АКШ-Иран тилкесиндеги Ормуз кысыгы: Трамптын коркутууларына Тегерандын катаал жообу

Вашингтон менен Тегерандын ортосундагы дипломатиялык мамилелерде чыңалуу кайра күчөгөн сайын эки өлкөнүн ортосундагы акыркы келишимге болгон үмүт акырындык менен өчүп баратат. АКШнын президенти Дональд Трамптын Ормуз кысыгы боюнча айткан дооматтары жана Оманга каршы аскерий коркутууларды камтыган билдирүүлөрү Иран тарапта абдан катуу резонанс жаратты. Өз ара билдирүүлөр чөлкөмдөгү геосаясий тобокелдиктерди кайрадан туудурду.

Трамптын Ормуз кысыгы жана Омандан чыгуу

АКШнын президенти Дональд Трамп Иран менен сүйлөшүүлөрдүн келечегине пессимисттик картинасын тартты. Мүмкүн болгон акыркы келишимге жетише алабы деген суроолорго жооп берип жатып, Трамп Тегеран администрациясынын мунаса издеп жатканын, бирок зарыл деп эсептеген келишимге жакындабай турганын баса белгиледи. Трамп ошондой эле стратегиялык жактан маанилүү Ормуз кысыгын АКШнын аймагы катары кароо идеясын кубануу менен колдой турганын белгилеп, «Менин оюмча, бул эң сонун идея»,- деди. Аймактагы аскерий сценарийлерге да токтолгон АКШ президенти, Ормуз кысыгы менен кездешсе Оманга кол салышы мүмкүн деген билдирүүлөргө да токтолуп, бул өлкөнүн алар үчүн эч кандай көйгөй жаратпагандыгын жана башка темалардагыдай алар менен оңой күрөшө аларын айтты.

Тегеран Трампка "Кыялдануучуну" жөнөттү

Иран тараптын Трамптын дипломатиялык практикага шек келтирген билдирүүлөрүнө жообу дароо болду. Ирандын тышкы иштер министринин орун басары Казем Гарибабади АКШ президентинин социалдык медиадагы билдирүүлөрүнө жана айыптоолоруна абдан катаал реакция жасады. Гарибабади өз билдирүүсүндө: «Трамптын Ормуз кысыгы жөнүндөгү жаңылыштыгы же жакында оңдолот, же бул кыялкечтин каталарын өзүбүз оңдойбуз»,-деп Вашингтонду ачык коркутту.

"Санкциялар алынмайынча кысык ачылбайт"

Чыңалууга байланыштуу эң ачык шарттарды Иран парламентинин спикериМухаммед Бакир Калибаф билдирди. Калибаф, АКШнын Ормуз кысыгын навигацияга кайра ачуу үчүн келишимдин алкагында белгиленген бардык шарттарды аткаруусу керектигин баса белгиледи. Калибаф блокада жана мунай санкциялары толугу менен жоюлбастан кысыктын ачылышынын сөз болбой турганын белгилеп, келишим процессинин Иран үчүн пайдасын белгиледи. Убактылуу блокаданын жоюлушу жана ок атышпоо мезгили берген мүмкүнчүлүктөрдү туура пайдаланышкандарын белгилеген Парламент төрагасы бул процесстин Ирандын экономикалык туруктуулугун арттырууга жана коргонуу жөндөмдүүлүгүн кайра түзүүгө чоң салым кошконун белгилеп, Ирандын бул процесстен чоң пайда көргөнүн айтты.