Türkiýedäki MS hassalarynyň sany 95 müňden geçýär: Hünärmenleriň duýduryşlary

Türkiýedäki Köp skleroz (MS) hassalarynyň sany 95 müňden geçip, ajaýyp derejä ýetdi. Newrologiýa hünärmeni Saglyk ylymlary uniwersitetiniň prof. Doktor Öztürk, MS-iň esasanam ýaş aýallara täsir edýän we durmuşyň iň öndürijilik döwründe ýüze çykýan keseldigini aýtdy.

MS näme we oňa nähili täsir edýär?

MS merkezi nerw ulgamyna hüjüm edýän immunitetiň netijesinde ýüze çykýan keseldir. Prof. Dr. Öztürk bu ýagdaýyň beýnine we oňurga ýiligine täsir edýändigini we nerw süýümlerini goraýan miýelin gatlagynyň zeperlenmegi sebäpli nerw geçirijiliginiň haýallaşýandygyny aýtdy. Kesel, görüş bozulmalaryndan başlap, deňagramlylygy ýitirýänçä dürli alamatlar bilen ýüze çykyp biler.

Alamatlary nädip tanap bileris?

Öztürk MS-iň alamatlarynyň adama üýtgäp durýandygyny, şonuň üçin bu keseliň uzak wagtlap ünsden düşýändigini ýa-da beýleki meseleler bilen bulaşýandygyny aýtdy. Görüşi ýitirmek ýa-da ukusyzlyk ýaly alamatlaryň, esasanam ýaş wagtynda ýüze çykýan we azyndan 24 sagat dowam edýän alamatlara newrologlar tarapyndan baha berilmelidigini aýtdy.

Türkiýedäki MS statistikasy

Öztürk Türkiýede MS hassalarynyň sanynyň artýandygyny mälim etdi. Ilatyň 2025-nji ýyldaky maglumatlaryna görä, tutuş ýurt boýunça 95 müňden gowrak MS hassasynyň bardygy anyklandy. Bu görkeziji aýallarda erkeklere garanyňda 2,1 esse ýokarydyr.

MS-iň sosial we ykdysady täsiri

MS şahsyýetleriň bilimine, kärine we maşgala durmuşyna täsir edip biler. Bu kesel ilatyň saglygy üçin çynlakaý ähmiýete eýe we habarlylygy ýokarlandyrmaly. Prof. Doktor Öztürk, MS-iň täsirleriniň has işjeň bolanda ýüze çykýandygyny mälim etdi.

Öňdebaryjy bejeriş usullary

Soňky ýyllarda MS bejergisinde möhüm öňegidişlikler gazanyldy. Geçmişde diňe hüjümleri azaltmaga gönükdirilen bejergiler bar bolsa, häzirki wagtda keseliň ösüşini haýalladyp, durmuş derejesini ýokarlandyryp biljek köp sanly täsirli bejergiler bar. Yzygiderli yzarlamak we dogry bejermek meýilnamalaşdyrmak keselleri dolandyrmakda möhüm rol oýnaýar.

Takyk maglumat we ýalan ynançlar

Öztürk sosial mediýada we internetde nädogry maglumatlardan duýduryş berdi. 'MS ösümlik usullary bilen doly bejerilip bilner' ýa-da 'Derman ulanmagyň zerurlygy ýok' ýaly ýalňyş düşünjeler hassalaryň saglygyna howp abandyryp biler. Takyk maglumat almagyň ýoly hünärmenlerden we ylmy çeşmelerden maglumat almakdyr.

MS bilen ýaşamak: Teklipler we goldaw

Öztürk MS diagnozy bolan adamlaryň durmuşdan ýüz öwürmeli däldigini aýtdy. Keseliň öňüni almakda yzygiderli uky, deňagramly iýmitlenmek, çilim çekmekden we bedenterbiýe ýaly faktorlaryň möhümdigini aýtdy. MS hassalary bilimini dowam etdirip, işläp we jemgyýetçilik durmuşyny dowam etdirip bilerler.

Netijeler we teklipler

MS-e garşy göreşde iň güýçli gural irki diagnoz, takyk maglumat, yzygiderli yzarlamak we lukman-hassa hyzmatdaşlygydyr. Türkiýede MS hassalarynyň sanynyň köpelmegi bu keseliň ilatyň saglygy üçin ähmiýetini hasam artdyrýar. Geljekki gözlegler keseli has gowy düşünmäge we dolandyrmaga kömek eder.