Израильдің Сирия шекарасындағы «химиялық» блокада: Кунейтра ауылшаруашылық жерлері нысанаға алынған

Сирияның оңтүстік-батысында, Израильмен шекаралас Кунейтра провинциясында қауіпті экологиялық және гуманитарлық дағдарыс орын алуда. Аймақ тұрғындарынан алынған мәліметке қарағанда Израиль әскері шекара сызығындағы ауылшаруашылық алқаптарына ауадан қарқынды химиялық заттарды шашу арқылы жергілікті халықтың ең маңызды табыс көзі болып табылатын ауылшаруашылық жұмыстарын толығымен тоқтатуды мақсат етіп отыр. Аймақтағы жүйелі түрде құқық бұзушылықтар мен әскери қысым жергілікті халықты өз жерлерін тастап кетуге мәжбүр етуде.

Жұмақ ауылдарынан елес қоныстарға дейін: Берика мен Бир'р-и Асемнің трагедиясы

Шекара сызығындағы Би'р-и Асем және Берика ауылдарының тұрғындарының бірі Исам Әбди аймақтың өткендегі табиғи сұлулығы мен қазіргі жойылуы арасындағы таңғаларлық айырмашылықты түсіндірді. Бұл ауылдардың Сириядағы азамат соғысы алдында елдің ең маңызды туризм орталықтарының бірі болғанын айтқан Әбди «Төңкеріске дейін бұл ауылдар табиғаттың кереметі еді. Әр жер жасыл, төбелер жасыл күмбездей созылған»деп атап өтті. Ауылда темекі өнімдеріне тыйым салынғанын айтты, Әбди Дамаскідегі қалың топтан қашқан адамдардың демалу үшін осында келетінін айтты.

Алайда бұл бейбітшілік атмосферасы шамамен 10 жыл бұрын Асад режимі ауылдарды қоршап алған кезде бұзылды. Ұзақ жылдар бойы ауылдарына жете алмаған жергілікті халық 2024 жылы 8 желтоқсанда Асад режимінің құлатуымен үйлеріне қайта бастады. Алайда режим қысымы аяқталғаннан кейін Израильдің шекара аралық араласулары мен қауіпсіздік қауіптері басталды.

Шекараны бұзу және инфильтрация сылтауымен жерді басып алу

Иссам Әбди Израильдің аймақтағы болуының жаңалық емес екенін, Асад режимі кезінде табиғаттың жыл сайын осындай сылтаулармен бүлінгенін айтып: "Израиль жыл сайын төбелердегі шөптерді отқа жағып, ішке кіріп кетуді болдыртпау және шекара сызығын бақылау үшін. Сол себепті сол жасыл желекті төбелер сол уақытта Израиль әскерлері қайта құрып кетті" деді. Күніне кем дегенде 3-4 рет патрульдер ауылға кіріп, уақытша бақылау бекеттері құрып, үйлерді тінткен Әбді бұл қысымдардың режим құлағаннан кейін де жалғасқанын айтты.

Қазіргі таңда Абди израильдік күштердің ауылға кем дегенде аптасына бір рет келіп, әскери қимыл-қозғалыс жасап жатқанын айтып, «Төбелерге қарасаңыз, Израильдің қарулы топтардың енуіне жол бермеу сылтауымен оның шекарасын кесіп өтіп, біздің территорияға енгенін және ауыл тұрғындарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жаңадан топырақ бөгеттерін салып жатқанын анық көруге болады» деді. Осы қауіпсіздік мәселелеріне байланысты аймақты қайтадан тастап, Әбди екі ауылда тұратын отбасылар санының қазіргі уақытта шамамен 50-60 екенін және көшеде адамдарды көру мүмкін емес екенін айтты. Абдидің пікірінше, аймақтың толықтай қоныстануы Израильдің қауіпсіздік стратегиясына тікелей қызмет етеді.

Ауылшаруашылық геноцид: мыңдаған акр жер гербицидтермен құрғатылған

Израиль шекарадағы ауылшаруашылық жұмыстарын толығымен тоқтату үшін қолданатын химиялық әдістердің құны өте ауыр. Кунейтра ауылшаруашылық дирекциясынан жасалған ресми мәлімдемелерге қарағанда Израиль күштеріне тиесілі планер типті ұшақтармен шекара сызығына шашылған заттың арамшөптерді жою үшін қолданылған күшті гербицид екені анықталды.

Осы химиялық шабуылдың салдарынан3 мың 729 декар жайылымдық алқап,1023 декарқыздық ауыл шаруашылығы өнімдері және140 декарбау-бақша толығымен құрғап, зақымданған. Химиялық бүркуден тікелей зардап шеккен фермер санының 255 екені жарияланды. Израиль уланған ауылдар арасында Ризание, Батимийе, Кахтание, Бати Басса, Муаллака, Сайда әл-Ханут, Аша, Руфейд, Асбах, Кудне, Чебата әл-Хашаб, Уфанийе

Даладағы құзырлы органдар жүргізген тексерулер барысында химиялық пестицид тиген аумақтардағы өсімдіктердің толығымен жойылып, зәйтүн ағаштарының қатты зардап шеккені анықталды. Жайылымдардың құрғауы облыстағы мал шаруашылығына да үлкен соққы берді. Малын жаюға жер таппай жүрген малшылар қымбат тұратын дайын жем сатып алуға мәжбүр болды. Экономикалық қиындықтарға тап болған көптеген өндірушілер шығынын жабу үшін малдарын құнынан төмен сатуға мәжбүр болғаны белгілі болды. Кунейтра ауыл шаруашылығы дирекциясы аймақтағы таза зиянды бағалауды зерттеуді жалғастыру үшін арнайы ауылшаруашылық кеңес беру бөлімшелерін тағайындады.