Yaxın Şərqdə Münaqişənin İqtisadi Təsirləri Haqqında Qlobal Xəbərdarlıq

Beynəlxalq valyuta və maliyyə dünyasının aparıcı qurumları olan IMF, IEA, Dünya Bankı və ÜTT Yaxın Şərqdə davam edən münaqişənin qlobal iqtisadiyyata təsirlərini qiymətləndirmək üçün toplaşıb. Bu dörd qurum mayın 28-də keçirdikləri iclasda müharibənin enerji təchizatı, ərzaq təhlükəsizliyi və iqtisadi fəaliyyətlər üzərində ciddi və balanssız nəticələrinin olduğu barədə xəbərdarlıq ediblər.

Qlobal İqtisadiyyata Asimmetrik Təsirlər

Görüşdən sonra dərc edilən birgə bəyanatda müharibənin xüsusilə enerji təchizatı və ərzaq təhlükəsizliyinə asimmetrik təsirləri vurğulanıb. Qeyd olunub ki, qlobal iqtisadiyyat dayanıqlılıq nümayiş etdirməkdə davam etsə də, yanacaq və gübrə qiymətlərinin artması kimi amillər qeyri-müəyyənliyin artması ilə yanaşı, qeyri-mütənasib olaraq ən həssas ölkələrə təsir edir. Xüsusilə bir çox ölkənin əkin mövsümünə yaxınlaşdığı bu dövrdə gübrə qiymətlərinin artması narahatlıqları artırır.

Neft Ehtiyatları və Enerji Təhlükəsizliyi

Bəyanatda Hörmüz boğazından tədarükün itirilməsi səbəbindən qlobal neft ehtiyatlarının sürətlə azaldığı bildirilir. Bildirilib ki, gəmilərin hərəkəti normallaşmazsa, yay aylarında neftə tələbat artmadan ehtiyatlar daha da tükənə bilər və bu, yanacağın təhlükəsizliyini və bazar şərtlərini təhdid edə bilər. Bu risklər geniş iqtisadi dayanıqlığa da mənfi təsir göstərə bilər.

Dəstək və Koordinasiya səyləri

Ən çox təsirlənən ölkələrdə vəziyyəti qiymətləndirmək və ehtiyacı olanlara dəstək vermək məqsədi ilə keçirilən bu görüşdə çoxtərəfli və ikitərəfli tədbirlər vasitəsilə kollektiv dəstəyin artırılması müzakirə edilib. Gübrə tədarükü zəncirlərində və enerji iqtisadiyyatında baş verən hadisələrin yaxından izlənilməli olduğu vurğulanıb.

Şəffaflıq və İnformasiya Paylaşımı

Təssilatlar şəffaflığın təşviqi və yaranan risklərin müəyyən edilməsi məqsədilə münaqişənin iqtisadi təsirlərinə qarşı hökumətlərin gördüyü tədbirlərə nəzarəti davam etdirəcəklərini açıqlayıblar. Bildirilib ki, bu proses zamanı çıxarılan dərslər paylaşılmalı və vəziyyəti yaxşılaşdırmaq üçün sıx əlaqə saxlanılmalıdır. Eyni zamanda, ən çox zərər çəkən ölkələrə və qlobal iqtisadi sabitliyə dəstək üçün səylərin əlaqələndirilmiş şəkildə davam etdiriləcəyi bildirilib.

BVF, BEA, Dünya Bankı və ÜTT-nin birgə səyləri bu çətin prosesdə iqtisadi dayanıqlığın artırılması üçün həll yollarının tapılması istiqamətində mühüm addım hesab olunur. Gələcək hadisələrə hazır olmaq üçün belə görüşlərin davam edəcəyi gözlənilir.