Türkiyənin Afrika Ekspedisiyası: Ticarət Diplomatiyası ilə İxracda Yeni Rekordlar Gəlir

Türkiyə xarici ticarət siyasətinin mərkəzinə qoyduğu çoxölçülü ticarət diplomatiyası ilə Afrika qitəsində iqtisadi varlığını günü-gündən dərinləşdirir. 2003-cü ildən bəri Ticarət Nazirliyi tərəfindən qətiyyətlə həyata keçirilən "Afrika Ölkələri ilə Ticarət və İqtisadi Əlaqələrin İnkişafı Strategiyası" türk sərmayəçilərinin və podratçılarının qitədə gücünü artırmağa davam edir. Qarşılıqlı investisiyaları təşviq etmək və türk şirkətlərinin enerji, səhiyyə, kənd təsərrüfatı və infrastruktur layihələrində daha aktiv rol oynaması məqsədi ilə həyata keçirilən bu işlər həm Türkiyənin ixracatını artırır, həm də “qazan-qazan” prinsipi ilə Afrikanın inkişafına töhfə verir.

Mərakeş ixracda zirvəyə çatdı: 2030 Dünya Kuboku yeni imkanlar təklif edir

Türkiyə İxracatçılar Məclisinin (TİM) açıqladığı cari məlumatlar Afrika bazarında davamlı yüksəlişi göstərir. Türkiyənin Afrika ölkələrinə ixracatı bu ilin ilk 6 ayında keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə yüzdə 12 artaraq 11 milyard dollarlıq böyük həcmə çatıb. Ötən ilin xarici satış rəqəmi (2025-ci ilin yanvar-iyun dövrü) 9,8 milyard dollar səviyyəsində olub.

Bu prosesdə Türkiyənin ən çox ixrac etdiyi Afrika ölkəsi 2,2 milyard dollar həcmində Mərakeş olub. Mərakeşi təxminən 2 milyard dollarla Misir, 1,3 milyard dollarla Liviya, 950,9 milyon dollarla Əlcəzair və 619,4 milyon dollarla Tunis izlədi.

Türkiyənin Mərakeşdəki investisiyaları əsasən avtomobil, təmizlik məhsulları, tekstil, mədənçilik, logistika və dəmir-polad sektorlarında cəmləşib. İki ölkə arasında Azad Ticarət Sazişi (STA) və bu çərçivədə fəaliyyət göstərən STA Birgə Komitəsi ticarət maneələrinin aradan qaldırılmasında mühüm körpü rolunu oynayır. Bölgədə fəaliyyət göstərən 250-yə yaxın türk şirkəti xüsusilə İspaniya və Portuqaliya ilə birgə təşkil olunacaq 2030 Dünya Kuboku hazırlıqları çərçivəsində nəqliyyat, infrastruktur və tikinti sektorlarında yeni əməkdaşlıq imkanlarını yaxından izləyir.

15 milyard dollarlıq ticarət hədəfi və Misirlə Ağıllı Şəhərlər

Şimali Afrikanın lokomotiv ölkələrindən biri olan Misir Türkiyənin qitədəki ən böyük ticarət tərəfdaşı ünvanını qoruyur. İki ölkə arasında 15 milyard dollarlıq ticarət həcmi hədəfinə çatmaq üçün səylər sürət kəsilmədən davam edir. Türk sərmayələrinin ən çox yönəldiyi ikinci ölkə olan Misirdə; Bir çox türk şirkəti tekstil, kimya, istehsal sənayesi və turizm sahələrində fəaliyyət göstərir.

Türkiyənin podrat sektoru Misir hökumətinin həyata keçirməyi planlaşdırdığı 14 yeni ağıllı şəhər layihəsində aparıcı rol oynamağı hədəfləyir. Bundan əlavə, iki ölkə arasında enerjidən tutmuş mədənçıxarma sənayesinə, gəmiqayırma sənayesindən Ro-Ro daşımalarının inkişafına qədər geniş sahədə əməkdaşlıq addımları atılır.

Liviya və Əlcəzair ilə strateji tərəfdaşlıq güclənir

Türkiyə və Liviya infrastruktur, enerji və xarici ticarət sahələrində bir-birini tamamlayan iki strateji tərəfdaş kimi seçilir. Türkiyənin Şimali Afrikadakı ən dinamik bazarlarından biri olan Liviyaya ixracda mebel, qida məhsulları, maşınlar, mexaniki cihaz və alətlər, dəmir və poladdan hazırlanmış tikinti materialları liderlik edir.

Digər tərəfdən, Türkiyə ilə Əlcəzair arasında ticarət əlaqələri də son illərdə sabit sürət qazanıb. Enerji, sənaye, tekstil, dəmir-polad və tikinti sektorlarının lokomotiv rol oynadığı iqtisadi əlaqələrdə iki ölkənin ortaq hədəfi ticarət həcmini 10 milyard dollara çatdırmaq olaraq müəyyən edilib.