Türkiyə-Suriya münasibətlərində yeni dövr: Səfir Nuh Yılmazdan Dəməşqdəki tarixi açıqlamalar

Türkiyənin Dəməşq səfiri Nuh Yılmaz Ankara ilə Dəməşq arasında diplomatik əlaqələrin gələcəyi və bölgədəki son hadisələrlə bağlı təəccüblü qiymətləndirmələr edib. Qətərdə yerləşən Əl-Cəzirə “Suriye Now” kanalına danışan səfir Yılmaz Türkiyənin qlobal miqyasda ən böyük diplomatik missiyasının Dəməşqdə yerləşdiyini xatırladıb və iki ölkə arasında tarixi, hərbi və iqtisadi əlaqələrin möhkəmliyini vurğulayıb. Dəməşqin türk millətinin yaddaşında çox xüsusi yeri olduğunu deyən Yılmaz, şəhərin Osmanlı və Səlcuqlu dövründən qalan köklü irsinə, Əməvi məscidindəki ortaq adət-ənənələrə və mədəni bağlara diqqət çəkib.

Sərhəddə təhlükəsizlik təhdidləri dekabrın 8-dən sonra bitdi

İki qonşu ölkə arasında hərbi təmaslara və təhlükəsizlik parametrlərinə toxunan səfir Yılmaz prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın devizi ilə hərəkət etdiklərini bildirib: “Suriyanın təhlükəsizliyi Türkiyənin təhlükəsizliyidir”. Suriyada administrasiya dəyişikliyindən sonra sərhəd xəttindəki təhlükəsizlik tarazlıqlarının tamamilə dəyişdiyini bildirən Yılmaz, 8 dekabr 2024-cü il tarixindən sonra sərhəd bölgəsində xroniki hala gələn narkotik ticarəti, insan alveri, nəzarətsiz miqrasiya dalğaları və terror kimi dörd böyük strateji təhlükənin birdən-birə ortadan qalxdığını açıqladı.

Hərbi əməkdaşlığın konkret addımlarla taclanacağını qeyd edən Yılmaz, Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinə məxsus döyüş gəmilərinin Latakiya limanına səfərinin bu ortaqlığın ən açıq mesajı olduğunu bildirib. Yılmaz əlavə edib ki, Türkiyə Suriya ordusunun yenidən qurulması zamanı təlim, logistika və hərbi texnika baxımından hər cür dəstəyi verməyə hazırdır.

PKK/YPG Terroruna Qarşı Barışmaz Mübarizə

Regional təhlükəsizlik başlığı altında terrorla mübarizə ilə bağlı ayrıca qeyd edən səfir Nuh Yılmaz, QSD və PKK/YPG ünsürlərinin bölgədən tamamilə təmizlənməli olduğunu vurğulayıb. Türkiyə, Suriya və İraq xətti boyunca terror təşkilatlarının tamamilə məhv edilməsinin Suriyanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi üçün qaçılmaz şərt olduğunu bildirən Yılmaz, Suriya prezidenti Əhməd Şəranın inteqrasiya prosesi istiqamətində atdığı addımları yaxından izlədiklərini bildirib. O, yavaş-yavaş irəliləsə belə, terrorizmə son qoymaq istiqamətində atılan hər bir qəti addımı dəstəklədiklərini ifadə edib.

10 milyard dollarlıq ticarət hədəfi və sərhədlərin açılması

Ankara-Dəməşq xəttindəki iqtisadi əlaqələrin də sürətlə canlandığını bildirən Yılmaz, ikitərəfli ticarət həcminin qısa müddətdə yüzdə 40 artaraq3,75 milyard dollara çatdığını və orta müddətli hədəflərinin 10 milyard dollar olduğunu açıqladı. Azad Ticarət Sazişinin dirçəldilməsi və birgə sənaye zonalarının yaradılması üzrə danışıqların davam etdiyini deyən səfir 900 kilometri keçən sərhəd xəttində bütün qapıların açılması məqsədini müjdələyib.

Ticarət Nazirliyi ilə Suriya gömrük orqanları arasında əldə olunan razılaşmaya əsasən, Nusaybin-Qamışlı xətti başda olmaqla bütün sərhəd qapılarının 3 ay ərzində mərhələli şəkildə fəaliyyətə başlayacağını açıqlayan Yılmaz, qurulması planlaşdırılan Azad Zona və Quru Limanı layihəsi sayəsində gömrük və daşıma proseslərinin əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndiriləcəyini vurğuladı.

Təhsil sahəsində əməkdaşlıq və Prezident Ərdoğanın Dəməşqə tarixi səfəri

İki ölkə arasında mədəni və sosial inteqrasiyanın gücləndirilməsi üçün təhsil sahəsində də addımlar atılır. Milli Təhsil Nazirliyi ilə Suriya səlahiyyətliləri arasında əldə olunan razılaşma çərçivəsində yaxın vaxtlarda Dəməşq və yaxın bölgələrdə Beynəlxalq Türk Məktəbi açılacaq. Bundan əlavə, Türkiyədə müvəqqəti mühafizə altında olan suriyalıların ölkələrinə qayıtmalarını asanlaşdırmaq və geri qayıdanların Türkiyəyə səfərlərini praktiki etmək üçün Xarici İşlər və Daxili İşlər nazirliklərinin yeni viza imkanları üzərində iş apardığı bildirilib.

Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Suriyaya gözlənilən tarixi səfərinə toxunan səfir Nuh Yılmaz Ərdoğanın Dəməşqə və tarixi Əməvi məscidinə olan dərin sevgisini xatırladıb. Daha əvvəl planlaşdırılan, lakin regional konyukturaya görə təxirə salınan bu səfərin bu ilin sonuna qədər reallaşacağına ümid etdiklərini ifadə edən Yılmaz, “Prezidentimiz Ərdoğanla Suriya prezidenti Əhməd Şəranın Əməvi məscidində birlikdə gəzəcəyi o tarixi an, iki ölkə arasında yeni strateji tərəfdaşlığı bütün dünyaya bəyan edəcək” sözləri ilə yekunlaşdırdı.