Түркия-Сирия мамилелеринин жаңы доору: Дамасктагы элчи Нух Йылмаздын тарыхый билдирүүлөрү

Түркиянын Дамаск элчиси Нух Йылмаз, Анкара менен Дамасктын ортосундагы дипломатиялык карым-катнаштардын келечеги жана аймактагы акыркы абалдар тууралуу таң калыштуу баа берди. Катарда жайгашкан Al Jazeera "Suriye Now" каналына маалымат берген элчи Йылмаз Түркиянын дүйнөлүк масштабдагы эң чоң дипломатиялык өкүлчүлүгүнүн Дамаскта жайгашканын эске салып, эки өлкөнүн ортосундагы тарыхый, аскердик жана экономикалык карым-катнаштардын бекемдигине басым жасады. Йылмаз Дамасктын түрк улутунун эс тутумунда абдан өзгөчө орду бар экенин белгилеген Йылмаз шаардын Осмон жана Селжук доорунан калган тамыры терең мурастарына, Омейяд мечитиндеги орток каада-салттарга жана маданий байланыштарга көңүлдөрдү бурду.

Чек арадагы коопсуздук коркунучтары 8-декабрдан кийин аяктады

Эки кошуна өлкөнүн ортосундагы аскердик байланыштар жана коопсуздук параметрлерине токтолгон элчи Йылмаз, президент Режеп Таййип Эрдогандын «Сириянын коопсуздугу Түркиянын коопсуздугу» деген урааны менен иш алып барышкандарын белгиледи. Сирияда башкаруу алмашкандан кийин чек ара сызыгындагы коопсуздук тең салмактуулугунун толугу менен өзгөргөнүн белгилеген Йылмаз, чек ара аймагында 2024-жылдын 8-декабрынан кийин өнөкөткө айланган маңзат соодасы, адам сатуу, көзөмөлсүз миграция толкуну жана террор сыяктуу төрт негизги стратегиялык коркунучтун бир заматта жок болгондугун билдирди.

Аскердик кызматташтыктын конкреттүү кадамдар менен көрүнө турганын белгилеген Йылмаз, түрк деңиз күчтөрүнө таандык согуштук кемелердин Латакия портуна барышынын бул өнөктөштүктүн эң ачык билдирүүсү болгонун айтты. Йылмаз Түркиянын Сирия армиясынын кайра түзүлүшү учурунда машыгуу, логистика жана аскердик техника жагынан ар кандай колдоо көрсөтүүгө даяр экенин кошумчалады.

ПКК/ЙПГ терроруна каршы ымаласыз күрөш

Аймактык коопсуздук темасында террор менен күрөшүү темасында өзүнчө билдирүү жасаган элчи Нух Йылмаз, SDG жана ПКК/ЙПГ элементтеринин аймактан толугу менен тазаланышы керектигин баса белгиледи. Түркия, Сирия жана Ирак сызыгындагы террордук уюмдардын толугу менен жок кылынышынын Сириянын жеринин бүтүндүгү жана эгемендүүлүгү үчүн сөзсүз бир шарт экенин белгилеген Йылмаз, Сириянын президенти Ахмед Шаранын интеграция процессине карай кадамдарын жакындан байкап жатышкандарын белгиледи. Терроризм акырындык менен өнүксө дагы, аны жок кылуу боюнча ар бир чечкиндүү кадамды колдой тургандыктарын билдирди.

10 миллиард долларлык соода максаты жана чек араларды ачуу

Анкара-Дамаск линиясындагы экономикалык карым-катнаштардын да ылдам жанданганын белгилеген Йылмаз, эки тараптуу соода көлөмүнүн кыска убакытта 40 пайызга өсүп3,75 миллиард долларга жеткенин, орто мөөнөттүү максатынын10 миллиард доллар экенин билдирди. Эркин соода келишимин кайра жандандыруу жана биргелешкен өнөр жай аймактарын түзүү боюнча сүйлөшүүлөр уланып жатканын белгилеген элчи 900 километрден ашкан чек ара тилкесиндеги бардык дарбазаларды ачуу максатын билдирди.

Билим берүү тармагындагы кызматташтык жана президент Эрдогандын Дамаскка тарыхый сапары

Билим берүү тармагында да эки өлкөнүн маданий жана социалдык интеграциясын бекемдөө үчүн кадамдар жасалууда. Улуттук билим берүү министрлиги менен Сирия бийлигинин ортосунда жетишилген келишимдин алкагында жакында Дамаск жана жакынкы аймактарда Эл аралык түрк мектеби ачылат. Мындан тышкары, Түркияда убактылуу коргоого алынган сириялыктардын өз өлкөсүнө кайтып келүүсүн жеңилдетүү жана кайтып келгендердин Түркияга иш сапарын иш жүзүнө ашыруу максатында Тышкы иштер жана Ички иштер министрликтеринин жаңы визалык жеңилдиктердин үстүндө иштеп жатканы кабарланды.

Президент Режеп Таййип Эрдогандын Сирияга күтүлгөн тарыхый сапарына токтолгон элчи Нух Йылмаз Эрдогандын Дамаскка жана тарыхый Омейяд мечитине болгон терең сүйүүсүн эске салды. Мурда пландалган, бирок аймактык конъюнктурадан улам кийинкиге жылдырылган бул сапардын ушул жылдын аягына чейин болушуна үмүттөнүшкөндөрүн айткан Йылмаз: «Президентибиз Эрдоган менен Сириянын президенти Ахмед Шаранын Омейяд мечитинде чогуу сейилдей турган тарыхый учур эки өлкөнүн ортосундагы жаңы стратегиялык өнөктөштүктү бүт дүйнөгө жарыялайт»,- деп сөзүн жыйынтыктады.