Türkiyə və 18 ölkə Kolumbiyanın Qüdsdəki səfirliyinin qərarını pisləyir

Türkiyə, Əlcəzair, Cibuti, İndoneziya, Fələstin, Qətər, Küveyt, Livan, Liviya, Malayziya, Misir, Pakistan, Somali, Sudan, Suriya, Səudiyyə Ərəbistanı, Oman, İordaniya və Yəmənin xarici işlər nazirləri Kolumbiya Respublikasının Qüdsdə səfirlik açmaq qərarını pisləyiblər. Sözügedən ölkələr bu addımın Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının (BMT TŞ) müvafiq qərarlarına zidd olduğunu və iki dövlət həllinə əsaslanan sülh səylərini pozduğunu bildiriblər.

Niyə Qüdsün statusu saxlanmalıdır?

Xarici işlər nazirləri işğal olunmuş Qüdsün tarixi və hüquqi statusunun dəyişdirilməsinə və ya şəhərin İsrailin paytaxtı kimi tanınmasına yönəlmiş istənilən təşəbbüsün etibarsız olduğunu vurğulayıblar. Bəyanatda belə tədbirlərin beynəlxalq hüquqa görə heç bir hüquqi nəticəsi olmadığı açıq-aydın ifadə edilib.

BMT qətnamələrinə uyğun olaraq hansı çağırışlar edilib?

Nazirlər Kolumbiya hökumətini beynəlxalq hüquq çərçivəsində götürdüyü öhdəliklərə əməl etməyə və Qüdsdəki diplomatik nümayəndəliklərini geri çəkməyə çağırıblar. Bu münasibətin 1967-ci ildə işğal olunmuş Fələstin torpaqlarının bir hissəsi olan Qüdslə bağlı BMT Təhlükəsizlik Şurasının 476 və 478 saylı qətnamələrinə uyğun olduğu bildirilərkən, Fələstin xalqının paytaxtı Şərqi Qüds olan müstəqil dövlət qurmaq hüququ vurğulanıb.

Türkiyə və 18 müxtəlif ölkənin xarici işlər nazirləri Kolumbiyanın Qüdsdə səfirlik açmaq qərarını beynəlxalq hüquqa zidd hesab edərək rədd ediblər. Birgə bəyanatda sözügedən qərarın geri götürülməsi tələb edilərkən, BMT qətnamələrinə istinad edərək Qüdsün statusunun dəyişdirilməsi cəhdinin etibarsız olduğu açıqlanıb.

Beynəlxalq hüquqda Qüdsün statusu BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1980-ci il tarixli 476 və 478 saylı qətnamələri ilə təmin edilir. Bu qərarlar dövlətlərin Qüdsdə diplomatik nümayəndəliklərinin olmasını rədd edir və regionun statusunun yalnız tərəflər arasında danışıqlar yolu ilə müəyyən edilə biləcəyini nəzərdə tutur. Müvafiq ölkələr bu diplomatik prosesi izləyərək qərarın ləğvi üçün beynəlxalq platformalara təzyiqlər etməyə davam edir.

Nəticə

Sözügedən 19 ölkənin ümumi reaksiyası beynəlxalq ictimaiyyətdə Qüdsün statusunun qorunması ilə bağlı geniş konsensusun mövcudluğunu ortaya qoyur. Bu vəziyyət onu göstərir ki, diplomatik addımlar təkcə ikitərəfli münasibətlərlə məhdudlaşmır, həm də BMT qətnamələri qlobal sülhün bərqərar olması üçün əsas istinad nöqtəsi kimi qəbul edilir.

Kolumbiyanın qərarına qarşı bu qətiyyətli mövqe sübut edir ki, Qüdsün statusunu dəyişdirmək üçün birtərəfli cəhdlərin beynəlxalq legitimlik qazanması çətin olur. Hesab olunur ki, diplomatik təzyiq müvafiq dövlət üçün öz qərarını yenidən qiymətləndirmək üçün effektiv vasitədir.

Mümkün təsirlər

Kolumbiya hökumətinin bu qınama mətnindən sonra öz qərarını nəzərdən keçirməsini gözləmək olar. Bu çoxtərəfli diplomatik cavab oxşar addımlar atmağı düşünən digər ölkələr üçün çəkindirici nümunə ola bilər və Qüdsün hüquqi statusu ilə bağlı beynəlxalq məlumatlılığı artıra bilər.

Bundan əlavə, bu inkişafın Türkiyənin və digər 18 ölkənin Kolumbiya ilə diplomatik əlaqələrində yeni bir prosesin başlanğıcı ola bilər. Qərar geri götürülməzsə, sözügedən ölkələrin diplomatik səviyyədə əlavə addımlar atacağı və ya beynəlxalq platformalarda problemi daha tez-tez qaldıracağı gözlənilir.

Fikirləriniz

Qüdsün statusu ilə bağlı beynəlxalq hüququn və BMT qətnamələrinin qətiyyətliliyi haqqında nə düşünürsünüz? Sizcə, diplomatik qınaqlar bu cür qərarları ləğv etmək üçün kifayət qədər effektivdirmi? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.