarynyň bu merkeziň üsti bilen toplumlaýyn amala aşyryljakdygyny aýtdy.

Maşgala lukmançylyk ulgamynda başlangyç saglygy goraýyş hyzmatlaryny güýçlendirmek maksady bilen çynlakaý ädimler ädilýär. Türkiýede maşgala lukmanlarynyň sanynyň 25 müňden 31 müňe çenli köpelendigini habar beren Memişogly, 1212 maşgala lukmanynyň mega şäherinde Stambulda hyzmat edýändigini, ýakynda 81 täze bölümiň açylandygyny we 130 täze bölümiň açyljakdygyny habar berdi. Maşgala lukmanlarynyň ygtyýarlyklarynyň artdyrylandygyny mälim eden ministr, häzirki wagtda bu merkezlerde takmynan 1850 derman serişdesiniň bellenip bilinjekdigini, saglyk hasabatlarynyň taýýarlanyp bilinjekdigini we zerur bolanda hassalaryň adyndan hassahanalaryň bellenip bilinjekdigini aýtdy.

Stambulda ullakan hassahana maýa goýumlary we öňüni alyş saglyk çäreleri

Aýlanyş ulgamyndaky keselleriň we çişleriň Türkiýede ölümiň esasy sebäpleriniň biridigini görkezip, ministr Memişogly iň uly töwekgelçilik faktorlaryndan biri bolan temmäki ulanmagyna garşy berk duýduryş berdi. Memişoğlu ýurtdaky erkek ilatyň 46 göteriminiň çilim çekýändigini we geçen ýyl Türkiýede 8 milliard paket çilimiň satylandygyny düşündirip, jemgyýetiň çilimi taşlamaga güýçli itergi bermelidigini aýtdy.

Stambulyň saglyk infrastrukturasyny berkitmek maksady bilen soňky 24 ýylda 79 sany uly hassahananyň gurlandygyny we 28 sany saglyk öýüniň diňe COVID-19 pandemiýa döwründe ulanylmaga berilendigini ýatladýan Memişoğlu täze taslamalar barada gowy habar berdi. Ministr Sankaktepe şäherinde gurulýan 4 müň orunlyk äpet şäher hassahanasynyň 2027-nji ýylyň ikinji ýarymynda ulanylmaga beriljekdigini aýtdy; Haýdarpaşa şäherçesi şäherçesiniň işleriniň başlandygyny, Bakyrköy Sadi Konuk psihiatrik we newrologiki keseller hassahanasynyň taslama tapgyrynyň başlandygyny we Beýkoz keselhanasynyň 2027-nji ýylda tamamlanjakdygyny mälim etdi.

Mundan başga-da, köpçüligiň ýakyndan yzarlaýan HPV we SMA meselelerine degip geçip, Memişoğlu alymlaryň HPV barlaglary we rak keselleri barada düýpli gözleg geçirýändigini we daşary ýurtlarda ulanylýan neşe serişdeleriniň SMA-ny bejermekde täsirliliginiň ylmy komitetler tarapyndan ýakyndan baha berilýändigini aýtdy. Organ gowşurylyşyna bolan duýgurlyga ünsi çekip, ministr raýatlary haýyr-sahawat işlerine çagyrdy we elektron hökümetiň we e-pulsyň integrasiýasy netijesinde donorlaryň sanynyň 250 müňe ýetendigini ýatlatdy, ýöne 30 müňden gowrak näsag Türkiýede organlara garaşýar.

Saglyk tehnologiýalarynda ýerlileşdirme we emeli intellekt döwri

Memişoğlu, Türkiýäniň saglyk pudagynda doly garaşsyzlyk maksadyna laýyklykda derman we lukmançylyk enjamlarynda lokalizasiýa ädimini başlandyklaryny mälim etdi we bu ugurda 45 strategiki enjamyň bardygyny mälim etdi. Döwletiň bu enjamlary içerki serişdeler bilen öndürmäge doly ygrarlydygyna ünsi çeken ministr, saglygyň Türkiýäniň lokomotiw pudagy boljakdygyny aýtdy.

Saglygy goraýyş ulgamynda sanlylaşdyrmagyň we emeli intellektiň ulanylyşynyň ýokarlanjakdygyny bellän Memişoğlu, hassahanalarda barlagyň indi arz-şikaýatlara gönükdirilmeýändigini, ýöne emeli intellektiň goldawy bilen töwekgelçilik seljermesi arkaly geçirilýändigini aýtdy. Hususy sektory goşmak bilen ähli saglyk maglumatlarynyň emeli intellekt arkaly skanerlenýändigini we adaty bolmadyk ýagdaýlaryň derrew ýüze çykarylýandygyny mälim eden ministr, emeli intellekt tehnologiýasynyň ASELSAN tarapyndan işlenip düzülen mamografiýa diagnozlarynda we ykjam rentgen enjamlarynda işjeň ulanylýandygyny aýtdy.

Içerki waksina we tehnologiýa önümçiligi meýilnamalaryny paýlaşan Memişoğlu, Türkiýede 8 sany içerki sanjymy öndürmek prosesiniň başlandygyny we olaryň 6-syna birnäçe hepdäniň içinde resmi şertnamalara gol çekiljekdigini habar berdi. Waksina önümçiliginiň diňe bir doldurma etaby bilen çäklenmän, eýsem “esasy öýjük” derejesinden başlap içerki çeşmeler bilen amala aşyryljakdygyny mälim eden ministr, lokalizasiýa derejesi 70 göterimden gowrak bolan içerki ultrases enjamynyň iki ýylyň içinde öndüriljekdigini we ASELSAN bilen bilelikde işlenip düzülen ýürek-öý nasosynyň ýylyň ahyrynda üstünlikli ulanyljakdygyny aýtdy.