Ysraýylyň Siriýa serhedinde 'himiki' blokada: Kuneitra oba hojalygy ýerleri nyşana alyndy

Siriýanyň günorta-günbataryndaky Kuneitra welaýatynda, Ysraýyl bilen serhetde howply ekologiýa we gumanitar krizis bar. Sebitiň ýaşaýjylaryndan alnan maglumata görä, Ysraýyl goşuny ýerli ilat üçin iň möhüm girdeji çeşmesi bolan oba hojalygyny serhet ýakasyndaky oba hojalygyna güýçli himiki maddalar sepip, bütinleý togtatmagy maksat edinýär. Sebitdäki yzygiderli hukuklaryň bozulmagy we harby sütem ýerli ilaty öz ýerlerini terk etmäge mejbur edýär.

Jennet obalaryndan arwah şäherçelerine çenli: Berika we Bir'r-i Acem tragediýasy

Serhet ýakasyndaky Bi'r-Acem we Berika obalarynyň ýaşaýjylaryndan sam Abdi sebitiň tebigy gözelligi bilen häzirki weýrançylygynyň arasyndaky tapawudy düşündirdi. Bu obalaryň Siriýadaky içerki söweşden ozal ýurduň iň möhüm syýahatçylyk merkezleriniň biridigini aýdyp, Abdi: "Ynkylapdan ozal bu obalar tebigatyň täsinligi diýen ýalydy. Hemme ýerde ýaşyl we depeler ýaşyl gümmez ýaly uzalyp gidýärdi." Arassa howasy bilen tanalýan Berika obasynyň girelgesinde "Çilim çekmeýän obanyň" nyşanynyň bardygyny, hatda obanyň önümleriniň satylmagynyň we gadagan edilmeginiň hem gadagan edilýändigini aýdýar. Damask dynç almak üçin bu ýere gelýär.

Şeýle-de bolsa, Asad re regimeimi takmynan 10 ýyl ozal obalary gurşap alanda, bu parahatçylyk ýagdaýy bozuldy. Köp ýyllap obalaryna baryp bilmedik ýerli ilat 2024-nji ýylyň 8-nji dekabrynda Assadyň re regimeiminiň agdarylmagy bilen öýlerine gaýdyp başlady. Emma re regimeim basyşy gutarandan soň Ysraýylyň serhetaşa gatyşmagy we howpsuzlyk howplary başlandy.

aralaşmak bahanasy bilen serhet bozulmalary we ýer almak

Issam Abdi Ysraýylyň sebitde bolmagynyň täze däldigini, Assadyň re regimeimi döwründe şuňa meňzeş bahana bilen her ýyl tebigatyň zaýalanýandygyny aýtdy we şeýle diýdi: "Ysraýyl her ýyl daglaryň üstündäki otlara ot açýardy, serhet liniýasyna gözegçilik edýärdi. Şol sebäpden bu ýaşyl depeler wagtlaýyn gözegçilik astynda saklandy. Abdi bu basyşlaryň re regimeim dargansoň dowam edendigini aýtdy.

Häzirki wagtda Abdi Ysraýyl güýçleriniň hepdede azyndan bir gezek oba gelýändigini we harby güýç görkezýändigini aýtdy we: "Depelere seretseňiz, Ysraýylyň serhetlerinden geçip, biziň territoriýamyza girendigini we ýaragly toparlaryň aralaşmagynyň öňüni almak bahanasy bilen täze toýun kenarlaryny gurýandygyny görüp bilersiňiz." Iki obada ýaşaýan maşgalalar häzirki wagtda bary-ýogy 50-60 töweregi, köçelerde adamlary görmek mümkin däl diýen ýaly. Abdiniň pikiriçe, sebitiň doly göçürilmegi Ysraýylyň howpsuzlyk strategiýasyna gönüden-göni hyzmat edýär.

Oba hojalygynyň genosidi: Müňlerçe gektar gerbisidler bilen suwlandy

Ysraýylyň serhetdäki oba hojalygyny doly bes etmek üçin ulanýan himiki usullarynyň bahasy gaty agyr. Kuneitra Oba hojalygy müdirliginiň resmi beýanatlaryna görä, Ysraýyl güýçlerine degişli glider görnüşli uçarlar bilen serhet ýakasyna sepilen maddanyň haşal otlary ýok etmek üçin ulanylýan güýçli gerbisiddigi kesgitlenildi.

Bu himiki hüjümiň netijesinde 3 müň 729 çöketlik öri meýdanlary, 1023 dekar gyş oba hojalyk önümleri we 140 dekar baglary düýbünden gurady we zaýalandy. Himiki sepmekden gönüden-göni täsir eden daýhanlaryň sanynyň 255-e ýetendigi mälim edildi. Ysraýylyň zäherlenen obalaryna Rizaniýýe, Batimiýýe, Kah'taniýýe, Bati Bassa, Muallaka, Saýda al-Hanut, Aşa, Rufeýd, Asbah, Kudne, Cebata al-Haşab, Ufaniýye we Hurry bar.

Häkimiýetler meýdanda geçirilen gözlegleriň dowamynda himiki pestisidiň täsir eden ýerindäki ösümlikleriň düýbünden ýok edilendigi we zeýtun agaçlarynyň çynlakaý täsir edendigi anyklandy. Öri meýdanlarynyň guramagy sebitdäki maldarçylyk işlerine-de uly zarba urdy. Haýwanlaryny bakmak üçin ýer tapyp bilmedik tohumçylar ýokary bahaly taýýar iýmit satyn almaly boldular. Ykdysady taýdan baglanyşykda bolan köp öndürijiniň, ýitgileriniň öwezini dolmak üçin mallaryny gymmadyndan satmaga mejbur bolýandyklary habar berildi. Kuneitra Oba hojalygy müdirligi, sebitdäki zyýany bahalandyrmak boýunça gözlegleri dowam etdirmek üçin ýörite oba hojalygyna maslahat beriş bölümlerini belledi.